Het internationale klimaatbeleid steunt in belangrijke mate op wetenschappelijke modellen en grafieken die temperatuurontwikkelingen in kaart brengen. Eén van de bekendste daarvan is de zogeheten ‘hockeystickgrafiek’ van het IPCC, die een stabiele temperatuur laat zien over de afgelopen duizend jaar, gevolgd door een abrupte stijging in de 20e eeuw. Deze grafiek heeft wereldwijd invloed gehad op klimaatwetgeving, emissiedoelen en de energietransitie.

Maar wat als de wetenschappelijke onderbouwing van deze grafiek niet klopt? Dat is de inzet van een reeks Kamervragen van FVD-Kamerlid Lidewij de Vos aan klimaatminister Sophie Hermans. “Deze grafiek is gebaseerd op vervuilde data,” aldus De Vos. Volgens haar concludeerden de onderzoekers McIntyre en McKitrick al twintig jaar geleden dat het oorspronkelijke onderzoek van Michael Mann fouten bevatte. “De opgeschone versie levert een grafiek met temperatuur-schommelingen op, met inderdaad een toename vandaag de dag, maar één die niet groter is dan een stijging in de 15e eeuw.”

Botsing met Klimaatminister
Tijdens een recent Kamerdebat over het klimaatbeleid beriep ook minister Hermans zich op de zogeheten ‘hockeystickgrafiek’ van het IPCC. Kritiek van De Vos hierop pareerde minister Hermans door te stellen dat de hockeystickgrafiek wel degelijk wordt ondersteund door de wetenschap. “Ik baseer mij voor ons beleid op wetenschap. En inmiddels is de genoemde hockeystick talloze malen op basis van voortschrijdend inzicht bevestigd. Zelfs vanuit meer kritische bronnen, zoals in het Global Temperature Report for 2024 van Berkeley Earth, wordt erkend dat de hockeystick waarneembaar is.” al

De Vos accepteerde die reactie niet. Ze nam het rapport van Berkeley Earth onder de loep en ontdekte volgens haar dat er nergens een verwijzing in staat naar de IPCC-grafiek of de discussies daarover. “Wat blijkt nou? Er wordt in dat rapport op geen enkele manier verwezen naar de hockeystickgrafiek.” Ze diende daarom Kamervragen in aan Hermans. Hierin vraagt ze onder meer of de minister zich herinnert dat ze tijdens het debat werd verzocht te reageren op de kritiek van McIntyre en McKitrick. Ook wil De Vos weten waarom Hermans naar een rapport verwees dat volgens haar geen enkel verband heeft met de besproken grafiek.

In de Kamervragen stelt De Vos bovendien dat de grafiek van het IPCC “een van de belangrijkste pijlers is onder (internationaal) klimaatbeleid” en dat “kritiek op het wetenschappelijk gehalte van de grafiek daarom uiterst serieus zou moeten worden genomen.” Ze vraagt om een inhoudelijke reactie op de analyse dat Mann in zijn onderzoek verouderde en dubbele data gebruikte en een statistische methode toepaste die altijd een hockeystickvorm oplevert.

De kwestie rond de hockeystickgrafiek is daarmee opnieuw een politiek strijdpunt geworden in het bredere debat over klimaatbeleid en wetenschappelijke onderbouwing. Het is nu aan minister Hermans om binnen de gestelde termijn inhoudelijk te reageren op de acht Kamervragen die De Vos hierover heeft ingediend.

Vorige week bevroeg ik @MinisterKGG Hermans over één van de pijlers onder haar klimaatbeleid: de "hockeystick" grafiek van het IPCC.

Ze verwees daarop naar een rapport dat deze grafiek zou bevestigen.

Maar dit rapport schrijft niets over deze grafiek.

Tijd voor Kamervragen.👇 pic.twitter.com/LUPkVJ1gkx

— Lidewij de Vos (@lidewij_devos) March 21, 2025