Komt er een verbod op Extinction Rebellion? Nieuwe wet maakt het mogelijk

Achtergronden 4 februari 2025 3 minuten Marit Nubé
XR
ANP

De Eerste Kamer stemt volgende week over het wetsvoorstel ‘Bestuurlijk verbod ondermijnende organisaties’. Deze wet geeft de minister van Justitie en Veiligheid de bevoegdheid om zonder tussenkomst van een rechter organisaties te verbieden die een ‘cultuur van wetteloosheid’ in stand houden. Hoewel de wet oorspronkelijk bedoeld was om motorclubs zoals de Hells Angels makkelijker aan te pakken, vrezen critici dat ze ook ingezet kan worden tegen actiegroepen zoals Extinction Rebellion (XR) en Greenpeace.

Als de wet wordt aangenomen, kan een minister zonder tussenkomst van een rechter besluiten dat een organisatie ‘ondermijnend’ is. Dit betekent dat het verbod direct ingaat en overtreding strafbaar is. Volgens de initiatiefnemers, die het voorstel in 2018 indienden, is de huidige juridische procedure te traag. Hierdoor zouden organisaties die de rechtsstaat bedreigen te lang kunnen doorgaan met hun activiteiten.

In de wet is een brede definitie opgenomen van ‘ondermijning’: het creëren of in stand houden van een cultuur van wetteloosheid, waardoor de veiligheid van burgers en het openbaar gezag in gevaar komt. Dit ruime criterium baart juristen en mensenrechtenorganisaties zorgen.

Kritiek van juristen en mensenrechtenexperts
Meerdere juristen en advocaten waarschuwen dat de wet kan leiden tot machtsmisbruik en politieke willekeur. De Raad van State adviseerde negatief over het wetsvoorstel, maar dat weerhield de indieners er niet van om door te zetten.

Volgens advocaat Sidney Smeets tast de wet de rechtsstaat aan. “Organisaties verbieden is iets wat nu alleen de rechter kan. Als we een minister die bevoegdheid geven, voegen we een politieke component toe. Dat opent de deur naar misbruik,” vertelt hij in gesprek met de Kanttekening.

Journalist Chris Aalberts deelt deze zorgen. Hij wijst erop dat de wet door een rechtse minister gebruikt kan worden om actiegroepen zoals XR en Greenpeace te verbieden, maar dat een linkse minister net zo goed organisaties als Farmers Defence Force en Christenen voor Israël kan aanpakken. “De rechtsstaat gaat uit van een gelijk speelveld. Maar dat verdwijnt als een minister denkt: ‘Ik ga deze organisatie verbieden, want dat komt mij wel goed uit’,” meldt de Kanttekening.

Wat betekent dit voor Extinction Rebellion?
Extinction Rebellion staat bekend om haar radicale klimaatacties. Door wegen te blokkeren en overheidsgebouwen te bezetten, wil de beweging aandacht vragen voor klimaatverandering. Hoewel de protesten vreedzaam zijn, leiden ze regelmatig tot arrestaties en verkeershinder. De vraag is of een toekomstige minister XR als ‘ondermijnend’ zou kunnen bestempelen.

Advocaat Willem Jebbink waarschuwt dat dit mogelijk is. “Een minister met kwaad in de zin kan Greenpeace of Extinction Rebellion verbieden. Natuurlijk zullen deze organisaties meteen naar de rechter stappen. Maar er zit geen enkele garantie in de tekst van de wet dat zo’n verbod daadwerkelijk wordt teruggedraaid,” stelt hij tegenover de Kanttekening.

Volgens Jebbink is er ook een mensenrechtenaspect. “Artikel 11 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) garandeert de vrijheid van meningsuiting en vereniging. Als de wet onvoldoende duidelijke criteria bevat, kan een verbod in strijd zijn met het EVRM. Maar uiteindelijk hangt het af van hoe een rechter dit interpreteert.”

Op 11 februari beslist de Eerste Kamer over het wetsvoorstel. Als de wet wordt aangenomen, kan een minister in de toekomst mogelijk met één pennenstreek een organisatie als Extinction Rebellion verbieden. Of dat ook daadwerkelijk gebeurt, zal afhangen van politieke keuzes. 

Wij vragen ons af...

Vindt u dat Extinction Rebellion verboden moet worden?

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/eunieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/economie
Nederland en de Europese Unie voeren een buitenlandbeleid dat islamitisch extremisme in het Midden-Oosten niet alleen onvoldoende bestrijdt, maar volgens Johannes de Jong zelfs financieel in stand houdt en ondersteunt. De directeur van de Europese christelijke denktank Sallux stelt in een interview met NieuwRechts dat Nederland daarmee zijn eigen veiligheid ondermijnt. Via handelsbetrekkingen, ontwikkelingsprogramma's en militaire samenwerking komt geld volgens De Jong terecht bij regimes en organisaties die radicalisering bevorderen. De gevolgen zijn volgens hem ook in Nederland merkbaar, onder meer door de komst van Syrische vluchtelingen. "Vervolgens moeten de belastingbetalers hier ook betalen voor de gevolgen."

 Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert

Beluister onze podcast

Hoe Nederlandse steun aan islamitisch extremisme migratie aanwakkert
Of beluister op:

Meerartikelen

Bart van den Brink
Nieuws

CDA-minister ontraadt asielstop, Nederlandse 'ICE' en einde van de dwang onder de Spreidingswet

Asielminister Van den Brink (CDA) wil niets weten van een volledige asielstop, een Nederlandse versie van de Amerikaanse immigratiedienst ICE of een einde aan het dwingen van gemeenten onder de Spreidingswet. Dat bleek donderdagavond, toen hij aan...

Jetten
Nieuws

Jetten: partijen moeten rechts-extremisme 'met wortel en al' uitroeien

Premier Rob Jetten vindt dat partijleiders eerder moeten optreden tegen rechts-extremistische invloed in hun partij, en niet „pas als er incidenten bekend worden”. Dat zei hij tijdens zijn wekelijkse persconferentie over de onthullingen van Zembla....

Klaver
Nieuws

'Belang van de staat': kabinet houdt contacten over amendement-Klaver geheim

Het kabinet weigert de Tweede Kamer inzage te geven in de vertrouwelijke contacten tussen bewindslieden en Kamerleden over het Belastingplan en het amendement van Jesse Klaver (PRO) en Laurens Dassen (Volt). Na bespreking in de ministerraad beroept...

Franse militairen
Nieuws

Frankrijk geeft toe: Franse militairen actief in Oekraïne zonder parlement in te lichten

Frankrijk heeft voor het eerst officieel bevestigd dat Franse militairen actief zijn op Oekraïens grondgebied. De soldaten helpen bij het opleiden van Oekraïense troepen en het onderhouden van militair materieel. De Franse regering had het...

Mette Frederiksen
Nieuws

Deense sociaal-democratische premier: 'Ik ben geen voorstander van bevolkingsvervanging'

De Deense premier Mette Frederiksen wil dat Denemarken ook in de toekomst een duidelijk Deens land blijft. In een podcast van de krant B.T. spreekt de linkse sociaaldemocraat zich uit tegen een grote bevolkingsvervanging en een multiculturele...

Duitse politie
Nieuws

Grote politie-invallen moskeevereniging Berlijn wegens banden Hezbollah

De Duitse politie heeft dinsdagochtend op 28 locaties in Berlijn invallen uitgevoerd bij een moskeevereniging die wordt beschuldigd van banden met de terroristische organisatie Hezbollah. De vereniging El-Irschad zou de door Iran gesteunde Libanese...

Le Pen
Nieuws

Franse politie valt hoofdkantoor Le Pen binnen maanden voor verkiezingen

De Franse politie heeft het hoofdkantoor van het Rassemblement National (RN), de partij van Marine Le Pen, doorzocht. Aanleiding is een onderzoek naar het mogelijk doorspelen van vertrouwelijke informatie vanuit het ministerie van Binnenlandse...

Amnesty
Achtergronden

Amnesty hekelt nieuwe antisemitismewet en krijgt storm van kritiek in Italië

Amnesty International krijgt de wind van voren na een opvallende aanval op een nieuwe Italiaanse wet tegen antisemitisme. De mensenrechtenorganisatie spreekt van 'een donkere dag voor de vrijheid van meningsuiting'. Maar de wet maakt niets nieuws...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Politie
Nieuws

Syriër verdacht van gijzeling in Amsterdams wooncomplex voor statushouders

Een 21-jarige Syriër blijft voorlopig vastzitten vanwege zijn mogelijke betrokkenheid bij een gewelddadige gijzeling in Amsterdam-Oost. Een man werd daar in augustus bijna drie uur vastgehouden, met een mes gestoken en beroofd van zijn bezittingen en...

Julian Reichelt
Nieuws

Antifa claimt brandaanslag op auto rechtse journalist en publiceert zijn privéadres

Een anonieme groep uit het linksextremistische milieu heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor de brandaanslag op de auto van de Duitse journalist Julian Reichelt. De hoofdredacteur van het rechtse nieuwsplatform NIUS zag zijn auto in de nacht van...

Mamdani
Nieuws

Mamdani heft speciale politie-eenheid New York op: agenten vrezen meer straatgeweld

De socialistische burgemeester van New York, Zohran Mamdani, schaft een gespecialiseerde politie-eenheid af die wordt ingezet bij gewelddadige protesten, grote incidenten en terreurdreiging. In plaats daarvan krijgen ongewapende burgers een...

Wilders
Peiling

Peiling Maurice de Hond: JA21 en PVV in de lift, VVD zakt weg

JA21 is de grootste stijger in de nieuwste zetelpeiling van Maurice de Hond, van 20 november. De partij wint twee zetels en komt op 18. De PVV gaat er één zetel op vooruit en staat op 22. De VVD levert twee zetels in en zakt naar 12. Progressief...

 David van Weel
Nieuws

Kabinet onderzoekt 'anti-gendernarratieven', beloofde haatimamlijst blijft uit

Minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) kondigt een onderzoek aan naar de verspreiding van 'anti-gendernarratieven' in Nederland. Tegelijk is de door het kabinet beloofde landelijke lijst voor haatzaaiende imams nog niet klaar. De Tweede...

Dordrecht
Nieuws

Dordtse raad stemt onderzoek naar werkelijke kosten asielopvang weg

De gemeenteraad van Dordrecht heeft een voorstel van Forum voor Democratie (FVD) afgewezen om de volledige kosten van asielopvang in beeld te brengen. De partij wilde weten hoeveel de gemeente werkelijk kwijt is aan opvang, politie, handhaving,...

Burnham en Von der Leyen
Nieuws

Het VK dreigt terug te keren naar de EU: dit kan het land miljarden kosten

De Britse premier Andy Burnham wil opnieuw onderzoeken hoe nauw het Verenigd Koninkrijk met de Europese Unie moet samenwerken. Vrijdag 20 november sprak hij in Brussel met Europese leiders over nieuwe afspraken. De Brusselse denktank Freedom and...

Wilders
Nieuws

Wilders wil asielstop en Nederlandse ‘ICE’ om illegalen op te sporen en uit te zetten

De PVV wil een volledige asielstop en een eigen Nederlandse opsporingsdienst voor illegalen, naar Amerikaans voorbeeld. PVV-leider Geert Wilders en Kamerlid Vondeling dienden donderdag in de tweede termijn van het asieldebat een reeks moties in....

Ceulemans
Nieuws

JA21 wil dat minister stopt met dwingen van gemeenten tot asielopvang

JA21 wil dat asielminister Bart van den Brink stopt met het onder druk zetten van gemeenten die geen of te weinig asielopvang regelen. De Kamerleden Ceulemans en Diederik Boomsma dienden donderdag bij het asieldebat een motie in die de regering...

Westerveld
Nieuws

Linkse Kamerleden willen woord 'Remigratie' uit de Remigratiewet

Het woord ‘remigratie’ moet uit de Remigratiewet verdwijnen. Dat vinden de Tweede Kamerleden Westerveld (PRO) en Van Asten (D66). Tijdens het asieldebat van donderdag dienden ze een motie in die de regering vraagt “de terminologie in de Remigratiewet...

Boswijk
Nieuws

Boswijk verdedigt Nederlandse hulp droneaanvallen Rusland, ondanks waarschuwing ministerie

Kort nadat bekend werd dat het Nederlandse defensiebedrijf Destinus betrokken was bij aanvallen op Russische doelen, sloeg een projectiel in achter de Nederlandse ambassade in Kiev. Het ambassadegebouw raakte beschadigd, terwijl Rusland Nederland...

We support Hamas
Nieuws

XR-activisten en links-extremisten samen achter pro-Hamasspandoek

Activisten die in verband worden gebracht met Extinction Rebellion (XR) en een links-extremistische organisatie stonden tijdens meerdere pro-Palestijnse demonstraties bij een spandoek met de tekst 'We support Hamas'. Dat blijkt uit onderzoek van de...