De methode is ontwikkeld door Joop Colsen en draait om het verwijderen van ammoniak uit mest. Daardoor ontstaat geen stikstofuitstoot meer. Tijdens het proces komt groen gas vrij, terwijl de reststoffen als kunstmest opnieuw op het land kunnen worden uitgereden. Volgens Colsen kan de impact groot zijn. ‘Met de mest van 75 procent van de Zeeuwse koeien, kunnen we 100 procent het stikstofdoel van de provincie halen’, zegt hij. ‘En met het gas kunnen we een stad als Middelburg verwarmen, terwijl we enorm veel CO2 besparen.’

Winst door snelheid en verwerking
Een belangrijk onderdeel van de methode is het snel afvoeren van mest uit de stal. In de huidige situatie blijft mest vaak langdurig liggen in een gierkelder, waardoor ammoniakgassen ontstaan. De nieuwe aanpak pakt dit anders aan en voorkomt een groot deel van die uitstoot al in de stal.

‘Bij onze methode wordt de mest met een aangepaste stalvloer afgevoerd in een opslagruimte, die daarna snel geleegd wordt’, zegt projectleider Jan Willem Bijnagte tegenover Omroep Zeeland. ‘De mest gaat dan naar een centrale verwerkingsplek.’ Alleen door deze snelle afvoer wordt volgens hem al 50 procent van de gebruikelijke ammoniakuitstoot voorkomen.

Op de verwerkingslocatie wordt de mest vergist en vervolgens behandeld in een ammoniakstripper. Die haalt ammoniak uit de mest, waarna kunstmest ontstaat. Wat overblijft kan met aanzienlijk minder stikstofuitstoot over de akkers worden uitgereden.

Investering en erkenning
De techniek leverde Colsen vorig jaar de Zeeuwse Emergo-prijs op, zowel de jury- als de publieksprijs. In Veendam draait al een installatie volgens deze methode. Voor Zeeland zijn volgens Colsen twee grote en twee kleinere installaties nodig, verspreid over de regio’s waar de meeste koeien staan.

De totale investering bedraagt naar schatting ruim 60 miljoen euro. ‘Het eerste deel van het geld gaat naar de aanpassingen van de stalvloeren en de vergunningverlening’, zegt Colsen. ‘De rest is voor de bouw van de installaties.’ In theorie zou een provinciale investering binnen twee jaar tot een oplossing kunnen leiden.

Provincie ziet kansen, maar wacht af
Provinciebestuurder Wilfried Nielen, verantwoordelijk voor stikstof, ziet de potentie van de methode. ‘We zien kansen in deze en andere manieren van het zogenoemde mono-mestvergisten’, zegt hij. ‘Het klinkt me als een symfonie in de oren als gezegd wordt dat hierdoor geen boeren uitgekocht hoeven te worden.’

Toch wil de provincie niet direct overgaan tot investeren. ‘We moeten deze plannen eerst goed beoordelen’, aldus Nielen. ‘De markt moet er klaar voor zijn, en de vergunningen voor het aanpassen van de stal zijn een probleem. We zijn afhankelijk van de Rijksoverheid als het gaat om de wetgeving.’

Juist daar zit volgens Colsen de blokkade. Voor het aanpassen van stalvloeren is een nieuwe natuurvergunning nodig, maar die kan momenteel niet worden verleend. ‘En daar zit nu een blokkade op’, zegt hij. Zolang dat niet verandert, blijft de twijfel onder boeren bestaan. ‘Daar is politieke durf voor nodig.’