Komt er een verbod op Extinction Rebellion? Nieuwe wet maakt het mogelijk

Achtergronden 4 februari 2025 3 minuten Marit Nubé
XR
ANP

De Eerste Kamer stemt volgende week over het wetsvoorstel ‘Bestuurlijk verbod ondermijnende organisaties’. Deze wet geeft de minister van Justitie en Veiligheid de bevoegdheid om zonder tussenkomst van een rechter organisaties te verbieden die een ‘cultuur van wetteloosheid’ in stand houden. Hoewel de wet oorspronkelijk bedoeld was om motorclubs zoals de Hells Angels makkelijker aan te pakken, vrezen critici dat ze ook ingezet kan worden tegen actiegroepen zoals Extinction Rebellion (XR) en Greenpeace.

Als de wet wordt aangenomen, kan een minister zonder tussenkomst van een rechter besluiten dat een organisatie ‘ondermijnend’ is. Dit betekent dat het verbod direct ingaat en overtreding strafbaar is. Volgens de initiatiefnemers, die het voorstel in 2018 indienden, is de huidige juridische procedure te traag. Hierdoor zouden organisaties die de rechtsstaat bedreigen te lang kunnen doorgaan met hun activiteiten.

In de wet is een brede definitie opgenomen van ‘ondermijning’: het creëren of in stand houden van een cultuur van wetteloosheid, waardoor de veiligheid van burgers en het openbaar gezag in gevaar komt. Dit ruime criterium baart juristen en mensenrechtenorganisaties zorgen.

Kritiek van juristen en mensenrechtenexperts
Meerdere juristen en advocaten waarschuwen dat de wet kan leiden tot machtsmisbruik en politieke willekeur. De Raad van State adviseerde negatief over het wetsvoorstel, maar dat weerhield de indieners er niet van om door te zetten.

Volgens advocaat Sidney Smeets tast de wet de rechtsstaat aan. “Organisaties verbieden is iets wat nu alleen de rechter kan. Als we een minister die bevoegdheid geven, voegen we een politieke component toe. Dat opent de deur naar misbruik,” vertelt hij in gesprek met de Kanttekening.

Journalist Chris Aalberts deelt deze zorgen. Hij wijst erop dat de wet door een rechtse minister gebruikt kan worden om actiegroepen zoals XR en Greenpeace te verbieden, maar dat een linkse minister net zo goed organisaties als Farmers Defence Force en Christenen voor Israël kan aanpakken. “De rechtsstaat gaat uit van een gelijk speelveld. Maar dat verdwijnt als een minister denkt: ‘Ik ga deze organisatie verbieden, want dat komt mij wel goed uit’,” meldt de Kanttekening.

Wat betekent dit voor Extinction Rebellion?
Extinction Rebellion staat bekend om haar radicale klimaatacties. Door wegen te blokkeren en overheidsgebouwen te bezetten, wil de beweging aandacht vragen voor klimaatverandering. Hoewel de protesten vreedzaam zijn, leiden ze regelmatig tot arrestaties en verkeershinder. De vraag is of een toekomstige minister XR als ‘ondermijnend’ zou kunnen bestempelen.

Advocaat Willem Jebbink waarschuwt dat dit mogelijk is. “Een minister met kwaad in de zin kan Greenpeace of Extinction Rebellion verbieden. Natuurlijk zullen deze organisaties meteen naar de rechter stappen. Maar er zit geen enkele garantie in de tekst van de wet dat zo’n verbod daadwerkelijk wordt teruggedraaid,” stelt hij tegenover de Kanttekening.

Volgens Jebbink is er ook een mensenrechtenaspect. “Artikel 11 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) garandeert de vrijheid van meningsuiting en vereniging. Als de wet onvoldoende duidelijke criteria bevat, kan een verbod in strijd zijn met het EVRM. Maar uiteindelijk hangt het af van hoe een rechter dit interpreteert.”

Op 11 februari beslist de Eerste Kamer over het wetsvoorstel. Als de wet wordt aangenomen, kan een minister in de toekomst mogelijk met één pennenstreek een organisatie als Extinction Rebellion verbieden. Of dat ook daadwerkelijk gebeurt, zal afhangen van politieke keuzes. 

Wij vragen ons af...

Vindt u dat Extinction Rebellion verboden moet worden?

nieuwrechts.nl/series/democratienieuwrechts.nl/series/boerennieuwrechts.nl/series/economienieuwrechts.nl/series/migratienieuwrechts.nl/series/eu
Blijf via NieuwRechts.nl op de hoogte van het laatste nieuws voor rechts en conservatief denkend Nederland! Start je gratis maand nu via https://nieuwrechts.nl/landing

Wilders hekelt ‘kamelenhandel’ D66 met DENK

Beluister onze podcast

Na de onrust in Loosdrecht door azc wil nieuwe partij Dorp voor Dorp de macht terug naar de inwoners bij verkiezingen
Of beluister op:

Meerartikelen

Yeşilgöz
Nieuws

Kabinet spreekt van Russische dreiging, maar weigert bewijs te delen

Defensieminister Dilan Yeşilgöz (VVD) geeft opnieuw geen openheid over bewijs voor een Russische droneaanval bij Leipzig. FVD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen wilde weten of de geheime Kamercommissie dat bewijs heeft ontvangen. Een simpel 'ja' of...

COA
Nieuws

Boa's krijgen geen extra bevoegdheden in azc's: kabinet legt BBB-motie naast zich neer

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) geeft boa's en politie geen extra bevoegdheden op COA-terreinen, ondanks een aangenomen motie van BBB-leider Caroline van der Plas. Dat blijkt uit zijn Kamerbrief van 16 november over overlastgevende...

Van den Brink
Nieuws

Kabinet wil gemeenten dwingen tot asielopvang: 4.500 plekken te weinig

Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) komt op 1 januari meer dan 4.500 opvangplekken voor asielzoekers tekort en is bereid gemeenten te dwingen. Dat schrijft hij in antwoorden op Kamervragen. Tegelijk staan ongeveer veertig opvanglocaties...

Letschert
Nieuws

D66-minister wil 'bewust' geen grens aan NPO-organisatiekosten

D66-minister Rianne Letschert (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) stelt geen harde grens aan de organisatiekosten van de NPO, terwijl de Tweede Kamer om een duidelijke norm vroeg. Dat staat in haar mediabegrotingsbrief van dinsdag. Ze kiest voor een...

cadeautjes
Nieuws

Geen geld voor cadeautjes met Sinterklaas: 'Misschien ga je wel aan diefstal denken'

Een moeder uit de Haagse wijk Moerwijk heeft overwogen hoe ver ze zou gaan om haar kinderen met Sinterklaas een cadeau te kunnen geven. Angelique leefde jarenlang met grote geldproblemen en kon nauwelijks iets extra's betalen. Zonder hulp van anderen...

Halsema
Nieuws

PVV-motie om Femke Halsema te ontslaan haalt geen meerderheid

Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam blijft buiten schot. De Tweede Kamer heeft dinsdag een motie van PVV-Kamerlid Marjolein Faber verworpen die de regering vroeg Halsema bij de Kroon voor te dragen voor ontslag. Ook Fabers motie om de...

auto
Nieuws

Tweede Kamer zei nee, kabinet gaat toch door: verkeersboetes in 2027 toch 2,7 procent hoger

Verkeersboetes worden volgend jaar gewoon duurder, ook al vroeg de Tweede Kamer het kabinet dat niet te doen. Minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) schrijft in een Kamerbrief dat hij een aangenomen motie tegen de verhoging niet uitvoert....

Forum voor Democratie
Achtergronden

NOS koppelt FVD aan extreemrechts: links wil ingrijpen bij gebruik remigratie

De NOS plaatst het gebruik van het woord remigratie door Forum voor Democratie (FVD) nadrukkelijk in een extreemrechtse context. In een artikel op basis van onderzoek van Nieuwsuur wordt de partij verbonden aan de normalisering van extreemrechtse...

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

COA
Nieuws

Kabinet verdubbelt budget voor hulp aan asielkinderen naar 9 miljoen euro per jaar

Het kabinet gaat het beschikbare budget voor psychosociale hulp aan kinderen in de asielopvang verdubbelen. Vanaf 2028 komt daarvoor jaarlijks 9 miljoen euro beschikbaar, tegenover de huidige 4,5 miljoen euro. Het extra geld komt uit Europese...

Fitness
Nieuws

Gemeente krijgt 125.000 euro tegen azc-overlast: geld voor fitness, muziek en cultuur

De gemeente Noordoostpolder heeft 125.000 euro gekregen om overlast door asielzoekers te voorkomen. Het geld is bedoeld voor activiteiten rond het asielzoekerscentrum in Luttelgeest, waar ongeveer 1.000 mensen verblijven. Het plan noemt onder meer...

Von der Leyen
Nieuws

Brussel houdt plannen verdeling asielzoekers over EU-landen geheim

De Europese Commissie is tevreden over de Nederlandse bijdrage aan het Europese asielbeleid, maar wil tegelijkertijd dat Nederland zorgt voor voldoende opvangplekken en kortere wachttijden. Opvallend is dat Brussel het voorstel voor de verdeling...

Jetten
Nieuws

Rob Jetten betrapt op stikstofleugens: eigen minister spreekt hem tegen

Premier Rob Jetten (D66) heeft op zijn persconferentie van vrijdag twee onjuiste uitspraken over de stikstofaanpak gedaan. Dat blijkt uit antwoorden van zijn eigen partijgenoot, landbouwminister Jaimi van Essen. Jetten zei dat het kabinet...

DJI
Onderzoek

Nederland schenkt detentiebusjes aan Balkanlanden voor migrantenvervoer

Nederland gaf het afgelopen jaar twaalf afgeschreven justitiebusjes weg aan zes landen op de Westelijke Balkan, voor het vervoer van migranten. Dat blijkt uit onderzoek en navraag van NieuwRechts. De geschonken busjes zijn onder meer een „blijk van...

Wilders
Video

Wilders slaat VVD om de oren: ‘Vrijdag een grote mond en vandaag een lege hand’

PVV-leider Geert Wilders heeft in het Kamerdebat over de kabinetscrisis hard uitgehaald naar het kabinet-Jetten, en vooral naar de VVD. Na vier dagen crisisoverleg gaan D66, VVD en CDA gewoon samen verder. Volgens Wilders heeft de VVD daarbij niets...

Wilders
Nieuws

Wilders: ‘Waarom wordt de minister-president de stagiair van Buma?’

De rol die het kabinet-Jetten Raad van State-topman Sybrand Buma heeft gegeven, ligt in de Tweede Kamer onder vuur. Meerdere oppositiepartijen stelden dinsdag kritische vragen. PVV-leider Geert Wilders vindt dat premier Jetten zijn eigen werk...

VVD
Nieuws

VVD stemt in Eerste Kamer wél voor Belastingplan waar ze in de Tweede Kamer tegen stemde

Het Belastingplan dat een kabinetscrisis veroorzaakte, lijkt er toch te komen, en met steun van de VVD. VVD-fractievoorzitter in de Eerste Kamer Tanja Klip-Martin zegt tegen RTL Nieuws dat haar partij voor stemt. Daarmee is een meerderheid in de...

van den Brink
Nieuws

Ruim 1800 criminele vreemdelingen eerder uit cel vertrokken: kabinet wil regeling uitbreiden

Sinds 2021 hebben 1.860 veroordeelde vreemdelingen Nederland verlaten via een regeling waarbij hun gevangenisstraf voortijdig wordt onderbroken. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van de Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV). Onder hen bevinden zich...

NOS
Achtergronden

NOS neemt boodschap van EU-genderlobby klakkeloos over

Nederland heeft de grootste inkomenskloof tussen vrouwen en mannen van Europa, kopte de NOS dinsdag. Het nieuws kwam van een EU-instituut dat bij wet is opgericht om gendergelijkheid te bevorderen, en dat zich laat adviseren door een lobbyclub die...

XR-blokkade snelweg
Nieuws

XR-woordvoerder verdacht van opruiing na oproep tot snelwegprotest

Een woordvoerder van klimaatactiegroep Extinction Rebellion (XR) moet zich voor de rechter verantwoorden na een oproep om te demonstreren op de A12. Het Openbaar Ministerie (OM) verdenkt Puk uit Amerongen van opruiing, omdat haar uitspraken volgens...

Intocht
Nieuws

Zwarte Pieten bij intocht Glanerbrug: burgemeester kan er niets tegen doen

Bij de sinterklaasintocht in Glanerbrug liepen afgelopen weekend geen roetveegpieten mee, maar tientallen zwartgeschminkte pieten. Een deel van de inwoners en de politiek reageerde geschokt, meldt Omroep Oost. Toch kan de gemeente Enschede, waar...