Belastinggeld verspild: massale fraude met taxi’s voor asielzoekers
Het taxivervoer voor asielzoekers blijkt een bron van misbruik en gebrek aan controle. Uit onderzoek van het Algemeen Dagblad blijkt dat ritten worden geboekt zonder medische noodzaak, taxichauffeurs spookritten declareren en betrokken instanties deze problemen onder de pet proberen te houden. Dit roept vragen op over hoe miljoenen euro’s aan belastinggeld worden besteed.
Een asielzoeker uit een Limburgs azc maakte op kosten van het COA 24 keer gebruik van een taxi naar het ziekenhuis, zonder daar een afspraak te hebben. De kosten liepen op tot 2500 euro. Medewerkers van het COA ontdekten de fraude en kaartten het aan bij het commerciële bedrijf Gezondheidszorg Asielzoekers (GZA), dat verantwoordelijk is voor medische zorg aan asielzoekers. De fraudeur kon ongestoord gebruik blijven maken van het systeem, omdat de Praktijklijn, waar taxiritten worden geboekt, geen controle uitvoert of een asielzoeker daadwerkelijk een afspraak heeft.
Waarom de man zonder afspraak steeds naar het ziekenhuis wilde, blijft onduidelijk. Een vermoeden is dat de nabijheid van het ziekenhuis bij een treinstation meespeelde. Uiteindelijk verliet de fraudeur het azc zonder dat de gemaakte kosten op hem konden worden verhaald. In 2023 werden maar liefst 70.000 taxiritten geboekt voor ruim 11.000 asielzoekers. De kosten hiervan worden betaald door het COA, maar bedragen blijven vaag. GZA en de taxibedrijven die de ritten uitvoeren – Snel Een Taxi en ZCN Vervoer – weigeren openheid te geven over de totale uitgaven. Wel is duidelijk dat de belastingbetaler uiteindelijk opdraait voor de kosten.
Uit e-mails tussen COA en GZA blijkt dat medewerkers klagen over het ontbreken van controlemechanismen. Er wordt geen standaardcheck gedaan of een asielzoeker daadwerkelijk een afspraak heeft. Alleen als een medewerker ‘een onderbuikgevoel’ heeft, wordt er naar een bevestiging gevraagd. Dit maakt het systeem extreem fraudegevoelig.
Ook taxibedrijven spelen een dubieuze rol. Zo worden er ritten geboekt voor locaties die gesloten zijn, zoals een oogkliniek in Friesland waar een taxi op vrijdag naartoe werd gestuurd, terwijl de kliniek altijd dicht is. Toch werd de chauffeur volledig betaald, omdat de rit al geboekt was.
Niet alleen asielzoekers, maar ook taxichauffeurs misbruiken het systeem. Zo wordt er gefraudeerd met ‘no-shows’: chauffeurs claimen dat een asielzoeker niet op de afgesproken tijd op de locatie stond, waardoor ze alsnog 80% van de ritprijs ontvangen zonder daadwerkelijk te rijden. Daarnaast vermoeden insiders dat sommige taxichauffeurs bewust ritten boeken zonder dat er een daadwerkelijke aanvraag is gedaan. Ze kunnen via de taxibedrijven de COA-registratienummers van asielzoekers zien en zo zelf spookritten invoeren.
