Toen Volodymyr Zelensky in 2019 werd gekozen tot president, kon hij rekenen op bijna onverdeelde steun van zijn bevolking. Toch begon vanaf het najaar van 2022 een geleidelijke verandering plaats te vinden. De oorlog bleek niet snel voorbij te zijn, en naarmate de strijd langer duurde, ontstonden er meer zorgen over het functioneren van de regering. Er kwamen steeds meer rapporten naar buiten over tekorten aan wapens, voorraden en de interne verdeeldheid binnen de regering. Journalisten begonnen deze problemen steeds meer aan te kaarten, waarbij het ontbreken van eenheid en de traagheid van de militaire logistiek regelmatig ter sprake kwamen.

Zelensky, die gewend was aan lof en onvoorwaardelijke steun, moest nu omgaan met groeiende kritiek, vooral vanuit de onafhankelijke pers. De Oekraïense Pravda, een van de meest invloedrijke media van het land, publiceerde steeds vaker artikelen waarin de regering kritisch onder de loep werd genomen. Dit leidde tot spanningen tussen de president en de media. In een interview beschuldigde Zelensky zelfs de Pravda van het verspreiden van “temniki” – gecensureerde of gestuurde informatie – een verwijzing naar de methoden die tijdens de regering van de voormalige president Viktor Janoekovitsj werden gebruikt om de persvrijheid te beperken.

Zorgen om autoritaire trekken
Daarnaast lijkt er ook een groeiend gevoel te ontstaan dat Zelensky zich te veel omringt met een kleine, gesloten groep vertrouwelingen, en dat dit zijn vermogen om open te staan voor kritiek belemmert. Journalisten en politici die zich uitspreken over corruptie of andere politieke misstanden, worden steeds vaker geconfronteerd met weerstand van het presidentiële team. Toch blijft de Oekraïense Pravda en andere mediakanalen doorgaan met het kritisch volgen van de regering.

Sinds mei zitten zowel de president als het parlement zonder einddatum op hun zetels. Dit komt doordat er geen nieuwe verkiezingen meer worden uitgeschreven in Oekraïne vanwege de staat van beleg. Vorig jaar vermoordde de Oekraïense veiligheidsdienst een voormalig presidentskandidaat. Daarnaast is de persvrijheid aan banden gelegd en er zijn elf oppositiepartijen verboden in Oekraïne.

Oekraïense oppositieleden waarschuwen dat Zelensky te veel macht naar zich toetrekt. Ivanna Klympoesj-Tsintsadze, voorzitter van de parlementscommissie voor EU-integratie, zei deze zomer bij De Telegraaf: "We moeten niet in een kleine draak veranderen om een grote draak te verslaan." Volgens haar belemmert de staat van beleg democratische processen belemmerd, vertelt ze: "Zo kunnen geen veilige en vrije verkiezingen gehouden worden met vele miljoenen landgenoten in de loopgraven, in bezet gebied en het buitenland."