Belofte zonder daadkracht
Merz voerde campagne met een streng anti-immigratiebeleid, maar laat dat nu grotendeels varen. In plaats van illegalen direct aan de grens te weren, wil zijn kabinet dit 'in afstemming met onze Europese buren' doen. Omdat landen als Oostenrijk en Polen weigeren migranten terug te nemen, lijkt dit in de praktijk onuitvoerbaar.

Een daadwerkelijke 'toegangsban voor migranten zonder geldige papieren' komt er niet. In plaats daarvan mogen illegalen Duitsland in, om dan later – in theorie – uitgezet te worden. Het recht op asiel blijft onaangetast.

Staatsburgerschap blijft makkelijk
Ook de plannen voor naturalisatie blijven in lijn met het beleid van de vorige linkse regering. Migranten en asielzoekers kunnen nog steeds na vijf jaar verblijf een Duits paspoort krijgen. Slechts één detail verandert: zij die 'speciale integratieprestaties' tonen, mogen voortaan niet al na drie jaar Duits staatsburger worden. Een minimale aanpassing dus.

Beperkte grenscontrole, geen gezinshereniging
Het nieuwe kabinet houdt vast aan tijdelijke grenscontroles. Vluchtelingen met beperkte bescherming mogen twee jaar lang geen familieleden laten overkomen. Daarnaast wordt de lijst met veilige herkomstlanden uitgebreid. Maar verder verandert er weinig aan het asielbeleid.

Vrijheid van meningsuiting onder druk
De nieuwe coalitie wil ook hard optreden tegen ‘rechts-extremistische gedachten’. De verspreiding hiervan moet “systematisch bestreden” worden. Kritische geluiden online zullen volgens het programma onder het EU-censuurbeleid, de Digital Services Act, worden verwijderd. Wie zich uitspreekt, loopt het risico als ‘vijand van de democratie’ te worden bestempeld.

'Zero tolerance' wordt beloofd tegen deze ‘vijanden’. Politici als AfD-leider Björn Höcke, die veroordeeld is voor aanzetten tot haat, zouden mogelijk het recht om zich verkiesbaar te stellen kunnen verliezen.

Macht verdeeld tussen midden en links
De CDU krijgt de ministeries van Buitenlandse Zaken, Economie, Gezondheid, Verkeer, Digitalisering en Onderwijs. De SPD neemt Financiën, Justitie, Defensie, Sociale Zaken en Milieu. De CSU krijgt onder andere Binnenlandse Zaken en Landbouw.