Burgerverzet werkt: inwoners Horst aan de Maas blokkeren mega-windturbines
In Horst aan de Maas liggen plannen voor grote windturbines voorlopig stil. Dat komt na maanden van oplopende weerstand onder bewoners. Wat begon als onrust na een informatieavond, groeide uit tot een brede lokale beweging die het gemeentebestuur onder druk zette. De discussie is daarmee nog niet voorbij, maar de eerste ronde is duidelijk: de turbines staan er niet. Dit blijkt uit een uitgebreid verslag van Clintel.
“Als wij ons niet hadden verenigd?” zegt Tobias Rötjes, voorzitter van stichting Tegenwind Horst aan de Maas, tegenover Clintel. “Dan hadden die windturbines hier nu gestaan. Honderd procent!”
Plannen al vergevorderd
De gemeente had samen met energiebedrijf Reindonk Energie drie gebieden aangewezen voor windturbines: Klaver 11, Witveld en Hoogheide. In totaal ging het om zeven tot tien turbines, met een hoogte tot 250 meter.
Voor veel bewoners kwam dat nieuws onverwacht. Tijdens een bijeenkomst in februari 2023 bleek dat de plannen al in een vergevorderd stadium waren. Ingenieurs, ontwikkelaars en de wethouder presenteerden het project als uitvoerbaar en noodzakelijk.
Volgens aanwezigen was er weinig ruimte voor echte inspraak. “De optie ‘geen windmolens’ kwam niet aan bod”, zegt Rötjes. “We gingen erheen met het idee dat we samen naar de plannen zouden kijken, maar ze waren al jaren bezig.”
Snelle mobilisatie
Kort na die avond werd stichting Tegenwind opgericht. In korte tijd sloten tientallen bewoners zich aan. Er werd geld ingezameld en veel tijd gestoken in onderzoek en organisatie.
De groep koos voor een feitelijke aanpak. Er werden experts betrokken op het gebied van geluid, gezondheid en techniek. Ook werden berekeningen gemaakt over slagschaduw, afstand en veiligheid.
Volgens Arjan Klopman, veehouder in het gebied, was dat nodig om serieus genomen te worden. Hij zegt tegenover Clintel: “Alleen met een feitelijk compleet verhaal wakker je maatschappelijke weerstand aan.”
Impact dichtbij huis
Voor sommige bewoners was de impact direct zichtbaar. Klopman ontdekte dat een turbine op ongeveer 351 meter van zijn stal zou komen te staan. “Op de informatieavond kregen we een kaartje met zeven kruisjes”, zegt hij. “Niet met de vraag wat wij ervan vonden, maar als mededeling: dit gaan we doen.”
Dat moment zorgde voor extra betrokkenheid. Bewoners gingen zelf op onderzoek uit en zochten contact met mensen die al in de buurt van windparken wonen.
Verhalen uit andere regio’s
Tijdens bijeenkomsten deelden bewoners uit andere gebieden hun ervaringen. Daarbij ging het onder meer over geluid, slaapklachten en veranderingen in de leefomgeving.
De 19-jarige Daan Nijssen sprak de gemeenteraad toe over zijn situatie. Hij woonde op ruim een kilometer afstand van windmolens, maar ondervond toch hinder. “Probeer een geluid dat je continu hoort maar eens te negeren. Dat is amper te doen. Ik sliep slecht, was doodmoe en had elke dag hoofdpijn. Uiteindelijk zijn we verhuisd. Sindsdien gaat het beter,” zegt hij tegenover Clintel.
Politiek schuift op
De groeiende weerstand bleef niet zonder gevolgen. Binnen de gemeenteraad ontstond twijfel. Partijen die eerder positief stonden tegenover windenergie begonnen kritischer te worden. Tegelijk bleef het college de plannen verdedigen. Wethouder Thijs Kuipers (D66-GroenLinks) speelde daarin een belangrijke rol. Hij was ook betrokken bij de regionale energiestrategie.
Dat leidde tot spanningen. Klopman zegt daarover: “Kuipers stond zogenaamd voor duurzaamheid maar wilde niks weten van groen gas of aardwarmte. Alleen windenergie interesseerde hem.”
Val van de wethouder
De situatie escaleerde toen oppositiepartijen een motie van wantrouwen indienden. Zij vonden dat de raad onjuist was geïnformeerd over de besluitvorming. Kuipers trad uiteindelijk af.
Na zijn vertrek werden de windplannen stilgelegd. Nieuwe ideeën, zoals energiehubs, worden wel onderzocht, maar volgens bewoners gebeurt dat opnieuw grotendeels buiten hun zicht.
Onzekerheid blijft
Na de gemeenteraadsverkiezingen liggen de verhoudingen in de raad dicht bij elkaar. Voor- en tegenstanders van windturbines houden elkaar in evenwicht. Een nieuwe stemming kan daardoor opnieuw spannend worden.
Voor Tegenwind is dat reden om alert te blijven. “Een stemming zal kantje-boord zijn”, zegt Rötjes. “Maar ik vraag me af of de gemeenteraad dit plan nu weer op durft te starten.”
Ondertussen blijven er vragen. Bewoners zien nog altijd werkzaamheden in het gebied, maar zeggen geen duidelijke uitleg te krijgen. “Wat voor kabels gaan hier de grond in?” vraagt Rötjes zich af. “Zijn die geschikt om elektriciteit terug te leveren? We krijgen daar geen duidelijk antwoord op.”
