Op een plein in het centrum van Amsterdam kwamen activisten, sympathisanten en voorbijgangers samen. Spandoeken, muziek en leuzen bepaalden het beeld. De sfeer was onrustig, soms chaotisch. Gesprekken liepen door elkaar heen. Meningen botsten openlijk. PowNed ging erlangs om de sfeer te proeven.

Een demonstrant omschreef Venezuela als “het symbool van socialisme”, maar voegde daar direct aan toe dat de vrijheid van meningsuiting er zwaar wordt onderdrukt. “Mensen worden daar voor het minste of geringste vastgezet,” zei hij. “Dat hebben mensenrechtenorganisaties ook vastgesteld.”

Tegelijkertijd werd die lezing direct weersproken door anderen. Volgens hen is het beeld van Venezuela bewust eenzijdig neergezet. “Wat er niet wordt vermeld,” stelde een betoger, “is dat sommige arrestaties gaan over relschoppers die politieagenten hebben vermoord.”

Sancties, migratie en olie
Een terugkerend punt in de discussie was de economische situatie in Venezuela. Volgens meerdere demonstranten is het land niet alleen door intern beleid in crisis geraakt, maar vooral door jarenlange Amerikaanse sancties.

“Op het dieptepunt verdween 99 procent van de overheidsinkomsten,” zei een aanwezige. “De economie is doelgericht kapotgemaakt. Het gevolg is dat het leven voor gewone Venezolanen onleefbaar werd.”

Daarbij werd ook gewezen op de massale emigratie. Ongeveer dertien procent van de Venezolaanse bevolking zou het land hebben verlaten. Voor tegenstanders van de inval is dat juist een gevolg van sancties, niet van het politieke systeem op zich.

Volgens hen draait de Amerikaanse interventie uiteindelijk om olie. “Dit gaat niet over mensenrechten,” zei een demonstrant. “Dit gaat over grondstoffen en geopolitieke macht.”

Schending van internationaal recht?
Een centraal bezwaar onder de betogers was de manier waarop Maduro is opgepakt. Sommigen spraken van een arrestatie, anderen van een ontvoering. In beide gevallen, zo klonk het, zou het internationaal recht zijn geschonden.

“Dit is een vrijbrief voor grootmachten om hetzelfde te doen,” zei een betoger. “Vandaag Venezuela, morgen een ander land.” Daarbij werd een vergelijking gemaakt met de oorlog in Oekraïne. Volgens sommigen ondermijnt deze actie de morele basis waarop het Westen Rusland veroordeelt.

“Als dit wordt geaccepteerd,” aldus een aanwezige, “vallen veel argumenten voor internationale rechtsorde weg.”

‘Dictator of volksleider?’
De kern van het meningsverschil draaide om de vraag wie Nicolás Maduro eigenlijk was. Voorstanders van de inval spraken zonder aarzeling van een dictator. Tegenstanders zagen hem als leider van een volksbeweging die democratisch aan de macht kwam.

“Het was een beweging die via verkiezingen won,” zei een demonstrant. “Daarna is het land van buitenaf aangevallen en gedwongen zich te verdedigen.”

Volgens hem zijn rapporten van mensenrechtenorganisaties selectief gebruikt. “Er is heel veel selectieve beeldvorming,” klonk het. “Niet alles wat wordt gepresenteerd als feit, klopt.”

Waar in Amsterdam werd gedemonstreerd, wezen anderen op feestvierende Venezolanen. “Er zijn mensen daar die nu heel blij zijn,” zei een voorbijganger. “Dat perspectief bestaat ook.”