HJ Schoo-lezing: 'Minister Yeşilgöz, baseer uw beleid op juiste grondslagen en het gaat goed komen'

Opinie 15 september 2022 8 minuten Paul Cliteur
Cliteur

In een eerdere aflevering over de H.J. Schoo-lezing van onze minister van justitie, Dilan Yeşilgöz-Zegerius, heb ik het eerste deel van haar verhaal geanalyseerd. Ik ga nu verder met het tweede deel.

Waarom zoveel aandacht voor deze lezing? Omdat in die redevoering een heel programma ligt voor een nieuw beleid op het terrein van justitie (rechtsstaat) en veiligheid (bestrijding van geweld). Een beleid dat het oude beleid corrigeert. Met name het beleid van haar voorgangers Hirsch Ballin, Donner, Grapperhaus, van CDA-huize. En in iets mindere mate van haar voorganger van de VVD, Ivo Opstelten.

Bijstelling van dat justitie- en veiligheidsbeleid is dringend gewenst. CDA-ministers van justitie hebben over het algemeen een verkeerde visie. VVD-ministers helemaal geen visie.

Allebei zijn gevaarlijk.

Dilan Yeşilgöz geeft met verschillende opmerkingen aan de “verkeerde visie” van haar CDA-collega’s af te wijzen. Maar daarmee dreigt alsnog dat “geen visie” (Opstelten) de lijn wordt. Dat zij zich voegt in het algemene patroon van de VVD. Immers “visie” – dan moet je naar de oogarts. Gaat dat met haar gebeuren?

Dat is heel goed mogelijk. Maar die mooie plannen in de rede dan? Ach ja. Dat zit zo: de geschiedenis wijst uit dat VVD-politici altijd ongeveer één jaar voor de verkiezingen concessies gaan doen in verbale zin (niet in daden!) aan de rechterkant van het politieke spectrum (PVV, FVD, BBB). Dit om te voorkomen dat hun partij wordt weggevaagd bij de verkiezingen.

Zo gaf minister Edith Schippers (VVD) in 2016 een “rechtse” Schoo-lezing. Want in 2017 waren de verkiezingen. D66, GroenLinks, PvdA en andere linkse partijen vinden dat niet erg, want zij weten dat “rechtse praat” van een VVD-politicus voor de verkiezingen niets voorstelt. Het is als linkse politicus ook verstandig daar niets over te zeggen. Waarom zou je? Het linkse beleid gaat gewoon onverminderd voort. VVD-politici maken gewoon wat ketelmuziek. Die ketelmuziek moet je ze gunnen. Je moet alleen de strijd aangaan met de VVD wanneer het risico bestaat dat rechtse ketelmuziek zich vertaalt in echt beleid. En dat is zo goed als nooit.

Voor premier Rutte wordt het maken van die ketelmuziek steeds moeilijker. Nieuwe gezichten kunnen dat altijd beter. En Dilan Yeşilgöz is een nieuw gezicht. Zij kan dus op dit moment alles zeggen waarvan rechtse kiezers denken “dat is mij uit het hart gegrepen”. Vervolgens denken die rechtse denkers dan: ik ga stemmen op de VVD, want zoals deze nieuwkomer Yeşilgöz het zegt zal het ook wel in beleid neerdalen. Nee dus.

Maar dit gezegd hebbende ga ik toch verder met het analyseren van haar lezing, want daarin zitten elementen die goed zijn. Elementen die eens, ik hoop vóór de Apocalyps, werkelijkheid moeten worden in Nederland.

Het goede element in haar lezing. Laten we daar eens mee beginnen. Wat is dat? Dat is dat ze 2002 (moord op Fortuyn) en 2004 (moord op Van Gogh) aanwijst als gebeurtenissen in de Nederlandse geschiedenis die enorm belangrijk zijn geweest. Die bepalen wat we geworden zijn. “l’homme est ce qu’il se fait”, zegt Sartre: de mens is wat hij zich heeft gemaakt. Maar een andere filosoof, uw dienaar, zegt: “de mens is wat hij heeft laten gebeuren.” En 2002 en 2004 hebben wij laten gebeuren. Nee, dat is ons niet overkomen.

Terug naar de minister. Alleen al door 2002 en 2004 te noemen, heeft zij een daad gesteld. Door die jaartallen te noemen is, in zekere zin, de geest uit de fles. Wie daarover gaat nadenken kan komen tot een realistische inschatting van de veiligheidsrisico’s waarmee Nederland wordt geconfronteerd. Niet het veiligheidsrisico dat verbonden is met de hopeloze strijd tegen de drugscriminaliteit. Ja, die is er ook. Maar ik concentreer mij nu even op de ideologische uitgangen. En die zijn verbonden met 2002 en 2004.

Laten we zien hoe de minister met deze twee zaken verder gaat. En laten we proberen aan te geven waar haar interpretatie de mist ingaat. Zij schrijft: “Velen in ons land gingen na die moorden de straat op. Ze schreeuwden, klapten en huilden. Om de laffe moorden en het verlies van de levens van deze twee mensen. Maar misschien ook omdat ze voelden dat van henzelf iets was afgenomen.”

Klopt redelijk. Jihadisten (Mohammed B.) “laf” noemen, is niet helemaal goed. Volkert van der G. “laf” noemen ook niet. Uiteindelijk moet je als moordenaar de daad willen plegen, levenslange gevangenisstraf riskeren, dus “laf”, nee. Maar natuurlijk wel verwerpelijk, smerig, enfin, dat kan naar believen worden aangevuld.

Veel beter is weer dat de minister zegt dat de mensen “voelden dat van henzelf iets was afgenomen.” Wat werd mensen afgenomen met de moord op Fortuyn? Een premier die zou gaan doen wat een groot deel van het volk wilde. Volkert wist dat. En precies daarom had hij ook die moord gepleegd. De moord op Fortuyn beroofde ons dus van een zelfgekozen politieke toekomst. Wat we daarna aan politieke leiders zouden gaan krijgen zouden gaan doen wat we niet wilden. En dat gaat al 20 jaar voort. Voorvoelden we dat in 2002 ook? Voorvoelden we dat 2002 ook de moord op de democratie was?

Dan: wat werd ons afgenomen door de moord op Van Gogh? Een mens. Een interviewer. Een polemist. Een filmmaker. Maar ook een vrijheid. De vrijheid om intolerante religieuze opvattingen te kritiseren en ons daarmee te wapenen voor de ondergang van onze cultuur van vrijheid.

Dank u, minister, dat u dit nu heeft geformuleerd. Nog nooit heeft iemand in uw positie dat gedaan. Hirsch Ballin niet. Donner niet. Grapperhaus niet. De koningin niet.

De minister formuleert wat de mensen in 2002 en 2004 werd afgenomen als: “Hun eigen onbevangenheid, en daarmee ook een deel van hun vrijheid.” Ook niet slecht. Zij voegt toe: “Zo voelde het in elk geval voor mij persoonlijk.” Ja, prima, maar dat “gevoel” van u gaan we ook wat inhoud geven. Dat gevoel is namelijk zuiver, maar we moeten expliciteren dat het ook een terecht gevoel was.

“Een hardere klap in het gezicht van de rechtsstaat, kon ik mij niet voorstellen. Ik verwachtte dan ook een compromisloze reactie. Dat Nederland pal zou staan voor de vrijheid van meningsuiting.”

Jawel, excellentie. Dat verwachtte u goed. Had ik ook verwacht.

“Maar ik schrok van wat er in werkelijkheid gebeurde. In een deel van de reacties klonk twijfel door. Misschien was het toch beter om een toontje lager te zingen, zo leken sommigen te vinden.”

Inderdaad, excellentie. Maar laten we even man en paard noemen. De volksschrijver Geert Mak ging een boekje schrijven waarin hij niet Mohammed B. aanklaagde maar Theo van Gogh. En Ian Buruma ging stukjes in de NRC schrijven waarin hij hetzelfde deed. Doen ze nu nog steeds overigens! Wie wordt vermoord door een jihadist, heeft dat aan zichzelf te wijten. Immers verkeerde toon. Te hard. Schofferend. Zielig voor de geloofsgemeenschap. Ik heb die theorie zelf in die tijd genoemd de “eigen schuld-theorie”. 

“De reacties op de moord op Van Gogh en de arrestatie van Nekschot laten zien dat ons land een moeizame relatie heeft met religiekritiek.”

Ja, daar heeft de minister weer helemaal gelijk in. En wat moeten we daar dus aan doen? Juist, religiekritiek beschermen! Dus aangeven hoe belangrijk dat is. Een beroep op de art. 137c en d Sr. (groepsbelediging en aanzetten tot haat) ontmoedigen.

Ontmoedigen dat religieuze meningen een sterker beschermde status krijgen dan gewone meningen, allemaal dingen die uw voorgangers Hirsch Ballin en Donner hebben geprobeerd wettelijk te regelen. En nog steeds is die dreigende tendens aanwezig. Niet alleen bij het confessioneel erfdeel, maar ook bij D66 en bij de wokies die u terecht op de korrel neemt. Het staat u alleen nog te vaag voor de geest hoe de wereldbeschouwing van de wokies samenhangt met de ontkenning van het recht op religiekritiek. Ik kom daarop nog terug.

“Vrijheid van godsdienst is een groot goed voor ons, misschien is dat deel van de verklaring….”

Nou nee, niet helemaal. Hoe ga ik dat heel kort even schetsen? Laat ik het zo doen. Volgens het systeem van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en het Europese mensenrechtenverdrag houdt vrijheid van religie in ook de vrijheid om van religie te veranderen (ander theïsme aan te nemen) en geheel van religie af te vallen (a-theïsme” te adopteren). En dat vinden ze niet goed in de Arabische wereld. Dat ligt gevoelig in de wereld van de islam. Daar gaat men uit van een apostasie-verbod, niet van een recht op apostasie. En dat botst met de rechtsorde die u probeert te verdedigen. U kunt dat punt van controverse beter scherp onder ogen zien, want dan kunt u zich ook bezinnen op een strategie om daarmee om te gaan.

“Ik sprak hier afgelopen zomer een paar maal over met Amos Guiora, een Israëlisch–Amerikaanse hoogleraar in de rechten.” Goed zo, u bent op de goede weg. Geef uw ambtenaren op het ministerie aan goed kennis te nemen van het boek Populist and islamist challenges for international law van Guiora en uw dienaar. Verordonneer uw ambtenaren de stukjes van Buruma en Mak in de prullenmand te gooien. Baseer uw beleid op de juiste grondslagen en het gaat helemaal goed komen. Maar vaardig wel een dienstbevel uit, want uw ambtenaren lezen allemaal, op dagelijkse basis, NRC. Ze krijgen dus elke dag de fantasiewereld van de eigen schuldtheorie erin gelepeld.

“Guiora’s punt is dat politici het zo lastig vinden om standpunten te verkondigen over geloofszaken, dat ze veiligheidshalve ook religieus extremisme maar liever negeren.” Ja, klopt, maar hierover is veel meer te zeggen. En dat moeten uw ambtenaren gaan lezen in dat boek. Dus hou het niet op die paar gesprekjes en wat u daaruit meent te kunnen afleiden of u meent te kunnen herinneren.

“Als de vrijheid van meningsuiting onder druk wordt gezet of aangevallen door extremisten, is het noodzaak dat die vrijheid door leiders principieel verdedigd wordt. Niet buigen, niet knakken.”

Klopt. Dus – ik herhaal het nog maar een keer – ga niet doen wat al uw voorgangers hebben gedaan. Trouwens, niet alleen uw voorgangers als minister van justitie. Wat dacht u van de Amsterdamse burgemeester Cohen? Waarom had Van Gogh zo’n bloedhekel aan de burgemeester? Omdat het een onaardige man is? Natuurlijk niet! Die man is ontzettend aardig. Hij had alleen een totaal verkeerd beleid. Totaal verkeerde opvattingen. Een dromer. Een beleid dat Michel Houellebecq zo aardig typeert als Soumission. Het je ondergeschikt maken aan de wensen van de jihadisten. Dus godslastering gaan criminaliseren. Zoals Donner bepleitte. En vele, ja echt vele anderen ook doen. Inclusief het Europese Hof voor de Rechten de Mens in E.S. v. Austria (2018).

Excellentie, ik laat het hier weer bij. U heeft het druk. Misschien dat ik nog een derde bijdrage kan besteden aan uw redevoering. Dan moeten we het ook hebben over uw staatsrechtelijke fout. Namelijk als minister Kamerleden gaan kritiseren. Van Haga en Baudet. Dom, dom, dom.

-------------------
Paul Cliteur is de medeauteur van Populist and Islamist Challenges for International Law, American Bar Association (2019).

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratie
Nederland en de Europese Unie voeren een buitenlandbeleid dat islamitisch extremisme in het Midden-Oosten niet alleen onvoldoende bestrijdt, maar volgens Johannes de Jong zelfs financieel in stand houdt en ondersteunt. De directeur van de Europese christelijke denktank Sallux stelt in een interview met NieuwRechts dat Nederland daarmee zijn eigen veiligheid ondermijnt. Via handelsbetrekkingen, ontwikkelingsprogramma's en militaire samenwerking komt geld volgens De Jong terecht bij regimes en organisaties die radicalisering bevorderen. De gevolgen zijn volgens hem ook in Nederland merkbaar, onder meer door de komst van Syrische vluchtelingen. "Vervolgens moeten de belastingbetalers hier ook betalen voor de gevolgen."

 Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert

Beluister onze podcast

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert
Of beluister op:

Meerartikelen

Zonnepanelen
Nieuws

Bijna helft zonnepaneeleigenaren heeft spijt van aankoop

Bijna de helft van de Nederlandse zonnepaneeleigenaren zou achteraf geen zonnepanelen meer kopen. Dat blijkt uit onderzoek van energieleverancier Budget Thuis onder 1.038 eigenaren. Maar liefst 46 procent zou bij een nieuwe keuze afzien van de...

Boekholt
Nieuws

D66-minister bevestigt: migratie vraagt 340.000 woningen in tien jaar

Migratie vraagt de komende tien jaar zo'n 340.000 extra woningen. Dat bevestigt minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting) in een brief aan PVV-Kamerlid Mooiman. Ook zet zij drie berekeningen naast elkaar van het aandeel sociale...

Europese vlaggen
Nieuws

Brussel wil 45 miljard lenen voor Oekraïne via gemeenschappelijke EU-schulden

De Europese Commissie wil opnieuw 45 miljard euro lenen om Oekraïne financieel te ondersteunen. Dat gebeurt via gezamenlijke Europese schulden, waarbij EU-lidstaten de jaarlijkse rente betalen. Oekraïne hoeft de hoofdsom pas terug te betalen indien...

Bart van den Brink
Nieuws

Vijf keer betrokken bij incidenten, en toch blijven: minister ziet geen ruimte om asielvergunning in te trekken

Asielzoekers die steeds weer voor overlast zorgen in een azc, houden in de praktijk gewoon hun verblijfsvergunning. Dat blijkt uit antwoorden van asielminister Bart van den Brink aan de Tweede Kamer. Zolang er geen onherroepelijke veroordeling is...

Kerk
Nieuws

Kerken en monumenten kleuren rood voor vervolgde christenen

Van de Notre-Dame in Parijs tot kerken in Londen, Madrid en Rotterdam: op talloze plekken in Europa kleurden woensdagavond gebouwen rood. Met de actie RedWednesday vroeg de katholieke hulporganisatie Kerk in Nood aandacht voor christenen die om hun...

Zembla
Nieuws

Wiskundedocent mag geen les meer geven na kooigevechten met neonazi's op eigen erf

Een wiskundedocent van scholengemeenschap Stad & Esch in Meppel mag per direct geen les meer geven. De school nam het besluit nadat onderzoeksprogramma Zembla beelden naar buiten bracht van kooigevechten met neonazi's op zijn erf in Zuidwolde. Bij de...

Jonker
Nieuws

PRO-jongere weet verschil niet tussen kernwapens en kerncentrales

Een demonstratie tegen kerncentrales in Groningen heeft een opmerkelijk filmpje opgeleverd. Een bestuurder van de landelijke PRO-jongerentak, Tim Jonker (23), kreeg vragen over een protestbord met het woord 'kernkop', terwijl de demonstratie juist...

IS
Nieuws

Iraanse vluchteling dreigt met aanslag op kleuterschool: OM eist celstraf

Een 41-jarige Iraanse vluchteling uit Ouderkerk aan den IJssel heeft gedreigd een kleuterschool aan te vallen en een kind te vermoorden. Hij stuurde ook een vlag van terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) naar de gemeente Krimpenerwaard. Woensdag...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Koran
Nieuws

Nederlandse halalbank Sifr in financiële problemen: miljoen van investeerders op

De Nederlandse islamitische financiële dienstverlener Sifr zit in grote problemen. Het bedrijf wilde moslims laten bankieren zonder rente en werkte aan een halalhypotheek. Maar de samenwerking met een buitenlandse betaalpartner is beëindigd en...

D66
Nieuws

Sten (18) dient klacht in na like van D66-wethouder bij doodswens

De 18-jarige Sten Jansen uit Angeren heeft een officiële klacht ingediend tegen D66-wethouder Léon Dekkers van Lingewaard. Dekkers gaf op Facebook een like aan een reactie waarin Jansen de dood werd gewenst. Dekkers noemt het een ongeluk en...

Hilversum
Nieuws

Pro en FVD grootste winnaars verkiezingen nieuwe gemeente Hilversum-Wijdemeren

Pro is de grootste partij in de nieuwe gemeente Hilversum. Bij de herindelingsverkiezingen van woensdag haalde de fusiepartij van GroenLinks en PvdA volgens de voorlopige uitslag 7 van de 37 zetels. Forum voor Democratie, die voor het eerst meedeed...

Europees Parlement
Nieuws

Brussel versoepelt stikstofregels voor energietransitie, niet voor woningbouw

Brussel maakt een uitzondering op de stikstofregels voor projecten die nodig zijn voor de energietransitie, maar woningbouw en andere bedrijfsprojecten krijgen die ruimte niet. Door een voorlopig akkoord tussen het Europees Parlement en de...

Utrecht Overvecht
Nieuws

Syrische asielzoeker steekt Marleen (25) zonder aanleiding neer: OM eist vier jaar cel en tbs

Een 19-jarige Syriër die vorig jaar een jonge vrouw bij station Utrecht Overvecht neerstak, moet volgens het Openbaar Ministerie vier jaar de cel in en daarna verplicht worden behandeld in een tbs-kliniek. Yousef A. stak de destijds 25-jarige Marleen...

Sikkema
Nieuws

PRO-burgemeester benoemd in gemeente waar GroenLinks 2,1% van de stemmen kreeg

Nissewaard krijgt naar verwachting een burgemeester van Progressief Nederland (PRO), terwijl haar oude partij GroenLinks bij de gemeenteraadsverkiezingen nauwelijks stemmen trok. Met 631 stemmen, goed voor 2,1 procent, eindigde GroenLinks in maart...

Destinus
Nieuws

Nederlandse wapenfabrikant jaagt op Russische drones: 'Je rommelt jezelf oorlog in'

Medewerkers van de Nederlandse wapenfabrikant Destinus hebben in Oekraïne zelf deelgenomen aan de strijd tegen Russische drones. Ook hielpen zij Oekraïense militairen bij het lanceren van aanvalsdrones richting Rusland. Dat blijkt uit onderzoek van...

Sinterklaas
Nieuws

Linkse partijen woedend na komst zwarte pieten bij intocht: 'Walgelijk'

Tijdens de Sinterklaasintocht op Scheveningen liepen zaterdag onverwacht zwarte pieten mee, terwijl de officiële stoet alleen uit roetveegpieten bestond. Hun aanwezigheid leidde tot verontwaardiging bij linkse politieke partijen, die willen weten...

Ulysse Ellian
Nieuws

VVD komt met remigratieplan: Syriërs krijgen 10.000 euro om terug te keren

De VVD wil remigratie van Syriërs stimuleren door hen 10.000 euro te bieden als zij vrijwillig terugkeren naar hun eigen land. Het voorstel is bedoeld voor ongeveer 71.000 Syriërs met een tijdelijke verblijfsvergunning in Nederland. De partij wil het...

Leerdam
Onderzoek

Slavernijmuseum dreigt bodemloze geldput te worden: miljoenen tekort nog vóór eerste bezoeker

Het Nationaal Slavernijmuseum bestaat nog alleen op papier, maar heeft al bijna 100 miljoen euro aan overheidsgeld toegezegd gekregen. Het is niet genoeg. De bouw kost 22,3 miljoen euro meer dan begroot, de inrichting is niet betaald en na de opening...

FVD
Achtergronden

FVD royeert twee leden na onthulling over neonazistische kooigevechten; ook FVD-raadslid verzocht op te stappen

Forum voor Democratie heeft twee leden uit de partij gezet. Uit onderzoek van Zembla bleek dat ze aanwezig waren bij vechtwedstrijden van een extremistisch netwerk. Ook FVD-gemeenteraadslid Ramon van Asch uit ‘s-Hertogenbosch was aanwezig bij zo'n...

Maurice de Hond
Nieuws

Openbaar Ministerie eist twee maanden cel tegen Maurice de Hond

Het Openbaar Ministerie heeft woensdag twee maanden cel geëist tegen opiniepeiler Maurice de Hond. Volgens justitie heeft de 79-jarige zich schuldig gemaakt aan smaad en smaadschrift in de Deventer moordzaak. De zaak gaat over uitlatingen die De Hond...