De discussie volgt op cijfers van het EU-Grondrechtenbureau. Volgens de meest recente enquête zegt 36 procent van de LHBTI-personen in de EU in het afgelopen jaar discriminatie te hebben meegemaakt. Ook meldt 55 procent intimidatie. Fysiek en seksueel geweld steeg naar 14 procent. Onder LHBTI-scholieren zegt 67 procent te maken te hebben gehad met pesten.

Van ambitie naar handhaving
Juliane Marie Neiiendam, rapporteur van het advies over de strategie, zegt dat de EU niet alleen naar regels op papier moet kijken. Volgens haar moet beleid merkbaar worden in het dagelijks leven. ‘De belangrijkste uitdaging is ervoor zorgen dat beloften mensen ook echt bereiken en geleefde werkelijkheid worden.’

Volgens Neiiendam verschilt de situatie sterk per lidstaat. Het homohuwelijk is nog niet overal mogelijk. Ook wijst zij op tekorten buiten grote steden, zoals bij zorg, juridische kennis en maatschappelijke organisaties. ‘Veel mensen zijn zich nog steeds niet bewust van hun rechten.’ Daar voegt zij aan toe: ‘Hoewel we de ambitie hebben dat iedereen gelijk is, is dat niet altijd de geleefde ervaring, vooral buiten stedelijke gebieden.’

Het comité doet acht belangrijke aanbevelingen. Die gaan onder meer over wettelijke gendererkenning op basis van zelfbeschikking, betere controle, inclusieve zorg en onderwijs, en steun voor maatschappelijke organisaties. Over gendererkenning zegt Neiiendam: ‘Dat is echt een kernprincipe voor ons.’ Zij vervolgt: ‘Zelfbeschikking, niet iemand anders die je vertelt wat je bent.’

Kritiek van MCC Brussels
Een belangrijk punt is de uitvoering van beleid. Volgens het comité ontbreken niet zozeer doelen, maar vooral harde controle en naleving. Neiiendam zegt ook dat discriminatie vaak op meerdere manieren tegelijk plaatsvindt. ‘Veel beleid richt zich meestal op één probleem tegelijk. Maar in werkelijkheid krijgen mensen vaak tegelijk te maken met meerdere vormen van discriminatie. Wanneer discriminatie overlapt, wordt de impact groter.’

MCC Brussels reageert fel op de koers. De denktank stelt: ‘Weet u nog dat ze ons vertelden dat die Pride-vlaggen alleen maar “inclusie” en “liefde is liefde” waren?’ Volgens MCC Brussels is de EU nu bezig met ‘de handhavingsfase’ van wat de denktank een ‘extreme queer-agenda’ noemt.

De denktank waarschuwt verder: ‘Gelijkheid is geen “papieren belofte” meer - het is ideologische hamertijd.’ Ook vraagt MCC Brussels: ‘Wat is er gebeurd met tolerantie en het recht om het oneens te zijn.’ Volgens de denktank draait het niet meer alleen om parades en regenboogcampagnes, maar om ‘top-down handhaving’ richting lidstaten, scholen, gezinnen en meningsuiting.