Dit weekend werd Iran opgeschud door een gewaagde protestactie: een vrouw liep in haar ondergoed over straat in Teheran. Studente Ahoo Daryaei maakte hiermee een krachtig statement tegen de strenge kledingsvoorschriften die vrouwen in Iran opgelegd krijgen. Haar actie, die begon op haar universiteitscampus, wordt wereldwijd geprezen als een dapper protest tegen het islamitische regime in Iran.

Het incident vond plaats op het Azad-universiteitsterrein in Teheran, waar Ahoo Daryaei werd aangesproken door beveiligers vanwege het niet dragen van een hoofddoek, verplicht gesteld door de Iraanse wet. De hoofddoek is een symbool van de strikte islamitische kledingregels die sinds de revolutie in 1979 verplicht zijn voor vrouwen in Iran. De handhaving hiervan wordt in Iran strikt nageleefd, vooral sinds de recente opkomst van de zogenoemde ‘moraalpolitie’. Voor veel Iraanse vrouwen betekent dit een dagelijkse beperking van hun vrijheid, en overtredingen worden vaak hard bestraft.

She didn’t back down for the hijab police from the Iranian mullahs.

She is a true hero.

And Islam is incompatible with freedom and respect for women. pic.twitter.com/2JcrpClNLH

— Geert Wilders (@geertwilderspvv) November 4, 2024

Daryaei's keuze om in haar ondergoed over straat te gaan werd al snel bekend op sociale media, waar haar daad direct werd opgepikt en met lof werd overladen. Deze actie volgde op een incident waarin ze door beveiligingspersoneel werd aangesproken op haar kleding. Of deze confrontatie een spontane reactie van haar was of een vooraf geplande actie, is niet bevestigd. Wat wel duidelijk is, is dat ze hiermee een krachtige boodschap overbracht.

Internationaal protest en reacties
De actie van Ahoo heeft niet alleen binnen Iran tot veel discussie geleid. Op sociale media zijn wereldwijd steunbetuigingen te vinden van mensen die haar protest bewonderen. De beelden van haar wandeling in ondergoed hebben internationaal de aandacht getrokken en het gesprek over vrouwenrechten en vrijheid van expressie in Iran opnieuw aangewakkerd.

Ook PVV-leider Geert Wilders steekt zijn lof voor Daryaei niet onder stoelen of banken. 'Ze bond niet in voor de hijabpolitie van de Iraanse mullahs. Zij is een echte heldin. En de Islam is onverenigbaar met vrijheid en respect voor vrouwen', schrijft hij maandag op X. Later deelt hij nog een cartoon van Daryaei. Ook politici Frans Timmermans (GL-PvdA) en Jan Paternotte (D66) prijzen online de protestactie in Teheran. Begin dit jaar prees Wilders al een gearresteerde islamcritica in Turkije.

#AhooDaryaei #آهودریایی pic.twitter.com/loyJenxLMA

— Geert Wilders (@geertwilderspvv) November 5, 2024

Maar heel andere geluiden klinken er bij de Iraanse instituties. Volgens een woordvoerder van de universiteit stond Daryaei onder mentale druk en zou ze te kampen hebben gehad met psychische problemen. Deze verklaring wekt echter scepsis onder internationale mensenrechtenorganisaties, die wijzen op de veelgebruikte tactieken van het regime om acties van politieke en sociale tegenstanders in diskrediet te brengen door te verwijzen naar hun mentale gezondheid.

Situatievan Ahoo Daryaei onbekend
Waar Ahoo Daryaei zich momenteel bevindt, is niet bekend. Na het incident werd ze door de beveiliging hardhandig in een auto geduwd en afgevoerd, aldus getuigen. Er zijn tot op heden geen berichten over haar vrijlating of haar verblijfplaats. Mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International hebben aangegeven de situatie op de voet te volgen en hebben het Iraanse regime opgeroepen haar rechten te respecteren en haar welzijn te garanderen.

Iran heeft een lange geschiedenis van onderdrukking van protesten en een beperkt aantal rechten voor vrouwen. De situatie wordt bemoeilijkt door de sterke aanwezigheid van veiligheidsdiensten die verantwoordelijk zijn voor het handhaven van de conservatieve normen en waarden van het land. Acties zoals die van Daryaei zijn zeldzaam, maar niet zonder precedent. Ze tonen aan dat er onder jongeren in Iran een groeiende onvrede heerst over de beperkingen en sociale controle die hen worden opgelegd.

De actie van Daryaei is niet de eerste uiting van verzet tegen de kledingsvoorschriften en beperkingen voor vrouwen in Iran. Al eerder waren er protesten waarin Iraanse vrouwen hun hoofddoeken afnamen, zoals de 'Witte Woensdagen' en de protestacties rond het dragen van witte kledingstukken als symbolisch protest. Echter, een vrouw die zich volledig ontdoet van haar kleding en in ondergoed over straat loopt, is ongekend.