De nieuwe berekening komt nadat het eerdere plan voor een vermogensaanwasbelasting veel kritiek kreeg. Bij zo’n belasting worden ook winsten belast die alleen op papier bestaan. Dat raakt beleggers, ondernemers en mensen die risico nemen. Critici vrezen dat zo’n systeem investeringen en innovatie afremt. Dat kan de economie uiteindelijk duurder komen te staan dan de 22 miljard euro die de overheid tijdelijk misloopt.

Twijfel aan Haagse berekening
De Jong vindt dat de keuze helder moet zijn. Gaat Nederland voor maximale inkomsten voor de staat, of voor een systeem dat beter past bij groei en investeren? 'Wat mij betreft kiezen we voor de ratio, maar dat is mijn persoonlijke mening'. Daarmee zet hij vraagtekens bij een politiek debat dat vooral om miljarden voor de overheid lijkt te draaien.

Ook de raming zelf is onzeker. Om tot 22 miljard euro te komen, moeten ambtenaren voorspellen wat de beurs doet en hoe burgers zich de komende tien jaar gedragen. De Jong wijst erop dat de opstellers zelf zeggen dat het om een voorzichtige schatting gaat. 'Nou, ga er maar aan staan.' Volgens hem moet de uitkomst daarom 'met een korreltje zout' worden genomen.

De helft van het bedrag komt volgens De Jong doordat de overstap naar een vermogenswinstbelasting pas vier jaar later kan. Alleen dat veroorzaakt al 10 miljard euro verschil. Hij noemt de vermogensaanwasbelasting 'dat onzalige plan'. Daarmee doelt hij op het belasten van papieren winsten.

Burger of overheid betaalt de prijs
Bij een vermogenswinstbelasting wordt pas afgerekend als winst echt is gerealiseerd. De overheid krijgt het geld dus later. Volgens De Jong zou dat op lange termijn eigenlijk geen groot verschil moeten maken. Het bezwaar komt vooral neer op uitgestelde inkomsten voor de Belastingdienst en de staatskas.

Ook Europese plannen kunnen de Nederlandse discussie veranderen. De Europese Commissie wil beleggen en investeren binnen de EU aantrekkelijker maken. Volgens De Jong staat dat haaks op de Nederlandse benadering. 'Dat oog is in de Nederlandse discussie eigenlijk helemaal verdwenen. Dat is toch geen goede zaak.'

De Jong legt de kern scherp neer. 'Je kunt natuurlijk wel zeggen: de schatkist gaat 22 miljard missen als we omschakelen naar een vermogenswinstbelasting. Maar als we kiezen voor de vermogensaanwasbelasting, dan gaan jij en ik die 22 miljard missen'. Volgens hem moet Nederland juist streven naar groei. Zijn conclusie is: 'Uiteindelijk willen we natuurlijk toch een dynamische economie met gezonde economische groei, zodat er voor al onze ambities, ook in het publieke domein, voldoende betaalmiddelen zijn.'