De Italiaanse regering krijgt bijval van een belangrijke stem in Europa. De advocaat-generaal van het Europees Hof van Justitie, Jean Richard de la Tour, vindt dat EU-lidstaten een ander land als 'veilig land van herkomst' mogen aanmerken. Zelfs als dat land niet voor álle mensen veilig is.

‘De Europese wetgeving verbiedt lidstaten niet om een derde land aan te merken als een 'veilig land van herkomst', zelfs niet als dat land voor sommige categorieën mensen niet veilig is’, aldus de advocaat-generaal.

Dit is belangrijk voor het zogeheten Italië-Albanië-protocol. Italië stuurt sommige asielzoekers naar een opvanglocatie in Albanië om daar hun aanvraag te laten behandelen. Twee migranten uit Bangladesh vochten dit aan voor de rechter.

Rechter van Rome vraagt hulp EU-Hof
De twee Bangladeshi kregen geen asiel. Italië beschouwde Bangladesh als veilig. Daarop stapten ze naar de rechtbank in Rome. Die wilde weten hoe de EU de term 'veilig land' precies ziet. Daarom werd de zaak doorgestuurd naar het Europees Hof van Justitie.

De uitspraak van de advocaat-generaal is niet bindend, maar Europese rechters volgen zo’n advies bijna altijd.

Voorwaarden bij gebruik 'veilig land'
Er zijn wel voorwaarden. Een land mag alleen als veilig gelden als het ‘een democratisch systeem heeft dat de meerderheid van de bevolking bescherming biedt tegen vervolging of ernstige schendingen’, aldus de advocaat-generaal.

Bovendien moet het land dat mensen stuurt – in dit geval Italië – kwetsbare groepen uitsluiten van deze regel. Het mag dus niet automatisch gelden voor iedereen.

‘Kwetsbare categorieën moeten worden uitgesloten van de toepassing van de status van veilig land van herkomst en van het vermoeden van veiligheid’, stelde de EU-adviseur.

Mogelijkheid tot bezwaar
Voor de twee Bangladeshi betekent dit: alleen als zij kunnen bewijzen dat ze in eigen land worden gediscrimineerd, hebben ze recht op bezwaar. Anders blijft de afwijzing staan.

Het advies van de advocaat-generaal is een steun in de rug voor de Italiaanse regering onder premier Giorgia Meloni. Zij wil migratie naar Italië beperken en koos bewust voor samenwerking met Albanië om asielprocedures buiten eigen land te houden.