Woensdag werd bekend dat er een Europees arrestatiebevel is uitgevaardigd tegen Vladimir S., een Oekraïense duikinstructeur. Hij wordt ervan verdacht betrokken te zijn bij de sabotage van de gaspijpleidingen die Rusland met Duitsland verbinden. De sabotage veroorzaakte enorme schade, aangezien de pijpleiding onderdeel uitmaakte van essentiële energie-infrastructuur voor Europese landen.

Volgens de aanklager maakte Vladimir S. deel uit van een zeskoppige bemanning aan boord van het zeilschip Andromeda, dat vermoedelijk werd gebruikt bij de aanslagen in de Oostzee. Vladimir S. werkte tijdens de aanslagen voor een duikschool in Kyiv, maar hij zou zich inmiddels in Warschau bevinden. Duitsland heeft een uitleveringsverzoek ingediend bij Polen, maar dat land heeft vooralsnog niet gereageerd.

Het is maar de vraag of Polen het verzoek gaat inwilligen. Het land is één van Oekraïnes trouwste bondgenoten in Europa en heeft het onderzoek naar de Nord Stream-aanslagen herhaaldelijk tegengewerkt, aldus de Duitse media. Naast Vladimir S. zouden nog twee andere Oekraïners, de oprichter van de duikschool en zijn vrouw, verdacht worden. 

Zelensky gaf toestemming
Donderdagochtend komt er nog een grote wending. De Amerikaanse krant Wall Street Journal meldt dat president Zelensky al vooraf wist van de sabotage en dat hij het oorspronkelijke plan goedkeurde. Maar nadat de MIVD het ontdekte en de CIA Zelensky waarschuwde, trok hij goedkeuring in. Daarna besloten Oekraïners om het zonder hem te doen. Zakenmensen betaalden zo'n 300.000 dollar (272.000 euro) om de operatie te financieren.

Vorig jaar werd bekend dat Zelensky aanvankelijk de pijpleiding wilde opblazen die NAVO-lid Hongarije van Russische olie voorziet. Hiermee wilde Zelensky de Hongaarse 'industrie vernietigen', blijkt uit geheime inlichtingendocumenten, in handen van Washington Post. Premier Viktór Orbán toont zich al tijden kritisch op de westerse wapensteun aan Oekraïne, en heeft meermaals opgeroepen tot vredesonderhandelingen.

Uiteindelijk ging de sabotage niet door. Wel weigert Oekraïne om ruwe olie aan Hongarije en Slowakije. Hierop leverde de Hongaarse Europarlementariër Tamás Deutsch, actief voor Orbáns regeringspartij Fidesz, onlangs felle kritiek. Volgens hem brengt deze Oekraïense 'chantage' de energieveiligheid van EU-lidstaten in gevaar.

PVV stelt Kamervragen
De PVV wil graag weten wat het kabinet gaat doen als Oekraïne inderdaad schuldig wordt bevonden aan de sabotage. Daarom hebben drie PVV-Kamerleden - Geert Wilders, Raymond de Roon en Joeri Pool - Kamervragen hierover ingediend aan premier Schoof, de minister van Buitenlandse Zaken en de minister van Defensie.

De PVV'ers beschouwt de Nord Stream-sabotage als een 'zeer ernstig misdrijf, ook tegen essentiële belangen van de Nederlandse Staat met grote gevolgen voor de Nederlandse samenleving'. Daarom wil het drietal graag een reactie van de drie bewindslieden horen over het uitgevaardigde arrestatiebevel. Ook willen de PVV'ers weten of het Nederlandse kabinet al eerder signalen heeft gekeken van de Nederlandse inlichtingsdiensten over mogelijke betrokkenheid van Oekraïne bij de sabotage.

De PVV'ers hopen ook dat het kabinet kan bevestigen dat Zelensky al vooraf wist van de geplande sabotage. Zo ja, dan willen de Kamerleden weten wat hiervan de gevolgen zullen zijn. Tot slot wil de PVV weten of het kabinet bereid is de relatie met Oekraïne te heroverwegen, als het land inderdaad achter de sabotage zit. 

Nord Stream-aanslag
De aanslag op de Nord Stream-pijpleidingen, gepleegd op 26 september 2022, leidde tot meerdere lekken in de pijpleidingen die op de bodem van de Oostzee liggen. Deze leidingen zijn van cruciaal belang voor de gasvoorziening tussen Rusland en Duitsland. De schade was enorm. Vlak na de aanslag zei EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen dat de Nord Stream-saboteur stevig moest worden aangepakt.

Aanvankelijk werd Rusland verdacht van de sabotage, maar dit bleek niet te kloppen. Vorig jaar bleek uit onderzoek van Nederlandse en Duitse media dat Oekraïne de Nord Stream II-pijpleiding saboteerde, ondanks een Amerikaanse waarschuwing. Dit bevestigde de vermoedens van sommige criticasters, zoals Forum voor Democratie.