Aanleiding voor de afspraken zijn recente acties met trekkers tijdens boerenprotesten. Bij een van die acties ontstond een file doordat trekkers onderweg waren naar een demonstratie. Achter in die file gebeurde een ongeluk waarbij twee mensen om het leven kwamen en zes anderen gewond raakten. Een dag na het fatale ongeval op de A59 blokkeerde XR opnieuw de A12 bij Den Haag.

XR belooft door te gaan
De klimaatactiegroep stelt dat de nieuwe aanpak niets verandert aan haar actiemethode. Volgens XR is de situatie rond klimaat en natuur zo ernstig dat verdere acties noodzakelijk zijn. 'We zitten in een klimaat- en ecologische noodtoestand; het is meer dan nodig dat de regering en grote bedrijven gaan doen wat nodig is', stelt de organisatie.

XR zegt door te gaan zolang overheid en bedrijven volgens de groep onvoldoende maatregelen nemen. Daarbij kiest de beweging bewust voor burgerlijke ongehoorzaamheid. 'Zolang zij dat niet doen, zullen wij doorgaan met vreedzame burgerlijke ongehoorzaamheid om de nodige maatregelen af te dwingen. Hiervoor worden wij op dit moment al strafrechtelijk vervolgd, met een rechtszaak op 26 augustus.'

Richard de Mos, leider van Hart voor Den Haag en locoburgemeester, is echter kritisch op de lijn van XR. 'Er gaat een nieuwe wind waaien! Extinction Rebellion, de maat is vol. Snelwegen blokkeren is geen demonstreren, maar de samenleving ontwrichten. Goed dat burgemeesters, politie en minister één lijn trekken: blokkeren betekent strafrechtelijk optreden.'

Nieuwe aanpak volgens XR een 'schijnmaatregel'
De aangekondigde landelijke lijn krijgt scherpe kritiek van Extinction Rebellion. De organisatie spreekt van een 'schijnmaatregel' en stelt dat de overheid hiermee de aandacht afleidt. 'Deze schijnmaatregel lijkt vooral bedoeld als afleiding, door een overheid die misdadig nalatig is door onze grondrechten niet te beschermen', zegt XR.

Volgens de klimaatactiegroep kan de dreiging van strafrechtelijke vervolging mensen ervan weerhouden om mee te doen aan demonstraties. Voor XR zelf is dat naar eigen zeggen geen reden om de acties te beëindigen. De beweging zegt te blijven strijden voor wat zij klimaatrechtvaardigheid noemt. 'Niets doen is geen optie!'

De nieuwe afspraken betekenen dat politie en justitie bij toekomstige blokkades in principe strafrechtelijk kunnen optreden. Daarmee krijgen acties waarbij wegen of spoorlijnen worden geblokkeerd een duidelijker juridisch vervolg. XR geeft echter al aan dat dit haar koers niet verandert en dat nieuwe acties zullen blijven volgen zolang de organisatie dat nodig vindt.