Het Mercosur-verdrag, dat in december mogelijk wordt afgerond, is bedoeld om handel tussen Europa en de Zuid-Amerikaanse Mercosur-landen (Argentinië, Brazilië, Paraguay, Uruguay en Bolivia) te vergemakkelijken. Het zou onder meer leiden tot een verlaging van importheffingen op landbouwproducten zoals rundvlees, kippenvlees en granen. Franse boeren vrezen echter dat de goedkopere productie in Zuid-Amerika, waar minder strenge regels gelden voor milieunormen, dierenwelzijn en het gebruik van antibiotica, hun producten uit de markt zal drukken.

Vakbonden FNSEA en Jeunes Agriculteurs (JA) organiseerden maandag protesten op meer dan 85 locaties in Frankrijk. Demonstranten blokkeerden wegen met tractoren en staken protestvuren aan. „Wij accepteren niet dat onze toekomst wordt opgeofferd voor goedkope import uit landen met lagere standaarden,” verklaarde Pierrick Horel, voorzitter van JA, op de Franse zender RMC.

Franse regering onder druk
President Emmanuel Macron heeft zich publiekelijk uitgesproken tegen het Mercosur-verdrag 'in zijn huidige vorm'. Tijdens de G20-top in Argentinië riep hij EU-voorzitter Ursula von der Leyen op om rekening te houden met de bezwaren van Franse boeren. Toch lijkt Frankrijk binnen de EU geïsoleerd te staan. Veel andere lidstaten, zoals Duitsland en Spanje, steunen het akkoord omdat zij een economische impuls verwachten.

Macron probeert nu specifieke garanties te bedingen, zoals naleving van de klimaatakkoorden van Parijs en bescherming van de Europese landbouwsector. Maar volgens analisten toont de poging van Macron om een alliantie te vormen met de Argentijnse president Javier Milei eerder een teken van zwakte: binnen de EU lijkt Macron weinig medestanders te vinden.

Het Mercosur-verdrag is niet de enige bron van frustratie onder Franse boeren. De sector heeft een zwaar jaar achter de rug, geteisterd door overstromingen, droogte en ziekten zoals vogelgriep. Bovendien voelen veel boeren zich in de steek gelaten door de regering. Van de 67 maatregelen die begin dit jaar werden beloofd om de sector te ondersteunen, is volgens vakbonden slechts een klein deel uitgevoerd.

"We kunnen niet meer van ons werk leven", vertelt graanteler Paul Mougenot aan de Franse zender RTL. "Ik ben gedwongen om twee banen te hebben, en toch zit ik meestal in de schulden."

Escalatie dreigt
Hoewel de vakbonden beloven geen 'radicale blokkades' te organiseren, neemt de spanning toe. Minister van Binnenlandse Zaken Bruno Retailleau heeft strikte grenzen gesteld aan de demonstraties. "Geen schade aan eigendommen of mensen, en geen langdurige blokkades", waarschuwde hij op de Franse zender RTL. Tegelijkertijd roepen sommige leden van de Gele Hesjes-beweging op tot bredere protesten tegen de regering-Macron.

De komende weken zullen bepalend zijn voor de intensiteit en duur van de boerenacties. Met de feestdagen in aantocht, probeert de regering verdere escalatie te voorkomen door aanvullende steunmaatregelen, waaronder een fonds van 75 miljoen euro voor boeren getroffen door blauwtong en 120 miljoen euro voor het rooien van wijnstokken.

Het lot van het Mercosur-akkoord blijft ongewis. Hoewel veel EU-landen het verdrag steunen, blijft de weerstand in Frankrijk groot. Vakbonden hebben gedreigd het land „plat te leggen” als het akkoord wordt ondertekend. Vicevoorzitter van JA, Pol Devillers, waarschuwde bij het kanaal BFMTV: "Als deze overeenkomst doorgaat, staat Europa in brand."

De Franse boeren benadrukken dat hun strijd niet alleen draait om economische belangen, maar ook om eerlijke handel en het behoud van landbouw als nationale prioriteit. "Zonder landbouwers, geen land" en "Ons einde is jullie honger" luiden veelgehoorde slogans in de protesten.