Meta stelt dat het een gerechtvaardigd belang heeft om persoonsgegevens te verwerken voor AI-training. In plaats van gebruikers te vragen om toestemming — zoals gebruikelijk onder de Europese privacywetgeving (AVG) — hanteert Meta een zogenoemde opt-out-benadering. Gebruikers moeten dus zelf bezwaar maken als zij niet willen dat hun data wordt gebruikt.

Volgens noyb is dat juridisch onhoudbaar. “Meta beperkt zelfs het wettelijke recht op bezwaar door te stellen dat dit alleen geldt als het bezwaar vóór 27 mei wordt ingediend,” aldus de organisatie. Daarmee zou Meta gebruikersrechten onder de AVG systematisch ondermijnen. Schrems stelt dat het Europese Hof van Justitie al heeft geoordeeld dat Meta geen ‘gerechtvaardigd belang’ mag gebruiken als grondslag voor gepersonaliseerde advertenties. Datzelfde zou nu ook moeten gelden voor AI-training.

Privacyorganisaties vrezen dat Meta ook andere gebruikersrechten onder de AVG niet kan garanderen. Denk aan het recht op inzage, het recht om vergeten te worden of het recht op correctie van onjuiste gegevens. “Als AI-systemen met miljoenen profielen worden getraind, is het onmogelijk om individuele data achteraf te wissen of aan te passen,” stelt noyb.

De kern van het bezwaar draait volgens noyb om het verdienmodel van Meta: “Meta zegt eigenlijk dat haar winst belangrijker is dan de rechten van Europese burgers,” aldus Schrems.

Niet alleen noyb verzet zich. Ook de Duitse consumentenorganisatie VZBV overweegt juridische stappen. De Belgische, Franse en Nederlandse privacytoezichthouders riepen gebruikers op om vóór 27 mei bezwaar te maken tegen het gebruik van hun gegevens. In Nederland heeft ook de Consumentenbond kritiek: “Zonder expliciete toestemming mogen persoonsgegevens niet gebruikt worden voor AI.”