De nieuwe regels staan in de zogenoemde Prioritizing Patient Access to Care Act. De wet moet over negentig dagen ingaan. Tot nu toe waren abortussen na 24 weken in Massachusetts in beginsel verboden, behalve in bepaalde uitzonderingssituaties. Die vaste zwangerschapsgrens verdwijnt nu.

Massachusetts wordt daarmee volgens Amerikaanse media de tiende Amerikaanse staat zonder vaste zwangerschapsduur als wettelijke bovengrens. Ook het District of Columbia kent geen dergelijke limiet.

Healey wijst op ernstige medische situaties
Healey verdedigt de verruiming met verhalen van vrouwen bij wie pas laat in de zwangerschap ernstige complicaties of fatale afwijkingen bij het ongeboren kind werden vastgesteld. Zij moesten volgens de gouverneur soms honderden kilometers reizen om elders medische hulp te krijgen.

„Dat zou in Massachusetts nooit mogen gebeuren”, zei Healey bij de ondertekening. „Deze wet zet onze inspanningen voort om de sterkste abortusbescherming van het land te hebben, omdat wij in Massachusetts vinden dat beslissingen over gezondheidszorg tussen vrouwen en hun artsen moeten worden genomen.”

Volgens Healey draait de wet daarom vooral om medische vrijheid. Artsen krijgen meer ruimte om een beslissing te nemen zonder bang te hoeven zijn voor juridische gevolgen vanwege de zwangerschapsduur. „Abortus blijft veilig. Het blijft legaal en het blijft hier in Massachusetts toegankelijk”, aldus de gouverneur. „Dat is mijn belofte aan jullie.”

Ze plaatste de maatregel ook nadrukkelijk tegenover het beleid van president Donald Trump en Republikeinen. Sinds het Amerikaanse Hooggerechtshof in 2022 het landelijke grondwettelijke recht op abortus uit Roe v. Wade schrapte, bepalen Amerikaanse staten grotendeels zelf welke regels gelden.

Tegenstanders spreken van grensoverschrijding
Juist het verdwijnen van de vaste termijn leidt tot stevige kritiek. Republikeinen en anti-abortusorganisaties stellen dat Massachusetts een belangrijke juridische grens loslaat.

Bruce LeVell, een door Trump benoemde bestuurder bij het Amerikaanse ministerie van Landbouw, reageerde scherp. „Massachusetts heeft zojuist een grens overschreden. Dit is geen gezondheidszorg. Dit is de vernietiging van de meest kwetsbaren.”

Ook Marjorie Dannenfelser van de anti-abortusorganisatie SBA Pro-Life America veroordeelde de wet. Zij wil juist landelijke beperkingen voor abortussen die laat in een zwangerschap plaatsvinden. „We moeten alles doen wat we kunnen om de bladzijde om te slaan van Amerika's lelijke hoofdstuk van late abortussen.”

De Republikeinse afgevaardigde Tim Burchett uit Tennessee hield zijn reactie kort. „Jezus weende”, schreef hij.

Late abortussen zijn uitzonderlijk
Hoewel de wettelijke bovengrens verdwijnt, betekent dat niet dat abortussen vlak voor de geboorte naar verwachting gebruikelijk worden. De overgrote meerderheid van de abortussen in de Verenigde Staten vindt juist vroeg in de zwangerschap plaats.

Volgens cijfers die in Amerikaanse media worden aangehaald, worden jaarlijks ongeveer 1,1 miljoen abortussen uitgevoerd in de Verenigde Staten. Bijna alle ingrepen vinden in een vroeg stadium plaats. Cijfers van de Amerikaanse gezondheidsdienst CDC laten zien dat ongeveer 1 procent plaatsvindt vanaf de 21ste zwangerschapsweek.

Voor abortussen later in de zwangerschap kunnen verschillende redenen bestaan. Ernstige medische afwijkingen worden soms pas later ontdekt. Het kan bijvoorbeeld gaan om aandoeningen waardoor een kind naar verwachting niet of nauwelijks buiten de baarmoeder kan overleven. Daarnaast kunnen vrouwen eerder in de zwangerschap problemen hebben gehad om toegang tot een abortus te krijgen, bijvoorbeeld door geldgebrek, dakloosheid of grote reisafstanden.

Amerika blijft sterk verdeeld
De nieuwe wet onderstreept hoe groot de verschillen binnen de Verenigde Staten sinds het verdwijnen van Roe v. Wade zijn geworden. Volgens Amerikaanse media hebben dertien staten een vrijwel volledig abortusverbod. Andere staten leggen de grens rond het moment waarop een foetus buiten de baarmoeder levensvatbaar wordt.

Massachusetts kiest nu nadrukkelijk de andere richting. Naast Massachusetts kennen volgens de bronnen Alaska, Colorado, Maryland, Michigan, Minnesota, New Jersey, New Mexico, Oregon en Vermont geen vaste zwangerschapsduur als wettelijke bovengrens. Ook in Washington D.C. geldt geen dergelijke termijn.

Healey ziet de nieuwe wet als een bewuste keuze om abortusrechten binnen haar staat verder te beschermen. „Het is aan de staten om het voortouw te nemen”, zei ze. „Wat Donald Trump, Republikeinen in het Congres of het Hooggerechtshof ook doen, wij blijven ervoor zorgen dat vrouwen en gezinnen hier in Massachusetts toegang hebben tot de gezondheidszorg die zij nodig hebben.”