Vals ngo-keurmerk dupeert Belgische kippenboeren: financieel fiasco dreigt
Belgische pluimveehouders die investeerden in strengere dierenwelzijnseisen, komen in de problemen. Supermarkten trekken zich deels terug uit het Better Chicken Commitment (BCC), een initiatief dat door ngo’s werd ontwikkeld. Voor kippboeren die hun bedrijf hebben aangepast, dreigt financieel verlies. Dit meldt de nieuwswebsite Vilt in een uitgebreid verslag.
De belofte dat vanaf 2026 alleen nog BCC-kip verkocht zou worden, blijkt niet haalbaar. Boeren spreken van misleiding en voelen zich klemgezet.
Omschakeling blijkt valkuil
Het BCC-keurmerk werd in 2017 geïntroduceerd door ngo’s. Het stelt hogere eisen aan de productie van kip. Denk aan meer ruimte per dier, trager groeiende rassen en extra voorzieningen in de stal. In 2021 sloten grote supermarktketens zich aan bij deze norm. Zij beloofden om vanaf 2026 alleen nog kip te verkopen die aan deze eisen voldoet.
Veel boeren namen die belofte serieus. Zij investeerden in hun stallen en pasten hun bedrijfsvoering aan. Nu blijkt dat supermarkten hun plannen terugschroeven. De vraag naar duurdere BCC-kip blijft achter. Een pluimveehouder vat de situatie scherp samen bij Vilt: „Ik voel me misleid.”
Geen afzet, wel kosten
Voor boeren die zijn overgestapt, heeft dat directe gevolgen. Zonder afzet voor BCC-kip moeten zij terug naar reguliere productie. Dat blijkt vaak moeilijk of zelfs onmogelijk. Een getroffen boer legt uit: „Ik moet terug naar gangbare productie, maar ben intussen een kwart van mijn nutriëntenemissierechten kwijt. Die opnieuw aankopen is onbetaalbaar.”
Ook contracten vallen weg. Een pluimveehouder die samenwerkte met leverancier Plukon ziet zijn afzet verdwijnen. „Aangezien supermarkten hun plannen terugschroeven, is onze samenwerking stopgezet.”
Supermarkten wijzen naar consument
De supermarktketens erkennen dat de omschakeling stokt. Zij wijzen vooral naar de consument. Door stijgende prijzen kiezen klanten vaker voor goedkopere producten. Zo ziet Carrefour dat BCC-kip vooral verkoopt tijdens acties. De keten mikt nu nog op 25 procent BCC-kip. Delhaize verlaagt de ambitie naar minimaal 50 procent.
Ook andere ketens blijven achter. Aldi richt zich op andere keurmerken. Lidl en Albert Heijn geven geen concrete cijfers, maar spreken van lopende gesprekken.
Daarnaast speelt regelgeving een rol. Er is geen officieel Europees label voor BCC. Dat maakt het lastig om producten duidelijk te onderscheiden in de winkel. „We hebben onvoldoende duidelijkheid over wat we mogen communiceren naar de consument”, aldus Delhaize.
Boerenbond: invoering te snel gegaan
Volgens de Boerenbond is er geen sprake van een bewuste breuk met eerdere afspraken. De organisatie spreekt van een te snelle invoering. „De consument volgt niet en de omstandigheden zijn veranderd”, zegt beleidsadviseur Wouter Wytynck.
Ook milieuregels spelen mee. BCC-kippen kunnen meer ammoniak uitstoten. Dat zorgt voor extra druk op bedrijven in Vlaanderen, waar stikstofregels streng zijn.
Investeringen dreigen verloren te gaan
Voor veel boeren zijn de gevolgen groot. Zij hebben geïnvesteerd in nieuwe stallen, aangepaste rassen en andere productiemethoden. Terugschakelen is lastig.
Een pluimveehouder schetst de impact: „Ik had 84.000 vleeskuikens, maar door BCC nu nog 60.000. Mijn ongebruikte nutriëntenemissierechten (NER’s) heeft de overheid intussen van mij afgenomen. Het is onbetaalbaar om dit aantal NER’s opnieuw bij te kopen.”
Door strengere regels en aangepaste vergunningen kunnen bedrijven vaak niet meer opschalen. Dat maakt herstel moeilijk.
