Gemeente Almere onder vuur: illegale spionage op moskeebezoekers
De gemeente Almere heeft in 2021 ernstig gefaald in haar omgang met de moslimgemeenschap. Dat blijkt uit een dinsdag verschenen rapport van de Ombudsman van de Metropoolregio Amsterdam. De gemeente voerde in het geheim onderzoek uit naar moskeebestuurders, imams en bezoekers, zonder hun medeweten of goedkeuring van de gemeenteraad. Volgens de ombudsman heeft Almere daarmee grondrechten zoals privacy en godsdienstvrijheid geschonden.
Vier jaar geleden schakelde Almere het particuliere onderzoeksbureau Nuance door Training en Advies (NTA) in. Dit bureau, gefinancierd door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), zette infiltranten in om moskeeën en hun bezoekers te bespioneren. Dit gebeurde onder het mom van terrorismebestrijding, zonder dat de betrokkenen of de gemeenteraad hiervan op de hoogte waren.
De Ombudsman stelt dat de gemeente haar verantwoordelijkheid volledig uit handen heeft gegeven. Almere vertrouwde blindelings op de NCTV en NTA, zonder zelf na te gaan of het inzetten van infiltranten wel was toegestaan. In Nederland mag alleen de politie of de NCTV onder strikte voorwaarden undercoveroperaties uitvoeren.
De gemeente verdedigde zich door te wijzen op de Politiewet (artikel 38b) en het Actieplan Veiligheid 2019-2021. Volgens de Ombudsman was deze onderbouwing onzorgvuldig en onvoldoende specifiek. Hij concludeerde dat er sprake was van een ernstige schending van meerdere grond- en mensenrechten.
In 2021 onthulde dagblad NRC al dat Almere, samen met tien andere gemeenten, bezig was met undercoveroperaties in moskeeën. Voormalig burgemeester Franc Weerwind ontkende destijds dat infiltratiemethoden waren gebruikt. Hij stelde bovendien dat het onderzoek niet specifiek op moskeeën was gericht. De Ombudsman trekt die lezing nu in twijfel en spreekt van onevenredige impact op de moslimgemeenschap.
