De Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV) meldt dat de verhoogde premie specifiek geldt voor Syriërs die duurzaam naar hun vaderland willen terugkeren. Dit bedrag ligt ver boven het standaardbedrag van 500 euro dat normaal beschikbaar is voor asielzoekers bij vrijwillig vertrek.

De DTenV helpt met het boeken van de reis naar Syrië en biedt begeleiding tijdens het proces. Er zijn twee reisroutes beschikbaar naar de hoofdstad Damascus: via Jordanië of Qatar. Syriërs zonder geldig paspoort kunnen bij de Syrische ambassade in Brussel een reisdocument aanvragen. Indien nodig regelt de Nederlandse overheid toestemming voor doorreis via België.

Voorwaarden en risico’s
Om in aanmerking te komen voor deze regeling, moeten Syriërs een verklaring ondertekenen waarin zij afstand doen van hun verblijfsstatus in Nederland. Deze beslissing is definitief, wat betekent dat terugkeer naar Nederland niet mogelijk is. De betrokkenen worden vooraf geïnformeerd over de mogelijke risico’s van terugkeer naar Syrië, aangezien de veiligheidssituatie in het land ondanks de val van dictator Bashar al-Assad onzeker blijft.

Minister van Asielzaken Marjolein Faber (PVV) benadrukt in een videoboodschap op sociale media dat de regeling een kans biedt voor Syriërs die graag terug willen naar hun land. Het filmpje werd voorzien van ondertiteling in het Arabisch, terwijl de uitgebreide informatie over de regeling enkel in het Nederlands beschikbaar is.

Sinds de val van regime Assad zijn er Syriërs die vrijwillig willen terugkeren. Het kabinet ondersteunt dit zoveel mogelijk. Zodra het landenbeleid voor Syrië verandert, gaan we over tot herbeoordelen van tijdelijke verblijfsvergunningen en trekken we deze waar mogelijk in. pic.twitter.com/9BaqVIP6pO

— Marjolein Faber (@MinisterAenM) January 19, 2025

Dubbele contante uitkering voor Syriërs
De terugkeerpremie van 900 euro is opmerkelijk, omdat het bedrag aanzienlijk hoger ligt dan de standaardvergoeding voor vrijwillige terugkeer. Normaal gesproken kunnen asielzoekers maximaal 200 euro per volwassene en 40 euro per kind in contanten ontvangen, met daarnaast een beperkte herintegratievergoeding. Voor Syriërs wordt dat bedrag nu meer dan verdubbeld.

De verhoogde contante steun sluit aan bij de recente toename van interesse onder Syriërs om terug te keren. Volgens de DTenV ontvangt de dienst sinds de val van het Syrische regime meerdere aanvragen en telefoontjes van Syriërs die vrijwillig terug willen. De regeling is beschikbaar voor Syriërs met een lopende asielaanvraag, een tijdelijke verblijfsvergunning of een illegale status in Nederland.

Kritiek op de uitvoering
Ondanks de verhoogde premie en praktische ondersteuning, is er kritiek op de toegankelijkheid van de regeling. De informatie over de terugkeerregeling is alleen in het Nederlands beschikbaar, wat de bereikbaarheid voor niet-Nederlands sprekende Syriërs bemoeilijkt.

Daarnaast waarschuwen experts dat de situatie in Syrië nog steeds onzeker is. Hoewel sommige Syriërs de regeling als een kans zien om terug te keren, benadrukken advocaten en hulporganisaties dat de veiligheid en stabiliteit in het land verre van gegarandeerd zijn.

Hoewel het kabinet met deze regeling een stap zet richting ontlasting van de asielopvang, blijven er zorgen over de lange termijn. Met name over de vraag hoe teruggekeerde Syriërs zich in hun thuisland zullen herintegreren, en of de verhoogde contante premie voldoende is om hen op weg te helpen. Het kabinet blijft voorlopig zoeken naar manieren om de druk op het Nederlandse asielsysteem te verminderen, terwijl tegelijkertijd gekeken wordt naar veilige oplossingen voor terugkeer.