Het probleem is inmiddels zichtbaar in het straatbeeld. In Weesp staan gloednieuwe bedrijfsunits leeg omdat de eigenaren geen aansluiting krijgen. In Hoofddorp en Amsterdam wachten winkelcentra op stroom. Zelfs hotels die de spil vormen van een hele nieuwbouwwijk blijven gesloten omdat de meter niet werkt.

“Technisch kan er vaak veel,” zegt consultant Peter de Raat, die ondernemers begeleidt, tegenover De Telegraaf. “In dertig tot veertig procent van de gevallen kunnen bedrijven zelf een oplossing vinden, bijvoorbeeld door een aansluiting te delen met de buren. Maar juridisch mag dat niet zomaar.”

Tienduizenden bedrijven vastgelopen
Volgens brancheclub Vemobin wachten inmiddels bijna twaalfduizend bedrijven en huishoudens op stroom. Voor sommige ondernemers betekent dat een ramp: investeringen verhuizen naar het buitenland, nieuwbouwwijken blijven half af, en duurzame projecten raken achterop.

De tekorten stapelen zich op. Alleen al in augustus kwamen er 23 nieuwe probleemgebieden bij in het gebied van Liander, vooral in de industrie. In Utrecht, Gelderland en Flevoland is pas na 2033 verlichting in zicht. Noord-Holland spant de kroon: daar lopen wachttijden op tot tien jaar.

Verduurzaming stokt
Het contrast met de klimaatdoelen is groot. Het aantal zonnepanelen op daken is de afgelopen vijf jaar bijna vervijfvoudigd. Windparken leveren steeds meer stroom. Maar het net kan de groene energie simpelweg niet verwerken. Bedrijven die willen overstappen op elektrisch produceren of laden, lopen tegen wachttijden aan die langer zijn dan hun bedrijfsplannen.

Voor kleine ondernemers, zoals timmermannen en schilders die een unit kopen op een bedrijventerrein, is de situatie extra pijnlijk. Zij begrijpen niet waarom hun pand geen stroom krijgt terwijl de aansluiting wel wordt gefactureerd. 

Overal in Nederland duiken creatieve oplossingen op, meldt De Telegraaf. Start-ups bouwen energiehubs, batterijen en software die vraag en aanbod lokaal balanceren. Nieuwe batterijen van Nederlandse makelij kunnen tot tien keer meer stroom opslaan dan de gangbare lithium-varianten. Ook grote accu’s op bedrijventerreinen zijn in opkomst, zodat bedrijven toch tijdelijk aan de slag kunnen. 

Politieke doorbraak nodig
Netbeheerders investeren inmiddels acht miljard euro per jaar in uitbreiding. Toch duurt het jaren voordat er echt lucht komt. Ook andere Europese landen kampen met een verstopte stroominfrastructuur. België, Duitsland en Frankrijk zien dezelfde problemen opdoemen. Nederland loopt voorop in noodoplossingen en innovaties.