Kort na de val van Assad kondigde migratieminister Marjolein Faber (PVV) een tijdelijke beslisstop aan. De IND neemt de komende zes maanden geen besluiten over asielaanvragen van Syriërs. Nederland wil eerst onderzoeken of Syrië veilig genoeg is om mensen terug te sturen. Tot voor kort kregen Syrische vluchtelingen bijna altijd een verblijfsvergunning.

Ondanks de stop mogen nieuw aangekomen Syriërs wel in een asielzoekerscentrum (azc) verblijven. Inmiddels wachten ruim 18.000 Syriërs in azc’s op een beslissing van de IND. De tijdelijke stop geldt niet voor nareizigers. In december ging het in meer dan 800 gevallen om gezinshereniging. Dat betekent dat Syriërs die al een verblijfsvergunning hebben in Nederland hun familie naar Nederland halen.

Minister Faber heeft beloofd te onderzoeken of ook gezinshereniging kan worden gepauzeerd. Dit blijkt echter lastig door internationale verdragen waar Nederland zich aan heeft verbonden. Volgens VluchtelingenWerk heeft iedereen recht op een gezinsleven. Daarom kunnen erkende vluchtelingen hun partner en kinderen over laten komen.

De wachttijden voor gezinshereniging zijn lang. In 2023 duurde het gemiddeld 92 weken voordat een nareisverzoek werd behandeld. Ondertussen groeit het aantal aanvragen verder. Momenteel wachten 66.000 mensen op gezinshereniging, waarvan de meerderheid Syriërs.

Terwijl er steeds meer Syriërs naar Nederland komen, is de vraag of sommigen terug kunnen naar hun land. Gedwongen terugkeer is voorlopig uitgesloten, omdat Syrië nog niet als veilig land wordt beschouwd. Het ministerie van Buitenlandse Zaken werkt aan een nieuw ambtsbericht over de situatie in Syrië. Op basis daarvan wordt bepaald of het land veilig genoeg is om vluchtelingen terug te sturen.

Ondertussen probeert de overheid vrijwillige terugkeer te stimuleren. De Dienst Terugkeer en Vertrek biedt Syriërs 900 euro aan als ze vrijwillig besluiten terug te keren. Om dit bedrag te ontvangen, moeten ze hun asielaanvraag intrekken of hun verblijfsvergunning opgeven.