Britse politie scande miljoenen gezichten op straat: rechtszaak barst los
In Londen dient deze week een opvallende rechtszaak over het gebruik van live gezichtsherkenning door de Metropolitan Police. Dinsdag en woensdag staat de zaak op de agenda van het High Court. Aanleiding is een juridische procedure die is aangespannen door burgerrechtenorganisatie Big Brother Watch, onder leiding van directeur Silkie Carlo.
Volgens Big Brother Watch heeft de Londense politie in 2025 alleen al 4,2 miljoen mensen gescand met live gezichtsherkenning. Het gaat om biometrische gegevens die in realtime worden vergeleken met politiedatabases. De organisatie spreekt van een ingrijpende vorm van toezicht die het dagelijks leven van burgers raakt.
De technologie wordt niet alleen door de politie ingezet. Ook winkelcentra, concerten, musea, stadions en horecagelegenheden zouden gebruikmaken van vergelijkbare systemen. Het aantal gescande personen loopt volgens de organisatie in de miljoenen en blijft stijgen.
Misidentificatie als aanleiding
De rechtszaak wordt niet alleen gevoerd door Silkie Carlo. Zij treedt op samen met Shaun Thompson, een maatschappelijk werker en campagnevoerder tegen messencriminaliteit. Thompson werd eerder door gezichtsherkenning ten onrechte aangemerkt als verdachte bij London Bridge-station.
Volgens Big Brother Watch werd hij daar staande gehouden en bedreigd met arrestatie, terwijl hij niets verkeerd had gedaan. Die ervaring vormt een belangrijk onderdeel van de juridische uitdaging aan het adres van de politie.
‘Landmark stap’ volgens eisers
Carlo noemt de zaak principieel. “Deze juridische uitdaging is een mijlpaal in de bescherming van het publiek tegen indringende monitoring,” verklaart zij. Volgens haar heeft live gezichtsherkenning een afschrikwekkend effect op fundamentele rechten, zoals de vrijheid om je vrij te bewegen en te demonstreren.
De organisatie omschrijft de procedure als een ongelijke strijd tussen burgers en een machtig staatsapparaat. De zaak wordt door hen neergezet als een principiële toets van de grenzen van moderne surveillancetechnologie.
Gebrek aan democratische basis
Ook de juridische grondslag van het gebruik staat ter discussie. De organisatie wijst erop dat de politie al bijna tien jaar gebruikmaakt van live gezichtsherkenning zonder dat het parlement specifieke wetgeving heeft aangenomen. Volgens Big Brother Watch is dat problematisch in een democratische rechtsstaat.
De Britse toezichthouder op mensenrechten, de Equality and Human Rights Commission, heeft eerder laten weten dat zij twijfels heeft over de rechtmatigheid van het gebruik van deze technologie door de Metropolitan Police.
