Bijna drie maanden geleden publiceerde De Groene Amsterdammer een interview met Dick Schoof over de rechtse ruk in de Nederlandse politiek. Sinds de PVV-verkiezingszege op 22 november is het namelijk duidelijk dat er veel gaat veranderen in Den Haag. Hierop reageerde Schoof destijds als de hoogste ambtenaar van het ministerie van Justitie en Veiligheid.

"Het is een signaal dat veel mensen geen vertrouwen hebben in het oplossend vermogen van de overheid, en misschien ook niet in elkaar", duidde hij bij De Groene de verkiezingsuitslag. Volgens Schoof was het belangrijk om met iedereen gesprekken te voeren, zodat ook de PVV vertegenwoordigd wordt op zijn werkplek.

Wordt de rechtsstaat uitgehold?
Volgens (veelal linkse) criticasters kan de PVV wel eens de democratie en rechtsstaat gaan uithollen. Maar hierin ging Schoof niet mee. "Ik heb moeite mee te gaan in dit frame, alsof de democratie op het punt staat van doodgaan, als gevolg van deze verkiezingsuitslag", vertelde hij bij De Groene. "Ik ga er zonder meer van uit dat we de morele pijngrens de komende jaren niet bereiken."

Volgens Schoof heeft de rechtsstaat twee waarborgen: de vrijheid van meningsuiting en het gelijkheidsbeginsel. Daarom vindt hij het weinig zorgelijk dat er soms wat wordt gesleuteld aan wetgeving.

"Rechtsstaat en democratie zijn altijd aan verandering onderhevig", vervolgde hij bij De Groene. "De grondwet wordt met enige regelmaat gewijzigd. Artikel 1 is onlangs aangepast, zodat hij ook geldt voor de lhbtq-gemeenschap. Er zijn allerlei ontwikkelingen in en buiten onze samenleving waar we ons aan moeten aanpassen."

Schoof vertelde dat zijn ministerie zich professioneel zal opstellen bij de komst van een PVV-kabinet. Volgens hem zijn professionaliteit en haalbaarheid belangrijker voor de uitvoering van politieke plannen dan een bepaalde kleur.

Activistische ambtenaren
Ook het thema van activistische ambtenaren komt ter sprake. Sinds vorig jaar uiten steeds meer Nederlandse ambtenaren hun ongenoegen over het Israël-beleid van de overheid. Maar Schoof heeft hierover gemengde gevoelens, vertelt hij.

Als een directe ondergeschikte van hem zoiets zou doen, zou hij "echt een stevig gesprek met hem of haar moeten hebben". Volgens Schoof komt "de geloofwaardigheid als ambtenaar in het geding" als hij activisme gaat bedrijven, omdat hij dan geen neutraliteit meer kan garanderen.