De controles gelden op luchthavens en in havens voor alle reizigers uit Italië, ongeacht hun nationaliteit. Volgens de Spaanse regering blijven de steekproefsgewijze controles in ieder geval tot 7 september van kracht. Madrid spreekt van maatregelen "te midden van de aanhoudende, onregelmatige migratiedruk" vanuit Italië.

Italië besloot vorige week al om de Schengenregeling voor reizen vanuit Spanje tijdelijk op te schorten en voerde extra grenscontroles in voor niet-Europese reizigers die vanuit Spanje arriveren. Rome liet weten niet te zullen "zwichten voor ultimatums of eisen" uit Madrid. De Italiaanse controles blijven volgens de regering ten minste tot 15 augustus van kracht.

Ceuta als directe aanleiding
De diplomatieke ruzie laaide op na de bestorming van de grens tussen Marokko en de Spaanse enclave Ceuta. Tienduizenden migranten bereikten de enclave, vooral via zee. Een groot deel keerde later weer terug.

De Spaanse autoriteiten benadrukken dat migranten die Ceuta bereiken niet automatisch toegang krijgen tot het Spaanse vasteland. Voor de oversteek naar het Iberisch Schiereiland geldt een aparte grenscontrole.

Verschil in migratiebeleid
Volgens NOS-correspondent Miral de Bruijne is de invoering van de grenscontroles "een volgende stap in een politieke rel tussen de twee landen". Spanje voelt zich volgens haar sinds de gebeurtenissen in Ceuta onvoldoende gesteund door andere Europese landen.

De migratieaanpak van beide regeringen verschilt sterk. De Spaanse regering van premier Pedro Sánchez gaf dit jaar ongeveer één miljoen illegale migranten de mogelijkheid om de Spaanse nationaliteit te verkrijgen. De Italiaanse premier Giorgia Meloni staat juist bekend om haar strenge migratiebeleid.

Die politieke tegenstelling heeft de relatie tussen beide regeringen de afgelopen jaren verder onder druk gezet. Sinds Meloni aantrad bracht zij nog geen officieel bezoek aan Spanje. Sánchez reisde dit voorjaar wel naar Italië, maar een ontmoeting met Meloni bleef toen uit.

Volgens de Spaanse correspondent lijkt het conflict inmiddels een Europees karakter te krijgen. Nu beide landen over en weer grenscontroles hebben ingevoerd, "lijkt het onontkoombaar dat Brussel zich hiermee gaat bemoeien."