De stap werd begin februari bekendgemaakt door de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Péter Szijjártó. Hongarije richt zich met de klacht tegen de zogenoemde REPowerEU-verordening, waarmee de Europese Unie uiterlijk in 2027 alle Russische energie-import wil stopzetten. Volgens Szijjártó is de rechtszaak inmiddels formeel ingediend bij het Europees Hof van Justitie.

De minister benadrukt dat Hongarije zonder Russische olie en gas afhankelijk wordt van “duurdere en minder betrouwbare alternatieven”. In dat scenario kan volgens hem niet langer worden gegarandeerd dat de energievoorziening stabiel blijft en dat de overheid de energieprijzen voor huishoudens kan reguleren. “Wij beschermen de Hongaarse bevolking en Hongaarse gezinnen,” stelde hij. “Wij zullen niet toestaan dat Brussel het systeem van gereguleerde energietarieven vernietigt.”

Drie juridische bezwaren
De Hongaarse regering baseert haar klacht op drie kernpunten. Ten eerste stelt Boedapest dat de Europese Commissie haar bevoegdheden heeft overschreden. Een verbod op energie-import zou volgens Hongarije alleen via sancties kunnen worden ingevoerd, waarvoor unanimiteit van alle lidstaten nodig is. Dat het besluit nu is aangenomen via handelswetgeving noemt Szijjártó “absurd”.

Daarnaast wijst hij erop dat de EU-verdragen vastleggen dat lidstaten zelf bepalen waar zij hun energie inkopen. Brussel zou volgens Hongarije geen zeggenschap hebben over de herkomst van olie en gas. Tot slot beroept Boedapest zich op het Europese solidariteitsbeginsel op energiegebied. Dat principe verplicht de EU om de leveringszekerheid van alle lidstaten te waarborgen. In het geval van Hongarije zou dat beginsel juist worden geschonden. 

Politiek geladen rechtszaak
Volgens de Hongaarse regering kan de procedure anderhalf tot twee jaar duren. Szijjártó waarschuwt dat het voortzetten van de zaak afhankelijk is van de uitkomst van de komende parlementsverkiezingen. Als de huidige regeringspartijen verliezen, bestaat volgens hem het risico dat de rechtszaak wordt ingetrokken.

De minister richtte zijn pijlen ook op de oppositie. Die zou zich laten adviseren door energiespecialisten die al jaren pleiten voor het vervangen van Russische energie door duurdere leveringen van westerse bedrijven. Als dat gebeurt, zouden de energiekosten voor Hongaarse huishoudens volgens Szijjártó “mogelijk verdrievoudigen”. “Met zo’n uitkomst moeten we niet experimenteren,” aldus de minister.

EU-verbod ondanks verzet
De gang naar de rechter volgt kort na het definitieve besluit van de EU om Russisch gas volledig uit te faseren. Eind januari stemden de energieministers in Brussel in met de nieuwe wet. Hongarije en Slowakije stemden tegen, Bulgarije onthield zich van stemming. Toch werd het verbod aangenomen via een versterkte meerderheidsprocedure, waardoor unanimiteit niet nodig was.

Volgens de nieuwe regels stopt de import van Russisch vloeibaar gas uiterlijk eind 2026. De aanvoer van pijpleidinggas moet uiterlijk in september 2027 zijn beëindigd. Voor de oorlog in Oekraïne was Rusland goed voor meer dan 40 procent van het Europese gasverbruik. Dat aandeel is inmiddels sterk gedaald, maar sommige lidstaten blijven afhankelijk.