Het terugkeerproces begint met de deportatie van 200 Turken, verspreid over verschillende lijnvluchten vanaf verschillende Duitse luchthavens. Deze eerste fase wordt beschouwd als een opmaat naar het grotere plan om wekelijks 500 mensen terug te sturen, meldt de Duitse krant Frankfurter Allgemeine. Turkije heeft in het verleden dergelijke deportaties tegengehouden, uit angst dat dit het imago van het land zou schaden. Tot nu toe werden deportatievluchten vooral geassocieerd met het terugsturen van mensen uit landen als Syrië en Afghanistan.

De doorbraak in de onderhandelingen kwam in november 2023 tijdens een bezoek van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan aan Berlijn. Dit resulteerde in een akkoord waarin Turkije instemde om de terugkeer van zijn burgers te faciliteren. Inmiddels heeft Turkije voorbereidingen getroffen om de instroom van 500 mensen per week te kunnen opvangen.

Toenemend aantal Turkse asielzoekers
In 2023 steeg het aantal Turkse asielzoekers in Duitsland explosief, met een toename van maar liefst 150 procent ten opzichte van het voorgaande jaar. Hiermee werd de Turkse gemeenschap de op één na grootste groep asielzoekers, na de Syriërs. Het afgelopen jaar is dat aantal licht gedaald, en staan Turken nu op de derde plaats, achter Afghanen.

De stijging in het aantal asielzoekers is grotendeels te wijten aan de verslechterde economische situatie in Turkije. De inflatie bereikte vorig jaar een recordhoogte van meer dan 80 procent, waardoor veel Turken ervoor kozen hun geluk elders te zoeken. De meeste aanvragen worden echter afgewezen, omdat economische motieven geen legitieme reden zijn voor het verkrijgen van asiel. In 2023 werd slechts 13 procent van de Turkse asielaanvragen goedgekeurd.

Politieke druk in Duitsland
De Duitse bondskanselier Olaf Scholz benadrukte vorig jaar al dat Duitsland meer moest doen om het aantal deportaties te verhogen. In oktober 2023 verklaarde Scholz dat het land “op grote schaal moet deporteren” om de druk op het asielsysteem te verlichten. Het hoge aantal asielzoekers, gecombineerd met de beperkte capaciteit om hen op te vangen, leidde tot toenemende politieke en maatschappelijke druk om tot actie over te gaan.

De overeenkomst tussen Duitsland en Turkije vormt nu een belangrijke stap in de uitvoering van dat beleid. Door het wekelijkse aantal deportaties te verhogen, hoopt Duitsland zijn asielbeleid strenger te handhaven en afgewezen asielzoekers sneller terug te sturen naar hun land van herkomst.