Volgens de regering is de maatregel nodig om criminaliteit op internet beter aan te pakken. Daarbij wordt onder meer gewezen op kinderporno en zogenoemde ‘haatcriminaliteit’ online. Internetproviders moeten de gegevens van gebruikers gaan bewaren. Het wetsvoorstel moet nog worden goedgekeurd door de Bondsdag.

De maatregel was al eerder afgesproken in het coalitieakkoord tussen CDU/CSU en SPD. Daarin staat dat een opslagplicht nodig is om internetgebruikers te kunnen koppelen aan een aansluiting. Volgens de regering is dit noodzakelijk voor opsporing.

Argumenten en doel van de maatregel
De regering benadrukt dat daders op internet vaak ongestraft blijven. Bondskanselier Merz schreef hierover: ‘Daders op internet komen veel te vaak ongestraft weg, vooral bij kinderporno’. Volgens hem is de nieuwe maatregel daarom nodig.

Hij voegde toe: ‘IP-adressen worden in de toekomst drie maanden opgeslagen en bij een gegronde verdenking gebruikt voor strafvervolging’. Daarmee wil de regering de opsporing versterken. IP-adressen functioneren volgens de overheid als een soort identificatie van internetgebruikers.

Ook wordt gewezen op andere vormen van criminaliteit. De regering noemt onder meer online fraude en haatmisdrijven. Volgens het kabinet zullen de ‘onderzoeksmogelijkheden van opsporings- en veiligheidsdiensten in de strijd tegen internetcriminaliteit aanzienlijk worden verbeterd’.

Kritiek en juridische vragen
Tegenstanders uiten stevige kritiek op het plan. Zo spraken de Groenen eerder van een ‘herintrede in de massale surveillance op internet zonder aanleiding’. Ook de AfD heeft zich uitgesproken tegen een ‘landelijke opslag van gegevens’.

Daarnaast zijn er vragen over de juridische houdbaarheid. Het Duitse Constitutionele Hof heeft in de afgelopen twintig jaar eerdere pogingen tot dataverzameling afgewezen. Volgens het hof waren die niet in lijn met de grondwet. Ook het Europese Hof van Justitie heeft zich kritisch opgesteld.

Een belangrijk punt van discussie is dat de opslag ook zonder concrete verdenking plaatsvindt. Dat roept vragen op over proportionaliteit en privacy. Een toelichting bij het plan wijst erop dat de Europese regels vooral opslag toestaan bij zware criminaliteit.

Ondanks deze kritiek lijkt het voorstel kansrijk. CDU/CSU en SPD hebben samen een meerderheid in het parlement. Daardoor is de verwachting dat het plan wordt aangenomen.