Boer Martien stopt om 10 gram stikstof per jaar: “Is voedsel maken schadelijk?”

Achtergronden 7 december 2025 2 minuten Marit Nubé
Stal
Shutterstock, Martien van Kempen

Boer Martien van Kempen heeft zijn bedrijf beëindigd vanwege de stikstofnormen die voor zijn locatie gelden. De stallen zijn leeg en de laatste dieren zijn weggegaan. Daarmee komt na veertig jaar een einde aan een agrarisch bedrijf dat een groot aantal huishoudens van voedsel voorzag.

Volgens Van Kempen is de directe aanleiding een berekende stikstofdepositie van 0,017 kilo per hectare per jaar op een nabijgelegen natuurgebied, op twaalf kilometer afstand van zijn erf. Omgerekend gaat het om ongeveer tien gram stikstof per jaar op een oppervlakte ter grootte van één voetbalveld, schrijft hij in een uitgebreid LinkedIn-bericht. Die hoeveelheid staat volgens hem gelijk aan de stikstofuitstoot van één gans in enkele dagen.

Van Kempen schrijft dat zijn bedrijf jarenlang eieren, vlees en plantaardige producten leverde aan circa 100.000 consumenten. Hij wijst erop dat agrarische bedrijven volgens de gebruikte rekenmodellen verantwoordelijk zijn voor een aanzienlijk deel van de stikstofuitstoot, maar tegelijkertijd een groot deel van de stikstof opnemen via gewassen. In zijn eigen berekeningen komt hij uit op een opname van ongeveer de helft van de totale neerslag op landbouwgrond.

Daarnaast stelt de boer vragen bij de verhouding tussen productie, uitstoot en beleidsbeslissingen. Hij verwijst naar de afstand tot het natuurgebied en naar het percentage van de totale depositie dat aan zijn bedrijf wordt toegerekend: circa 0,05 procent.

Gevolgen voor regio en sector
In zijn bericht noemt Van Kempen een inschatting voor zijn regio: volgens hem verdwijnen meerdere vergelijkbare bedrijven, wat gevolgen heeft voor lokale banen en belastinginkomsten. Ook wijst hij op het effect op voedselproductie. De landbouwbedrijven in de regio produceren volgens hem structureel meer dan de Nederlandse binnenlandse vraag, maar vullen samen met Duitse afzetmarkten een regionale voedselketen.

Zijn bijdrage aan innovaties blijft onderdeel van zijn terugblik. Van Kempen werkte aan nieuwe stalconcepten, mestverwerking en technische verduurzaming, en won prijzen in innovatieprojecten. Die activiteiten stoppen nu, maar volgens hem bestaan er nog voldoende bedrijven die hierin willen doorgaan. 

Reacties uit de agrarische gemeenschap
Onder de verklaring van Van Kempen verschijnen veel reacties van collega’s en sectorbetrokkenen. Zij spreken vooral waardering uit voor zijn werk en benadrukken de druk op agrarische bedrijven door beleid en vergunningprocedures.

John schrijft dat de voedselproductie “onder druk staat” en dat de “psychische belasting groot is”. Koos wijst op “beleid dat volgens hem weinig aansluiting vindt bij de praktijk”. Ger noemt de verklaring “een duidelijke weergave van de gevolgen van eenzijdige beleidskeuzes”.

Raadsleden van landelijke partijen zijn toch veelal bezig met het bedienen van de landelijke lijn en het maken van carrière naar de landelijke politiek. Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

"Voor Leefbaar is de keuze makkelijk. Wij kiezen voor de Rotterdammers.”

Beluister onze podcast

JA21 Amsterdam strijdt tegen links beleid: 'Wij zijn de enige die dit blijven aankaarten'
Of beluister op:

Meerartikelen

voetbalvrouwen
Nieuws

Gemeente Amsterdam geeft vrouwen voorrang op voetbalveldjes

Op vijf voetbalpleintjes in Amsterdam hangen sinds kort borden waarop staat dat meisjes op een bepaalde dag voorrang krijgen. Met het initiatief wil de gemeente meer ruimte maken voor meisjes om te sporten. Volgens de gemeente bewegen meisjes namelij

gevangenis
Nieuws

Tweede Kamer kritisch op plan voor gevangenistablets met softporno

In de Tweede Kamer bestaat grote weerstand tegen een plan om gevangenen tablets te geven waarop onder meer softporno beschikbaar zou zijn. Het voorstel komt van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). Volgens de plannen zouden op de apparaten onder

azc
Nieuws

Honderden Hagenaars protesteren tegen opvang minderjarige asielzoekers

In Den Haag groeit het verzet tegen plannen om alleenstaande minderjarige asielzoekers onder te brengen in een pand aan de Javastraat. Meer dan zevenhonderd bewoners hebben inmiddels een petitie ondertekend waarin zij hun zorgen uiten over de voorgen

CDA
Nieuws

CDA-lijsttrekker Westerkwartier stapt op na strafrechtelijk onderzoek

Jan Riemeijer, lijsttrekker van het CDA in Westerkwartier, heeft zich per direct teruggetrokken uit zijn functie. Dat gebeurde nadat duidelijk werd dat hij betrokken is bij een strafrechtelijk onderzoek. Volgens de politicus zelf kwam die ontwikkelin

Ter Apel
Nieuws

Westerwolde wil nieuw akkoord over aanmeldcentrum Ter Apel

De gemeente Westerwolde en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) onderhandelen over een nieuw bestuursakkoord rond het aanmeldcentrum in Ter Apel. Dat bevestigt burgemeester Jaap Velema aan RTV Oost. De gemeente wil het huidige akkoord openbr

Geld
Nieuws

DNB waarschuwt voor kwetsbaar betalingsverkeer: pleit voor meer contant geld

De Nederlandsche Bank (DNB) waarschuwt dat het Nederlandse betalingsverkeer kwetsbaarder wordt door geopolitieke spanningen en digitale dreigingen. Volgens de centrale bank moet Nederland stappen zetten om het betalingssysteem weerbaarder en onafhank

Jetten
Nieuws

Hoge benzineprijzen blijven: premier Jetten wil niet ingrijpen

De brandstofprijzen in Nederland zijn de afgelopen tijd opnieuw gestegen. De adviesprijs voor een liter benzine ligt inmiddels rond de 2,39 euro en voor diesel ongeveer 2,44 euro. Vooral voor diesel gaat het om een recordprijs. Toch ziet minister-pre

COA
Nieuws

Delft zet plan voor azc met 350 asielzoekers door ondanks verzet van rechtse partijen

De gemeente Delft gaat door met plannen voor een nieuw asielzoekerscentrum (azc) bij sportpark Brasserskade. De gemeenteraad sprak donderdag opnieuw over het voorstel na een fel debat een week eerder. Ondanks kritiek van partijen aan de rechterkant v

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

leger
Nieuws

Nederlandse militairen oefenen in Noorwegen op scenario van Russische invasie

Nederlandse militairen nemen de komende dagen deel aan een grote NAVO-oefening in Noorwegen. Tijdens die oefening wordt een scenario nagebootst waarin Russische troepen het land zijn binnengevallen. De taak van de deelnemende militairen is om deze in

BOA
Nieuws

Tweede Kamer wil sneller verbod op hoofddoeken bij boa’s

In de Tweede Kamer groeit de druk op het kabinet om snel duidelijkheid te geven over religieuze uitingen bij buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s), meldt De Telegraaf. Een ruime meerderheid van de Kamer vindt dat het kabinet haast moet maken met

Westland
Nieuws

Westland wijst opvang asielzoekers af: ‘Geen woningen naar kanspareltjes’

In de gemeenteraad van Westland is weinig steun voor een voorstel om 140 asielzoekers op te vangen. Oppositiepartij D66 riep het gemeentebestuur op om snel opvangplekken te realiseren in het kader van de Spreidingswet. Een meerderheid van de raad zie

vader kind
Nieuws

Nederlandse ‘nepvaders’ helpen buitenlandse ouders aan verblijfsvergunning

Een groeiend aantal fraudezaken rond kinderkenning baart overheidsinstanties zorgen. Nederlanders erkennen buitenlandse kinderen juridisch als hun eigen kind, terwijl er in werkelijkheid geen band bestaat. Via deze weg kan de buitenlandse ouder van d

Trans
Nieuws

Texas breidt verbod op geslachtsveranderende behandelingen voor minderjarigen uit

In de Amerikaanse staat Texas kunnen voortaan ook psychologen, counselors en maatschappelijk werkers worden bestraft wanneer zij meewerken aan geslachtsveranderende trajecten bij minderjarigen. Dat blijkt uit een nieuwe juridische interpretatie van d

politie
Nieuws

CDA-wethouder bedreigd met mes tijdens campagne: ‘Rennen voor mijn leven’

Stijn Kropman, wethouder in Landgraaf en lijsttrekker van het CDA bij de komende gemeenteraadsverkiezingen, zegt zaterdagavond te zijn bedreigd tijdens het campagnevoeren. Volgens hem trok een jongen uit een groep een mes en liep op hem af. De wethou

Le Pen
Achtergronden

Franse en Duitse patriotten kritisch op Trumps Iran-oorlog: 'Geen nieuwe vluchtelingenstromen'

De Amerikaanse en Israëlische bombardementen op Iran zorgen voor verdeeldheid binnen Europese rechtse partijen. In zowel Duitsland als Frankrijk staan partijleiders voor een lastig dilemma: steun geven aan een militaire aanval op een islamitisch regi

azc
Nieuws

Onrust in Midden-Delfland over mogelijk tweede azc: gemeente ontkent, bewoners dienen Woo-verzoek in

In Midden-Delfland is onrust ontstaan over de mogelijke komst van een tweede asielzoekerscentrum. Het gerucht ontstond nadat bekend werd dat de provincie Zuid-Holland volgens de Spreidingswet duizenden extra opvangplekken moet realiseren. De gemeente

Verkiezingen
Opinie

Terwijl de verkiezingssfeer steeds grimmiger wordt jegens rechtse partijen, blijft links akelig stil

De gemeenteraadsverkiezingen naderen. Maar wie dacht dat dat zou leiden tot een stevig debat over beleid, ideeën en oplossingen voor Nederland, komt bedrogen uit. Wat we steeds vaker zien, is iets anders: intimidatie, vernieling en uitsluiting – opva

Meloni
Nieuws

Italiaanse rechter blokkeert uitzetting migrant veroordeeld voor groepsverkrachting

In Italië is opnieuw discussie ontstaan over migratiebeleid nadat een rechtbank de uitzetting van een migrant heeft tegengehouden. Het gaat om een 39-jarige man uit Marokko met meerdere veroordelingen op zijn naam. Volgens de regering was hij onder m

Zweedse politie
Nieuws

Migrant die vader doodschoot niet uitgezet: ‘Niet proportioneel’

Een migrant die als tiener een man doodschoot in het Zweedse Uppsala zal niet worden uitgezet. Dat heeft de Zweedse justitie bevestigd nadat een laatste beroep niet werd doorgezet. De beslissing betekent dat de eerdere uitspraak van de rechtbank blij

Duitse rechter
Nieuws

501 Afghanen slepen Duitse overheid voor rechter om ingetrokken migratieregeling

In totaal 501 Afghaanse staatsburgers hebben een rechtszaak aangespannen tegen de Duitse overheid. Zij stellen dat Berlijn eerder beloften heeft gedaan om hen op te nemen, maar die later heeft ingetrokken. De procedures richten zich tegen het Duitse