Het Parool publiceerde op 26 augustus 2022 een stukje over ON, geschreven door Bas Soetenhorst. Het is interessant om daar iets langer bij stil te staan, want het is ironisch genoeg een schoolvoorbeeld van slechte journalistiek volgens de normen die de Ombudsman NPO, Margo Smit, als richtinggevend aanwijst voor alle journalistieke producten. Wat is die norm? Dat is dat men feiten en meningen van elkaar moet scheiden. De Ombudsman verwijt ON feiten en meningen door elkaar te halen.

Dat is nogal ironisch. Immers dat door elkaar halen van feiten en meningen is nu net een punt waarop zij zelf vaak de mist ingaat in haar rapport. Maar het is ook wat vaak voorkomt in de MainStreamMedia, waaronder Het Parool. Ook in het stukje in Het Parool over ON van 26 augustus. Feiten zijn ver te zoeken. Na al die links-liberale indoctrinatie snak je als lezer naar iets anders. Maar de MainStreamMedia doen verwoede pogingen dat “andere” te weren van wat Gerrit Komrij lang geleden “de treurbuis” noemde. Het “andere” moet ook worden gecensureerd op sociale media op basis van “afspraken” die tussen de overheid en de online media worden gemaakt. En wie ondeugend blijft, kan dan nog altijd het Openbaar Ministerie achter zich aankrijgen, want iets “beledigends”, “hatelijks”, “discriminerends” of anderszins onwelgevoeglijks is snel gevonden in een wereld waar het narcistisch gelijk wordt afgeschermd tegen elke vorm van onrust die een andere mening kan veroorzaken.

Het Parool bedrijft dus gewoon slechte journalistiek volgens de maatstaven die het zelf zegt te onderschrijven en op basis waarvan men ON de maat wil nemen. Wat wil men in dat stukje? Het stukje in Het Parool pretendeert feitelijke informatie over de uitzendingen van ON te geven die na de vakantie hebben plaatsgevonden. Maar het stukje zit doorspekt met denigrerende opmerkingen over de programma’s van ON.

Daarbij werpt Het Parool allerlei vragen op waarvan men denkt dat het ijzersterke argumenten tegen ON zijn, maar die je gemakkelijk kan weerleggen als je een beetje op de hoogte bent van de Mediawet (2008) en de uitgangspunten van het pluriforme mediabestel waarvoor is gekozen in Nederland: diversiteit en kwaliteit. Onder 2.1.2a wordt gesproken over een media-aanbod dat “evenwichtig, pluriform, gevarieerd en kwalitatief hoogstaand” is en dat zich kenmerkt door “grote verscheidenheid naar vorm en inhoud”.

Het Parool is duidelijk geen fan van ON. Het stukje dat we kunnen kwalificeren als “tendentieuze beschrijving” (vermengen van feiten en meningen) begint met de zin: “Er liggen nieuwe klachten bij de ombudsman van de publieke omroepen over Ongehoord Nederland. Maakt de boete van het NPO-bestuur voor het verspreiden van nepnieuws weinig indruk op Arnold Karskens en co?”

Het antwoord op deze retorische vraag moet volgens Het Parool waarschijnlijk zijn dat het geheel ten onrechte is dat na het rapport van De Ombudsman ON zijn programma’s niet gaat aanpassen bij wat verder gebruikelijk is bij de andere omroepen binnen NPO. Wat is daar gebruikelijk? Ik zou zeggen:

1. Alleen Kamerleden uitnodigen voor praatprogramma’s van “fatsoenlijke partijen” (dus middenpartijen en linkse oppositie)
2. Alleen linkse thema’s bespreken (dus bijvoorbeeld geen immigratie, jihadisme)
3. In aanwezigheid van een rechts-hatend podiumpubliek dat klapt op de juiste momenten
4. Waarbij de gesprekken worden gevoerd doorpresentatoren die zonder uitzondering op middenpartijen stemmen of linkse oppositiepartijen (dus nooit rechtse oppositie).

En ja, dan is ON wel een verontrustende afwijking van dit patroon.

“Er zijn nieuwe kijkersklachten over Ongehoord Nederland (ON)”, schrijft Het Parool enthousiast. Klopt dat? Nou, het zijn er verdraaid weinig, Parool. Sorry. Heeft u de hoeveelheid nog even nagevraagd? Feitje tenslotte, kan je best achter komen hoor, als geroutineerd onderzoeksjournalist. Maar los daarvan, wat doet het ertoe? Natuurlijk zijn er klachten! Wat dacht je anders? Er zijn ook “klachten” over Het Parool. Maar wat zou dat? Laten we proberen tot de kern van deze hele kwestie door te dringen. Wat is die kern? Dat het de vraag is of van de ongeveer 20% van de Nederlandse bevolking die stemt op PVV, FVD, J21, BVNL, SGP (tel de Kamerzetels bij elkaar op en je komt op 31 van de 150) mag worden verwacht dat zij braaf blijven meebetalen aan een omroepstelsel dat pertinent weigert iets uit te zenden wat deze groep wil bekijken. Tegen dat afgedwongen mee laten betalen aan wat je niet wilt bekijken heeft Het Parool kennelijk geen enkel bezwaar. Maar dat is ongeveer hetzelfde als dat ik word gedwongen te betalen voor Het Parool terwijl ik die krant niet wil lezen. Of heb ik iets verkeerd begrepen?

Ook schrijft Het Parool dat ON “naadloos aansluit bij de rechtspopulistische politieke agenda.” Ah, een agenda! Nu moeten de koude rillingen over onze rug lopen. En “rechtspopulisme” – bij dat woord moeten we natuurlijk helemaal in de hoogste boom klimmen. Maar waarom eigenlijk? Als de genoemde partijen met 20% vertegenwoordigd zijn in de Tweede Kamer en de Mediawet formuleert een diversiteitsgrondslag dan is het toch nodig dat de programma’s van ON naadloos aansluiten bij die doelgroep? Of wil Het Parool dat het omroepbestel een nieuwe opdracht krijgt: politieke heropvoeding van de Nederlandse burgerij? Daar lijkt het wel op. Toch is dat raar, want het is volslagen legitiem dat christenen naar de EO kijken, socialisten naar de VARA en VVDers naar WNL. Het gejeremieer van Het Parool over “rechtspopulisme” is dus gewoon in strijd met de grondslagen van ons bestel. Of de mensen nu “linkspopulistisch” georiënteerd zijn, “rechtspopulistisch” of helemaal niet “populistisch” – het is volslagen onbelangrijk. Als Nederlander betaal je allemaal mee aan het publiek bestel en je hebt dan recht om in dat bestel jouw opvattingen terug te zien. Ook als je klein bent. Een minderheid. No taxation without representation. Iets anders realiseren is – want daar is een woord voor – discriminatie.

Nog een verwijt van Het Parool, dit keer verpakt als een “observatie”: “Wat verder opvalt is dat de redactie research verricht voor filmpjes over onderwerpen zoals criminaliteit onder migranten, groeiende armoede en linkse doelen die de Postcode Loterij zou steunen.”

Klopt, ON wil een stem geven aan wat niet gehoord wordt. Dus wat u, Parool, laat liggen, dat pakt ON op. Maar dat wil niet zeggen dat wat ongehoord wordt ook onwaar is. Of dacht u dat wel? Wil Het Parool soms ontkennen dat de Postcode Loterij linkse doelen steunt? Dat zou ik wel een moedige stelling vinden van Het Parool, want dan zou de krant manifest misinformatie (onjuist zonder opzet) de wereld inzenden, zo geen desinformatie (onjuist in de wetenschap dat het onjuist is). Wat Het Parool dus “opvalt” is helemaal geen probleem. Sterker nog: het is het bestaansrecht van ON.

Onder het kopje “onjuiste informatie” schrijft Het Parool ook: “Net als vóór de zomer stuit ON in gesprekjes op straat hoofdzakelijk op mensen die de regering waardeloos vinden. En ook nu lijkt er ruimte voor onjuiste of onbewezen informatie.” Oh, ja? Welke informatie was dan onjuist? Liepen die mensen daar dan niet? Of hebben die mensen die de regering waardeloos vinden ongelijk volgens Het Parool? Had ON op zoek moeten gaan naar de fanclub van het kabinet? En hoe kan het dat als Het Parool de straat opgaat zij altijd mensen tegenkomen die het “schandalig” vinden dat niet meer asielopvang komt? De PvdA het fantastisch doet? Aan rechtspopulisme geen podium moet worden gegeven?

Er “lijkt ruimte voor onbewezen informatie”, zegt Het Parool. Lijkt. Hier dekt Het Parool zich in met suggestieve frasen. Kom op, Parool, voor de draad ermee: willen jullie suggereren dat ON misinformatie presenteert? En zo ja, onderscheidt ON dat van de andere omroepen? Dus die andere omroepen: informatie. ON: mis¬informatie? Of willen jullie het alleen bij de suggestie houden?

Het ergert Het Parool kennelijk ook dat ON aan Kamerleden een stem geeft die bij de overige omroepen zo zorgvuldig gecanceld worden. Cordonnetje sanitaire rond PVV en FVD. Waarom doet ON daar niet aan mee? We vinden toch allemaal PVV, FVD en de andere “rechtspopulisten” walgelijk? Dat hebben we toch onderling afgesproken? Of liever: dat hoeven we niet eens af te spreken, want het is een implicit understanding? Maar wat doen ze nu bij ON? Daar laten ze die mensen gewoon aan het woord. Het moet niet gekker worden.

Het Parool geeft ook een voorbeeld: “Zo noemde Van Meijeren het ‘onomstotelijk bewezen’ dat het stikstofbeleid niets met natuurbescherming te maken heeft en kreeg hij geen strobreed in de weg gelegd toen hij zei dat de permanente coronawet voortvloeit uit de wens ‘tirannieke maatregelen’ op te leggen.”

Kennelijk begrijpen de Parool-lezers zonder enige argumentatie dat kanttekeningen bij een “permanente coronawet” (let op permanent!) helemaal geen “tirannieke maatregel is”. Dat is zelfs zo evident waar voor Het Parool dat je daarvoor geen argument hoeft aan te dragen. Het spreekt voor zich, niet?

“Het past in de door Smit beschreven interviewaanpak, waarbij ‘zonder doorvragen niet-onderbouwde meningen tot feit in het gesprek worden’”, schrijft Het Parool die het rammelige rapportje van De Ombudsman probeert enige status te verlenen. Heeft Het Parool trouwens de moeite genomen het rapport van de Ombudsman te lezen? Is het aan Het Parool opgevallen dat de Ombudsman allerlei standpunten over onderwerpen betrekt (immigratie, oorlog in de Oekraïne) zonder enige kennis van zaken over het onderwerp? Heeft Het Parool gezien dat de Ombudsman zelfs niet de moeite neemt naar standaardliteratuur over die onderwerpen te verwijzen, terwijl zij wel hoog van de toren blaast over de ondeskundigheid van de mensen die bij ON aan het woord worden gelaten?

Het Parool schrijft dat “de journalistieke code van de NPO geldt voor het programma” van ON, maar is Het Parool het ook met mij eens dat de journalistieke code van de NPO zou moeten gelden voor het rapport van de Ombudsman? En dat die code waarin wordt aangedrongen op het scheiden van feiten en meningen ook zou moeten gelden voor Het Parool?

Ook beschuldigt Het Parool tussen de regels door ON van gebrek aan transparantie. Laat ik daarmee besluiten.

Het Parool schrijft: “toen Reinette Klever dinsdag commentator was, bleef haar functie als ON-bestuurder onvermeld, terwijl Smit juist transparantie over zulke dubbele petten wenst.”

Inderdaad, op 23 augustus, zat Reinette Klever aan tafel en sprak mee over het onderwerp dat aan de orde was. Maar gebrek aan transparantie? Wie “Reinette Klever” intypt op google ziet als eerste item dat oppopt dat Drs. R.J. (Reinette) Klever oud Eerste Kamerlid is en oud Tweede Kamerlid is voor de PVV. In drie seconden kan je alles te weten komen over haar dat relevant is. Wat voor “transparantie” mist Het Parool hier dan? Op Wikipedia lees ik dat “Klever sinds 1 januari 2022 bestuurslid is van omroepvereniging Ongehoord Nederland (ON!) en vaste commentator voor het tv-programma Ongehoord Nieuws”. Wat voor “transparantie” mist Het Parool hier eigenlijk? Wil men dat ON een trigger warning op het scherm plakt: “Pas op, kijkers, rechtspopulist en oud-PVVer aan het woord”? Wie Klever even heeft aangehoord zou wel een vaag vermoeden kunnen hebben dat zij niet op GroenLinks stemt. En ook niet Het Parool leest, wellicht. Zit daar misschien de grootste pijn?

Paul Cliteur is coauteur en mederedacteur van Westerse schuld: mythe of realiteit? (2022). Klik hier voor meer informatie.