De Oekraïne Herstelconferentie vindt dit jaar plaats in de Poolse kuststad Gdansk. Zelensky zou daar medegastheer zijn. In plaats daarvan leidt premier Yulia Svyrydenko de Oekraïense delegatie.

De conferentie is bedoeld om internationale steun te verzamelen voor de wederopbouw van Oekraïne. Maar de diplomatieke spanning tussen Warschau en Kyiv overschaduwt de bijeenkomst.

Zelensky besloot vorige maand een militaire eenheid te vernoemen naar “de helden van het Oekraïense Opstandelingenleger”. In Oekraïne wordt de UPA door sommige groepen gezien als symbool van verzet tegen de Sovjet-Unie en als onderdeel van de strijd voor nationale onafhankelijkheid. In Polen ligt dat volledig anders. Daar wordt de UPA verbonden aan massamoorden op Poolse burgers tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Tussen 1943 en 1945 was de UPA verantwoordelijk voor de dood van ongeveer 100.000 Polen in Wolynië en Oost-Galicië. De organisatie wilde voorkomen dat deze gebieden onderdeel zouden worden van Polen. Poolse verzetsstrijders doodden daarna als vergelding naar schatting tienduizend Oekraïners.

De gebeurtenissen in Wolynië en Oost-Galicië vormen nog altijd een diepe wond in Polen. Het gebied werd in de loop van de geschiedenis bezet door de Sovjets en later door nazi-Duitsland. Tegenwoordig maakt het deel uit van Oekraïne. In 2016 bestempelde het Poolse parlement de moorden officieel als een “genocide gepleegd door Oekraïense nationalisten”. Daardoor blijft elke verwijzing naar de UPA politiek en emotioneel zeer beladen.