Het gebouw op het Utrecht Science Park werd afgelopen april opgeleverd. Eigenlijk had het RIVM er jaren geleden al moeten zitten. De eerste plannen dateren uit 2011 en de oplevering stond aanvankelijk voor 2018 gepland. Sindsdien stapelden de problemen zich op. 

Eerst bleken trillingen van de nabijgelegen trambaan een risico voor gevoelige laboratoriumapparatuur. Later waren er problemen met de beveiligingsinstallatie. Door alle vertragingen liep ook de rekening fors op. In 2024 was het project al 136 miljoen euro duurder dan begroot. Nu vormt de stroomvoorziening het volgende obstakel.

Gas voor ‘volledig duurzaam’ gebouw
Het nieuwe pand is ontworpen als duurzaam complex. Het moet draaien op groene energie en beschikt onder meer over groene daken en wanden voor isolatie.

Toch moeten er nu gasgeneratoren worden geplaatst. „Daar hadden we bij dit volledig duurzame gebouw geen rekening mee gehouden”, zegt Sicco Louw, directeur bedrijfsvoering van het RIVM, tegen RTV Utrecht. „Als het goed is, is het slechts tijdelijk nodig, totdat de netcongestie is opgelost.”

Het elektriciteitsnet rond Utrecht zit inmiddels zo vol dat sinds 1 juli een aansluitstop geldt voor nieuwe of zwaardere aansluitingen. Nieuwe aanvragen komen op een wachtlijst.

Met de gasgeneratoren kan het RIVM een deel van de benodigde stroom zelf opwekken. Volgens het Rijksvastgoedbedrijf, dat het pand straks aan het instituut verhuurt, is dat nodig om minder afhankelijk te zijn van het volle stroomnet.

Voor het RIVM is een stabiele stroomvoorziening cruciaal. „We moeten de garantie krijgen dat de stroom die het RIVM nodig heeft, ook geleverd wordt”, zegt Louw. „Als de labs stilvallen hebben we een ander probleem.”

Ook groot batterijpakket vertraagd
Naast de generatoren krijgt het pand een groot batterijpakket. Daarmee moet stroom kunnen worden opgeslagen en op piekmomenten worden ingezet.

Ook daar zit echter vertraging op. De levertijd van de batterijen is langer dan verwacht. Daardoor is nog onduidelijk wanneer het gebouw volledig aan alle voorwaarden voldoet. Eén ding staat volgens Louw inmiddels vast: „Vast staat dat we dit jaar niet meer kunnen starten met verhuizen.”

Het RIVM is niet het enige project dat door netcongestie naar gasgeneratoren grijpt. Ook bij de renovatie van het voormalige Rabobank-kantoor bij Utrecht Centraal worden gasgeneratoren geplaatst om een duurzaam kantoorgebouw toch van voldoende stroom te voorzien.

Nieuwe aanpassingen nodig
De energievoorziening is bovendien niet het enige probleem. Tijdens de lange bouwperiode veranderden regels en technische eisen. Daardoor moet het gebouw nu op onderdelen opnieuw worden aangepast.

Ook beschikt het RIVM inmiddels over laboratoriumapparatuur waarmee bij de oorspronkelijke bouwtekeningen nog geen rekening was gehouden. Sommige ruimtes moeten daarom worden verbouwd voordat het instituut er veilig kan werken.

Wanneer de verhuizing uiteindelijk wel begint, is nog niet bekend. Louw hoopt dat de resterende problemen snel worden opgelost. „Wij staan te trappelen om te verhuizen.”

Voorlopig blijft het RIVM dus in Bilthoven. Het nieuwe, duurzame onderkomen in Utrecht wacht eerst nog op gasgeneratoren, batterijen en aanvullende aanpassingen voordat de deuren daadwerkelijk open kunnen.