De discussie draait om berichten die Von der Leyen via apps als Signal uitwisselt met Europese leiders. Daarbij kan worden ingesteld dat chats na korte tijd automatisch verdwijnen. Volgens de Commissie is dat onderdeel van haar beveiligingsbeleid. Berichten lang genoeg bewaren om eventuele verzoeken om openbaarmaking af te handelen, is volgens Brussel “niet te verenigen met de noodzakelijke cyberbeveiligingsmaatregel”. 

De Commissie stelt daarnaast dat Von der Leyen en andere Europese leiders de mogelijkheid moeten hebben om met elkaar te communiceren “in een sfeer van wederzijds vertrouwen en vertrouwelijkheid”. Brussel zegt veel belang te hechten aan veiligheid en daarom IT-richtlijnen te volgen waarin ook automatische verwijdering van berichten is opgenomen.

Ombudsman tikte Commissie op de vingers
Die werkwijze ligt al langer onder vuur. Aanleiding voor de nieuwste botsing was een verzoek om een bericht van de Franse president Emmanuel Macron aan Von der Leyen over de onderhandelingen rond het handelsverdrag tussen de EU en Mercosur.

De Commissie bevestigde dat Macron via Signal contact had gehad met Von der Leyen, maar kon het betreffende bericht later niet meer produceren. De functie voor verdwijnende berichten stond aan. Uit onderzoek van de Europese Ombudsman bleek bovendien dat het oorspronkelijke verzoek om openbaarmaking vijftien maanden bij het kabinet van Von der Leyen bleef liggen zonder inhoudelijke behandeling. De Ombudsman kwalificeerde de afhandeling in juni als wanbeheer. 

Daarbij kon zelfs niet meer worden vastgesteld of Macrons bericht vóór of ná het verzoek om openbaarmaking automatisch was verdwenen. De Ombudsman adviseerde daarom dat berichten over beleid en besluiten tussen Eurocommissarissen en staatshoofden, regeringsleiders en ministers gedurende een redelijke termijn moeten worden bewaard. Ook berichten die normaal automatisch verdwijnen zouden daaronder moeten vallen. 

De Commissie kiest nu niet voor zo'n algemene bewaarplicht. Volgens de interne veiligheidsrichtlijnen moeten berichten juist na een “verstandige” termijn automatisch verdwijnen. Follow the Money schrijft dat daarbij bijvoorbeeld aan een week kan worden gedacht.

Jurist: veiligheid is geen reden om alles te wissen
Päivi Leino-Sandberg, hoogleraar aan de Universiteit van Helsinki en deskundige op het gebied van Europese openbaarheidsregels, zet vraagtekens bij die redenering. Volgens haar kan de Commissie niet volledig zelf bepalen welke berichten zij wel en niet bewaart. Er moet achteraf kunnen worden gecontroleerd of die keuze terecht was.

“Belangrijke berichten over de activiteiten van de instellingen moeten worden bewaard”, stelt zij tegenover Follow the Money.

Ook het argument van cyberveiligheid overtuigt haar niet. Von der Leyen hoeft volgens Leino-Sandberg zulke berichten niet permanent te bewaren “op de telefoon die in haar handtas meereist”. De Commissie kan berichten van het mobiele toestel verwijderen en tegelijkertijd een beveiligde kopie bewaren voor archivering en eventuele openbaarheidsverzoeken.

Eerder al verloren rechtszaak over Pfizer-berichten
Het conflict staat niet op zichzelf. In mei 2025 verloor de Europese Commissie bij het Gerecht van de EU een zaak over tekstberichten tussen Von der Leyen en Pfizer-topman Albert Bourla tijdens de coronapandemie. Een journaliste van The New York Times had om die berichten gevraagd. De Commissie stelde dat zij de documenten niet bezat.

Het Gerecht vernietigde dat besluit. Volgens de rechters waren de verklaringen van de Commissie gebaseerd op aannames en “veranderende of onnauwkeurige informatie”. Brussel had onder meer niet overtuigend uitgelegd waarom de berichten niet konden worden teruggevonden en onvoldoende duidelijk gemaakt of ze bewust of automatisch waren verwijderd. 

De nieuwe reactie laat zien dat de Commissie haar beleid rond verdwijnende berichten ondanks die eerdere kritiek niet fundamenteel wil loslaten. Brussel houdt vast aan automatische verwijdering om veiligheidsredenen. De Europese Ombudsman en deskundigen leggen juist de nadruk op de andere kant van de kwestie: als politiek belangrijke chats verdwijnen voordat journalisten, toezichthouders of rechters ze kunnen opvragen, wordt controle achteraf veel moeilijker.