Nederlandse digitale soevereiniteit in gevaar
In Nederland waren we ooit pioniers in communicatie, zoals te zien is bij het oude zendstation Radio Kootwijk. We wilden niet afhankelijk zijn van buitenlandse technologie. Maar kijk waar we nu staan: de overheid migreert massaal naar cloudoplossingen van grote, niet-Europese techreuzen zonder voldoende stil te staan bij de risico’s. Dat moet anders, schrijft BBB-Kamerlid Henk Vermeer.
De overheid digitaliseert in rap tempo, en cloudtechnologie lijkt aantrekkelijk. Het biedt flexibiliteit, snelle service en ogenschijnlijke kostenbesparing. Maar tegen welke prijs? Bijna ongemerkt wordt Nederland afhankelijk van Amerikaanse cloudproviders zoals Amazon, Microsoft en Google. Hierdoor verliezen we grip op onze eigen data, digitale infrastructuur en zelfs cruciale overheidstaken zoals onderwijs en openbaar bestuur.
Het Instituut Clingendael waarschuwde onlangs voor deze afhankelijkheid en benadrukte dat efficiëntie niet ten koste mag gaan van soevereiniteit. Toch blijkt uit onderzoek dat bij twee derde van de overheidsmigraties helemaal geen risicoafweging is gemaakt. Onbegrijpelijk. Als migraties wél kritisch worden bekeken, komen de problemen direct aan het licht. De AIVD stelde vast dat de voorgenomen verhuizing van Stichting Internet Domeinregistratie Nederland (SIDN) risico’s opleverde. En wat blijkt? Europese en Nederlandse cloudaanbieders kunnen vaak niet aan alle technische eisen voldoen, terwijl hyperscale aanbieders dat wél kunnen. Maar in plaats van afhankelijkheid verder te vergroten, moeten we juist investeren in de ontwikkeling van eigen, betrouwbare alternatieven. Gelukkig gebeurt er al iets. Overheidsdienstverleners zoals SSC-ICT, DICTU en DUO werken hard aan de implementatie van het Rijksbrede Cloudbeleid. Ook beschikt de overheid over vier datacenters en platformen via Logius, die als private clouddiensten kunnen dienen. Waarom worden die niet vaker benut?
Nederland heeft door de ongecontroleerde ICT-migraties te weinig grip op zijn digitale infrastructuur. Dit brengt risico’s met zich mee voor: * Gevoelige overheidsinformatie in handen van buitenlandse bedrijven. * Wat als een buitenlandse aanbieder Nederland afsluit van zijn eigen data? * Europese regels kunnen moeilijker worden nageleefd. De oplossing? De overheid moet actief werken aan sterke, Nederlandse en Europese alternatieven. Dat kan op drie manieren: 1. door strategische investeringen en samenwerking. 2. om niet-Europese techreuzen minder dominant te maken. 3. , zodat we snel kunnen overstappen zodra er een goed alternatief is. Wat BBB betreft wordt het tijd dat Nederland niet langer naïef is. We moeten onze digitale toekomst in eigen hand nemen – vóór het te laat is.
