Komt er een verbod op Extinction Rebellion? Nieuwe wet maakt het mogelijk

Achtergronden 4 februari 2025 3 minuten Marit Nubé
XR
ANP

De Eerste Kamer stemt volgende week over het wetsvoorstel ‘Bestuurlijk verbod ondermijnende organisaties’. Deze wet geeft de minister van Justitie en Veiligheid de bevoegdheid om zonder tussenkomst van een rechter organisaties te verbieden die een ‘cultuur van wetteloosheid’ in stand houden. Hoewel de wet oorspronkelijk bedoeld was om motorclubs zoals de Hells Angels makkelijker aan te pakken, vrezen critici dat ze ook ingezet kan worden tegen actiegroepen zoals Extinction Rebellion (XR) en Greenpeace.

Als de wet wordt aangenomen, kan een minister zonder tussenkomst van een rechter besluiten dat een organisatie ‘ondermijnend’ is. Dit betekent dat het verbod direct ingaat en overtreding strafbaar is. Volgens de initiatiefnemers, die het voorstel in 2018 indienden, is de huidige juridische procedure te traag. Hierdoor zouden organisaties die de rechtsstaat bedreigen te lang kunnen doorgaan met hun activiteiten.

In de wet is een brede definitie opgenomen van ‘ondermijning’: het creëren of in stand houden van een cultuur van wetteloosheid, waardoor de veiligheid van burgers en het openbaar gezag in gevaar komt. Dit ruime criterium baart juristen en mensenrechtenorganisaties zorgen.

Kritiek van juristen en mensenrechtenexperts
Meerdere juristen en advocaten waarschuwen dat de wet kan leiden tot machtsmisbruik en politieke willekeur. De Raad van State adviseerde negatief over het wetsvoorstel, maar dat weerhield de indieners er niet van om door te zetten.

Volgens advocaat Sidney Smeets tast de wet de rechtsstaat aan. “Organisaties verbieden is iets wat nu alleen de rechter kan. Als we een minister die bevoegdheid geven, voegen we een politieke component toe. Dat opent de deur naar misbruik,” vertelt hij in gesprek met de Kanttekening.

Journalist Chris Aalberts deelt deze zorgen. Hij wijst erop dat de wet door een rechtse minister gebruikt kan worden om actiegroepen zoals XR en Greenpeace te verbieden, maar dat een linkse minister net zo goed organisaties als Farmers Defence Force en Christenen voor Israël kan aanpakken. “De rechtsstaat gaat uit van een gelijk speelveld. Maar dat verdwijnt als een minister denkt: ‘Ik ga deze organisatie verbieden, want dat komt mij wel goed uit’,” meldt de Kanttekening.

Wat betekent dit voor Extinction Rebellion?
Extinction Rebellion staat bekend om haar radicale klimaatacties. Door wegen te blokkeren en overheidsgebouwen te bezetten, wil de beweging aandacht vragen voor klimaatverandering. Hoewel de protesten vreedzaam zijn, leiden ze regelmatig tot arrestaties en verkeershinder. De vraag is of een toekomstige minister XR als ‘ondermijnend’ zou kunnen bestempelen.

Advocaat Willem Jebbink waarschuwt dat dit mogelijk is. “Een minister met kwaad in de zin kan Greenpeace of Extinction Rebellion verbieden. Natuurlijk zullen deze organisaties meteen naar de rechter stappen. Maar er zit geen enkele garantie in de tekst van de wet dat zo’n verbod daadwerkelijk wordt teruggedraaid,” stelt hij tegenover de Kanttekening.

Volgens Jebbink is er ook een mensenrechtenaspect. “Artikel 11 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) garandeert de vrijheid van meningsuiting en vereniging. Als de wet onvoldoende duidelijke criteria bevat, kan een verbod in strijd zijn met het EVRM. Maar uiteindelijk hangt het af van hoe een rechter dit interpreteert.”

Op 11 februari beslist de Eerste Kamer over het wetsvoorstel. Als de wet wordt aangenomen, kan een minister in de toekomst mogelijk met één pennenstreek een organisatie als Extinction Rebellion verbieden. Of dat ook daadwerkelijk gebeurt, zal afhangen van politieke keuzes. 

Wij vragen ons af...

Vindt u dat Extinction Rebellion verboden moet worden?

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/eu
Het nieuwe normaal in Europa: het kerstseizoen begint en dus moeten overheden de nodige veiligheidsmaatregelen nemen om ervoor te zorgen dat Europeanen veilig naar hun eigen kerstmarkten kunnen gaan.  Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Duitsland neemt weer de nodige voorbereidingen voor de Kerstmarkten

Beluister onze podcast

Na de onrust in Loosdrecht door azc wil nieuwe partij Dorp voor Dorp de macht terug naar de inwoners bij verkiezingen
Of beluister op:

Meerartikelen

VVD
Achtergronden

‘VVD bang voor eigen vertrek’: waarom de VVD niet durft te breken met het kabinet

Waarom bleef de VVD toch in het kabinet-Jetten, ondanks alle harde woorden? Volgens politiek journalist Thomas van Groningen gaat het niet alleen om de inhoud, maar ook om lijfsbehoud. Als de VVD vertrekt en D66 en CDA met zijn tweeën doorregeren,...

Voormalig HagaZiekenhuis
Nieuws

Den Haag schrapt omstreden asielopvang: honderden woningen komen ervoor terug

De gemeente Den Haag wil definitief afzien van de omstreden asielopvang aan de Sportlaan. Het stadsbestuur heeft maandag een voorstel naar de gemeenteraad gestuurd om de plannen voor tijdelijke huisvesting van asielzoekers en andere groepen in het...

Van den Brink
Nieuws

Geen extra asielmaatregelen ondanks JA21-motie: ‘Niet opportuun’

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) komt voorlopig niet met de extra asielmaatregelen waar een meerderheid van de Tweede Kamer in mei om vroeg. In de ambtelijke beslisnota bij zijn nieuwe Kamerbrief staat over de aangenomen JA21-motie...

Berendsen
Nieuws

Kabinet hield klimaatbrief tien maanden achter wegens Greenpeace-zaak

Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) heeft de Tweede Kamer op 16 november een klimaatbrief gestuurd die al sinds 9 januari klaar was. Uit de ambtelijke beslisnota blijkt dat de klimaatbrief werd vastgehouden tot het kabinet had besloten over...

Boekholt
Nieuws

D66-minister laat boeren opdraaien voor schade door hoger waterpeil: 'Geen recht op compensatie'

D66-minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Ruimtelijke Ordening) vindt dat boeren die nu nog grond in de veenweide kopen of daar investeren, geen recht hebben op compensatie als het waterpeil omhooggaat. Dat schrijft ze in een Kamerbrief bij de...

Van den Brink
Nieuws

Oekraïense asielaanvragen krijgen toch voorrang, andere asielzoekers wachten nóg langer

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) voert de aangenomen motie-Ellian niet uit. Die vroeg om de asielaanvragen van Oekraïners pas te behandelen als de achterstanden bij de IND zijn weggewerkt. Uit een ambtelijke beslisnota blijkt wat...

Tom Berendsen
Nieuws

Nederland sluit Rwanda-deal, maar kan amper asielzoekers uitzetten: dit is waarom

Nederland heeft samen met vier andere Europese landen een akkoord gesloten met Rwanda om afgewezen asielzoekers naar Afrika te sturen. Het plan moet zorgen voor meer uitzettingen en minder illegale migratie. Toch lijkt de invloed op het Nederlandse...

Jetten
Nieuws

Na vier dagen ruzie gaat kabinet-Jetten toch door: Raad van State-topman Buma moet lijmen

Het kabinet-Jetten valt niet. Na vier dagen crisisoverleg lieten D66, VVD en CDA maandagavond via de Rijksvoorlichtingsdienst weten dat de “intensieve gesprekken” hebben geleid tot “herstel van vertrouwen”. De drie partijen gaan door als...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

PRO
Achtergronden

PRO presenteert Eerste Kamerlijst: opvallende affaires rond kandidaten

De nieuwe concept-kandidatenlijst van Progressief Nederland (PRO) voor de Eerste Kamer bevat verschillende opvallende namen. Onder de kandidaten bevinden zich een bestuurder die Brabant op stikstofslot zette, een voormalig Kamerlid dat opstapte na...

Wilders
Nieuws

Turkse mega-moskee verrijst in Enschede: Wilders wil bouw op laatste moment tegenhouden

Na zeventien jaar discussie begint in Enschede op 18 december de bouw van een grote Turkse moskee. Het complex krijgt ruimte voor 625 gelovigen en kan tijdens islamitische feestdagen ongeveer 1.500 bezoekers ontvangen. De moskee is aangesloten bij...

Waardetransport
Nieuws

Geldloper beroofd van 46.000 euro, verdachte herkend en toch vrijgesproken

Een 23-jarige man uit Rotterdam is vrijgesproken van een overval op een geldloper waarbij 46.000 euro werd gestolen. De rechtbank vindt dat er onvoldoende bewijs is om A. El G. als overvaller aan te wijzen. Dat is opvallend, omdat zijn...

Politie
Nieuws

Syriër verkracht verpleegkundige in ggz-kliniek, maar hoeft niet de cel in

Een 21-jarige man die vanuit Syrië naar Nederland kwam, heeft een verpleegkundige verkracht tijdens zijn opname in een psychiatrische instelling in Arnhem. Ondanks de ernst van het misdrijf hoeft hij niet naar de gevangenis. De rechtbank Gelderland...

Krampus
Nieuws

Migranten bekogelen traditionele optocht in Oostenrijk met stenen: drie gewonden

Een traditionele Oostenrijkse optocht is zaterdagavond voortijdig beëindigd nadat een groep van ongeveer vijftig jongeren deelnemers met stenen zou hebben bekogeld. Volgens de organisator ging het om jongeren met een migratieachtergrond. Bij de...

Verdachte
Nieuws

Fatbike-jongen mishandelt dragqueen in Amsterdam: politie deelt beelden van verdachte

Een dragqueen is in Amsterdam-West hard in het gezicht geslagen door een man die haar samen met een ander op een fatbike achtervolgde. Het slachtoffer was onderweg naar een optreden toen de verdachte plotseling uithaalde. De politie heeft nu...

KOZP
Nieuws

KOZP haalt fel uit naar blanke Nederlanders: 'Het smaakt vast racistisch zuur'

Kick Out Zwarte Piet (KOZP) heeft op Instagram een reeks berichten gedeeld waarin blanke Nederlanders ervan langs krijgen. Mensen die de afgelopen vijftien jaar niet tegen Zwarte Piet hebben gedemonstreerd, worden aangesproken op hun gebrek aan...

azc
Nieuws

COA wil azc Kamp van Zeist langer openhouden, Soest zegt nee

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) wil het azc Kamp van Zeist langer openhouden dan afgesproken. Volgens de afspraken moet de opvang voor 400 asielzoekers uiterlijk 30 april 2028 dicht. Het COA vraagt de gemeenteraden van Zeist en Soest in...

DENK
Nieuws

Ook VVD probeerde deal te sluiten met DENK, terwijl Yesilgöz D66 en CDA daarvoor aanviel

De VVD heeft D66 en CDA de afgelopen dagen hard aangevallen omdat die zaken deden met links, “inclusief DENK en Partij voor de Dieren”. Nu blijkt dat de VVD zelf ook geprobeerd heeft een akkoord te sluiten met DENK, meldt NRC. Volgens de krant...

COA
Nieuws

Alkmaar na dodelijke steekpartij in azc: ‘Onvoldoende vertrouwen’ in COA

De gemeente Alkmaar vertrouwt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) niet meer. Na de evaluatie van een dodelijke steekpartij in het azc aan de Robonsbosweg zegt het college “onvoldoende vertrouwen” te hebben “dat de opvangorganisatie de...

FVD
Nieuws

Linkse partijen weigeren motie met FVD in te dienen in Arnhemse raad

PRO en de Partij voor de Dieren hebben in Arnhem hun naam van een motie laten verwijderen zodra Forum voor Democratie zich bij het voorstel aansloot. Opmerkelijk genoeg stemden beide partijen vervolgens gewoon vóór diezelfde motie. PRO bevestigt...

Kerk
Onderzoek

Christenvervolging neemt toe: 220 miljoen gelovigen bedreigd

Wereldwijd staan naar schatting 220 miljoen christenen direct bloot aan vervolging vanwege hun geloof. In Afrika worden kerkdorpen aangevallen en gelovigen vermoord. In Pakistan verdwijnen christelijke meisjes die vervolgens gedwongen worden zich tot...