Het rommelt binnen BIJ1. Eerder deze maand stapte het Amsterdamse bestuur op vanwege 'anti-zwart racisme' binnen de partij, en fraude rondom de kandidatenlijst van de gemeenteraadsverkiezingen. Ook vond het bestuur dat de landelijke top zich te veel bemoeide met de lokale Amsterdamse afdeling.

Vorige week vertrok ook de nummer twee van de Amsterdamse gemeenteraad, Carla Kabamba. Er zou sprake zijn van hoog oplopende ruzies, 'intern racisme' en een 'giftige sfeer'. Kabamba beschuldigde van 'zwangerschapsdiscriminatie'. Ook was ze kritisch op partijleider Sylvana Simons. Zo zou de partijtop 'autoritair', 'dictatoriaal' en 'hypocriet' zijn.

Bij De Kanttekening spreekt een oud-voorzitter van BIJ1, Jürgen Olivieira, over de 'verziekte cultuur' binnen de partij. Volgens hem is er een strijd gaande tussen zwarte leden en niet-zwarte leden. Hierbij is er stelselmatig sprake van 'anti-zwart racisme' onder BIJ1-leden. Olivieira ontboezemt: "Veel BIJ1-leden zijn zich niet bewust van hun eigen witte privilege."

Hij legt uit: "Het gaat hier niet om mensen die het n-woord gebruiken, of die voor Zwarte Piet zijn. Racisme is een systeem dat heel diep zit in onze samenleving. Veel mensen vertonen daardoor – onbewust – vooroordelen en racistische gedragingen." Volgens hem krijgen niet-zwarte BIJ1'ers "meer ruimte om fouten te maken en te leren" dan zwarte BIJ1'ers. Ook meent Olivieira dat zwarte BIJ1'ers vaker "aan het kortste eind trekken binnen BIJ1" dan niet-zwarte BIJ1'ers. Hij vindt dat partijleider Sylvana Simons te weinig heeft gedaan om de "afrofobie" binnen haar partij te bestrijden.

Zelf beschuldigd van seksisme
Olivieira geeft aan zelf ook slachtoffer te zijn geworden van de 'giftige cultuur' binnen de partij. Vrijwilligers van BIJ1 zouden namelijk hebben geprobeerd hem 'weg te pesten' door te beweren dat zij 'zich onveilig voelden in zijn aanwezigheid'.

Olivieira legt uit: "Eén klacht ging over een aspirant-bestuurslid, een Surinaamse vrouw, die ik had gevraagd wat zij lekker vindt om te koken. Onder Surinamers is dat heel normaal, om over eten te praten. Maar mijn vraag werd door bepaalde witte leden weggezet als seksisme. Ook kreeg ik het verwijt dat ik haar naar het aanrecht zou hebben verwezen."

Vervolgens werden er meerdere klachten tegen Olivieira ingediend bij de geschillencommissie, zonder eerst met hem in gesprek te gaan. Hij vertelt: "Dit, terwijl dit bestuurslid van kleur juist aangaf dat ze de opmerking helemaal niet als seksistisch had ervaren en dat dit heel normaal is onder Surinamers. Hierop werd gereageerd met de tegenwerping dat er ook plek moest zijn voor het witte perspectief. Maar BIJ1 was juist opgericht om andere perspectieven de ruimte te bieden dan de witte standaarden."

Uiteindelijk heeft de geschillencommissie de klachten ongegrond verklaard. De situatie is later nog besproken. Toen zijn er volgens Olivieira veel "witte tranen" gelaten, en heeft één van de leden haar excuses aangeboden.

"Mensen reageren vanuit hun emoties en trauma"
Olivieira is heel kritisch op de BIJ1-leden. Volgens hem ligt dit gedeeltelijk aan de structuur van de partij: "Als één persoon verschillende petten op heeft – dus leider is, maar ook goed bevriend raakt met bepaalde personen -, dan ontstaat een cultuur waarbij niet meer professioneel gehandeld wordt. Mensen reageren vanuit hum emoties en trauma; daar valt niet mee te werken."

Hij vervolgt: "Ik ben vanuit de bedrijfswereld gewend om met elkaar in contact te blijven, feedback te geven, ook als je het met elkaar oneens bent. Maar bij BIJ1 willen veel mensen vanuit hun eigen trauma en activisme tegen van alles en nog wat aan schoppen." Zijn conclusie is hart: "Er heerst een verziekte cultuur, waarbij mensen niet op een normale en professionele manier kunnen omgaan met elkaar."