De draai van BBB: op het ministerie van Landbouw blijkt de cockpit leeg

Opinie 12 september 2024 3 minuten Lidewij de Vos
Lidewij de Vos
ANP

Het mes gaat in de veestapel: landbouwminister Femke Wiersma (BBB) zet het mestbeleid van haar voorganger Piet Adema (CU) voort. Het is een opmerkelijke draai van de boerenpartij: voorvrouw Caroline van der Plas verzette zich een paar maanden geleden nog hevig tegen de mestplannen van toenmalig kabinet Rutte IV. Nu haar partijgenoot Wiersma diezelfde plannen vrijwel geheel overneemt, legt Van der Plas de schuld bij Adema en de EU.

Nederlandse boeren mochten lange tijd meer mest uitrijden dan veel collega’s in andere EU-lidstaten. Ze hadden een uitzondering op Europese regelgeving – derogatie wordt dat genoemd. Nederlandse landbouwgrond is namelijk zeer vruchtbaar en kan daarom meer mest opnemen dan gemiddeld; bovendien is de agrarische sector een relatief belangrijke factor voor de Nederlandse economie. Strenge regels waren in ons land dus niet nodig en niet wenselijk, zo was de gedachte. Maar in 2022 besloot de Europese Commissie dat dat anders moest. Brussel nam een achteruitgang waar van de waterkwaliteit in ons land – en was daarover niet tevreden. Een conclusie die gebaseerd blijkt op verkeerde cijfers: de schijnbare achteruitgang wordt veroorzaakt door een wijziging van het meetnet, maar is in werkelijkheid niet aan de orde. Toch besloot de EU de derogatie voor Nederlandse boeren vanaf 2023 geleidelijk af te schaffen. Onze agrariërs mogen nu dus minder mest uitrijden en kampen daardoor met een overschot.

Papieren crisis
De mestcrisis is dus in feite een papieren crisis, veroorzaakt door afschaffing van de derogatie. En op te lossen door die afschaffing weer terug te draaien. Tijdens de vorige kabinetsperiode vond BBB dat ook: toenmalig landbouwminister Adema moest “lef” tonen en zijn poot stijf houden in Brussel. In het hoofdlijnenakkoord van de huidige regeringspartijen – waaronder dus BBB – lezen we nog dat ‘alles op alles’ wordt gezet “om de afbouw van de huidige derogatie terug te draaien”.

De draai van BBB
Vandaag gebeurde er dan ook iets hoogst opmerkelijks. Als Femke Wiersma de daad bij het woord had gevoegd en het “lef” had getoond dat Adema volgens haar partij zo jammerlijk ontbeerde, was ze al op de eerste dag van haar ministerschap naar Brussel gegaan om de afschaffing van de derogatie terug te laten draaien. En als de Commissie dat had geweigerd, dan was ze niet langer de braafste van de klas geweest, maar had ze die beslissing juridisch aangevochten: ze had de EU met een boete laten komen, was vervolgens in hoger beroep gegaan en had zo jaren tijd gerekt. Ondertussen was ze gaan lobbyen bij haar ambtgenoten in andere lidstaten om steun te vergaren voor haar strijd tegen de Brusselse bureaucratie.

Maar in plaats daarvan gooide ze vanochtend de handdoek in de ring. Ze accepteert de afschaffing van de derogatie als een voldongen feit en pleit daarom voor een nieuwe opkoopregeling en een verdere krimp van de veestapel – om maar netjes aan de Europese mestregels te kunnen voldoen. Het is hetzelfde beleid dat haar voorganger in gang zette en waarvan haar partij destijds zo gruwde. Twee maanden nadat BBB-minister Femke Wiersma op het bordes stond, heeft ze haar partijstandpunt laten varen, het hoofdlijnenakkoord in de prullenmand gegooid en bovenal haar achterban in de steek gelaten.

Niemand in de cockpit
De draai legt een pijnlijk gebrek aan bagage, overzicht en leiderschap bij de nieuwe BBB-minister bloot. Ze komt als nieuweling terecht op een ministerie en heeft zich waarschijnlijk niet eerder echt verdiept in de politieke geschiedenis en argumentatie die ten grondslag ligt aan het mestbeleid – niet eerder het hele verhaal tot in de kern doorgrond. Laat staan een gedegen en goed beargumenteerd plan uitgewerkt om daar haar eigen beleid tegenover te stellen. De eindeloze stroom vergaderingen en afspraken neemt al haar tijd in beslag en dus ontbreekt de rust en ruimte om die stap alsnog te zetten. Ondertussen dendert het ruim drieduizend koppen tellende ambtenarenapparaat – de mammoettanker die ze moet besturen – door op de ingeslagen weg.

Zo wordt onvermijdelijk het beleid van Wiersma’s voorganger voortgezet. Het is precies het proces dat Thierry Baudet en ik beschrijven in ons boek Niemand in de Cockpit – een stikstof case study. Een proces dat niet alleen het stikstofbeleid, maar ook het klimaat-, immigratie- en EU-beleid – ja, misschien wel alle beleidsterreinen van ons land – tot een veelkoppig monster heeft doen uitgroeien.

Ook op het ministerie van Landbouw is de cockpit klaarblijkelijk leeg.

Lidewij de Vos is biochemicus en werkt als beleidsmedewerker voor de Tweede Kamerfractie van Forum voor Democratie.

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/eu
Vandaag stemt de Tweede Kamer over een PVV-motie die oproept tot het ontslag van Femke Halsema. FVD gaat voor de motie stemmen en diende een stemverklaring in, echter is Pro-leider Jesse Klaver hier niet van gediend. Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Jesse Klaver woest om stemverklaring FVD over motie om Femke Halsema te ontslaan

Beluister onze podcast

Na de onrust in Loosdrecht door azc wil nieuwe partij Dorp voor Dorp de macht terug naar de inwoners bij verkiezingen
Of beluister op:

Meerartikelen

VVD
Nieuws

VVD stemt in Eerste Kamer wél voor Belastingplan waar ze in de Tweede Kamer tegen stemde

Het Belastingplan dat een kabinetscrisis veroorzaakte, lijkt er toch te komen, en met steun van de VVD. VVD-fractievoorzitter in de Eerste Kamer Tanja Klip-Martin zegt tegen RTL Nieuws dat haar partij voor stemt. Daarmee is een meerderheid in de...

van den Brink
Nieuws

Ruim 1800 criminele vreemdelingen eerder uit cel vertrokken: kabinet wil regeling uitbreiden

Sinds 2021 hebben 1.860 veroordeelde vreemdelingen Nederland verlaten via een regeling waarbij hun gevangenisstraf voortijdig wordt onderbroken. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV). Onder hen bevinden zich...

XR-blokkade snelweg
Nieuws

XR-woordvoerder verdacht van opruiing na oproep tot snelwegprotest

Een woordvoerder van klimaatactiegroep Extinction Rebellion (XR) moet zich voor de rechter verantwoorden na een oproep om te demonstreren op de A12. Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt Puk uit Amerongen van opruiing, omdat haar uitspraken volgens...

Ijs en ijsbeer
Nieuws

Gevreesde 'klimaatbom' blijkt loos alarm: wetenschappers rekenen af met rampscenario

Een van de meest angstaanjagende voorspellingen over klimaatverandering blijkt volgens wetenschappers niet te kloppen. Jarenlang werd gewaarschuwd voor een enorme hoeveelheid methaan die plotseling uit de bodem van de Noordelijke IJszee zou kunnen...

VVD
Achtergronden

‘VVD bang voor eigen vertrek’: waarom de VVD niet durft te breken met het kabinet

Waarom bleef de VVD toch in het kabinet-Jetten, ondanks alle harde woorden? Volgens politiek journalist Thomas van Groningen gaat het niet alleen om de inhoud, maar ook om lijfsbehoud. Als de VVD vertrekt en D66 en CDA met zijn tweeën doorregeren,...

Voormalig HagaZiekenhuis
Nieuws

Den Haag schrapt omstreden asielopvang: honderden woningen komen ervoor terug

De gemeente Den Haag wil definitief afzien van de omstreden asielopvang aan de Sportlaan. Het stadsbestuur heeft maandag een voorstel naar de gemeenteraad gestuurd om de plannen voor tijdelijke huisvesting van asielzoekers en andere groepen in het...

Van den Brink
Nieuws

Geen extra asielmaatregelen ondanks JA21-motie: ‘Niet opportuun’

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) komt voorlopig niet met de extra asielmaatregelen waar een meerderheid van de Tweede Kamer in mei om vroeg. In de ambtelijke beslisnota bij zijn nieuwe Kamerbrief staat over de aangenomen JA21-motie...

Berendsen
Nieuws

Kabinet hield klimaatbrief tien maanden achter wegens Greenpeace-zaak

Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) heeft de Tweede Kamer op 16 november een klimaatbrief gestuurd die al sinds 9 januari klaar was. Uit de ambtelijke beslisnota blijkt dat de klimaatbrief werd vastgehouden tot het kabinet had besloten over...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Boekholt
Nieuws

D66-minister laat boeren opdraaien voor schade door hoger waterpeil: 'Geen recht op compensatie'

D66-minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Ruimtelijke Ordening) vindt dat boeren die nu nog grond in de veenweide kopen of daar investeren, geen recht hebben op compensatie als het waterpeil omhooggaat. Dat schrijft ze in een Kamerbrief bij de...

Van den Brink
Nieuws

Oekraïense asielaanvragen krijgen toch voorrang, andere asielzoekers wachten nóg langer

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) voert de aangenomen motie-Ellian niet uit. Die vroeg om de asielaanvragen van Oekraïners pas te behandelen als de achterstanden bij de IND zijn weggewerkt. Uit een ambtelijke beslisnota blijkt wat...

Tom Berendsen
Nieuws

Nederland sluit Rwanda-deal, maar kan amper asielzoekers uitzetten: dit is waarom

Nederland heeft samen met vier andere Europese landen een akkoord gesloten met Rwanda om afgewezen asielzoekers naar Afrika te sturen. Het plan moet zorgen voor meer uitzettingen en minder illegale migratie. Toch lijkt de invloed op het Nederlandse...

Jetten
Nieuws

Na vier dagen ruzie gaat kabinet-Jetten toch door: Raad van State-topman Buma moet lijmen

Het kabinet-Jetten valt niet. Na vier dagen crisisoverleg lieten D66, VVD en CDA maandagavond via de Rijksvoorlichtingsdienst weten dat de “intensieve gesprekken” hebben geleid tot “herstel van vertrouwen”. De drie partijen gaan door als...

PRO
Achtergronden

PRO presenteert Eerste Kamerlijst: opvallende affaires rond kandidaten

De nieuwe concept-kandidatenlijst van Progressief Nederland (PRO) voor de Eerste Kamer bevat verschillende opvallende namen. Onder de kandidaten bevinden zich een bestuurder die Brabant op stikstofslot zette, een voormalig Kamerlid dat opstapte na...

Wilders
Nieuws

Turkse mega-moskee verrijst in Enschede: Wilders wil bouw op laatste moment tegenhouden

Na zeventien jaar discussie begint in Enschede op 18 december de bouw van een grote Turkse moskee. Het complex krijgt ruimte voor 625 gelovigen en kan tijdens islamitische feestdagen ongeveer 1.500 bezoekers ontvangen. De moskee is aangesloten bij...

Waardetransport
Nieuws

Geldloper beroofd van 46.000 euro, verdachte herkend en toch vrijgesproken

Een 23-jarige man uit Rotterdam is vrijgesproken van een overval op een geldloper waarbij 46.000 euro werd gestolen. De rechtbank vindt dat er onvoldoende bewijs is om A. El G. als overvaller aan te wijzen. Dat is opvallend, omdat zijn...

Politie
Nieuws

Syriër verkracht verpleegkundige in ggz-kliniek, maar hoeft niet de cel in

Een 21-jarige man die vanuit Syrië naar Nederland kwam, heeft een verpleegkundige verkracht tijdens zijn opname in een psychiatrische instelling in Arnhem. Ondanks de ernst van het misdrijf hoeft hij niet naar de gevangenis. De rechtbank Gelderland...

Krampus
Nieuws

Migranten bekogelen traditionele optocht in Oostenrijk met stenen: drie gewonden

Een traditionele Oostenrijkse optocht is zaterdagavond voortijdig beëindigd nadat een groep van ongeveer vijftig jongeren deelnemers met stenen zou hebben bekogeld. Volgens de organisator ging het om jongeren met een migratieachtergrond. Bij de...

Klimaattop Antalya
Nieuws

Kabinet-Jetten zet vaart achter klimaatplannen: rekening van 16 miljard euro dreigt

Nederland wil de komende jaren sneller stoppen met olie, gas en kolen. Tijdens de klimaattop in het Turkse Antalya presenteert klimaatgezant Jan Versteeg een plan voor de afbouw van fossiele energie. Die koers raakt industrie en huishoudens. Alleen...

Verdachte
Nieuws

Fatbike-jongen mishandelt dragqueen in Amsterdam: politie deelt beelden van verdachte

Een dragqueen is in Amsterdam-West hard in het gezicht geslagen door een man die haar samen met een ander op een fatbike achtervolgde. Het slachtoffer was onderweg naar een optreden toen de verdachte plotseling uithaalde. De politie heeft nu...

VVD
Nieuws

Verwijderde appjes onthuld: VVD-minister vroeg DENK ‘Kan ik nog iets doen om jullie te overtuigen?’

Minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) appte op de avond van de stemming over het Belastingplan met DENK om de partij over te halen. Later verwijderde hij die berichten. RTL Nieuws heeft ze ingezien. “Kan ik nog iets doen om jullie te...