FVD-Kamerlid confronteert Klimaatminister: 'Maatregelen zijn peperduur en zinloos'

Achtergronden 18 maart 2025 3 minuten Marit Nubé
Hermans De Vos
ANP

FVD-Kamerlid Lidewij de Vos zet vraagtekens bij de wetenschappelijke onderbouwing van de klimaatmaatregelen. Volgens haar is het huidige klimaatbeleid gebaseerd op onbewezen aannames. Minister Sophie Hermans verdedigt de kabinetsplannen echter. Het debat verloopt fel, met De Vos die keer op keer een concreet antwoord eist en Hermans die blijft vasthouden aan de officiële klimaatrapporten.

Tijdens haar toespraak stelde De Vos dat klimaatverandering al honderdduizenden jaren plaatsvindt. Ze verwees naar de ijstijden en warmere periodes in het verleden en wees op de theorie van Milankovitch, die klimaatschommelingen verklaart door variaties in de baan van de aarde en de stand van de aardas.

Volgens De Vos is de huidige temperatuurstijging sinds 1850 niet uniek in de geschiedenis en zou het verband met CO2 niet overtuigend zijn aangetoond. "De hockeystickgrafiek deugt niet. De doorslaggevende invloed van CO2 op de huidige temperatuurstijging is onbewezen," stelde ze. Ze betoogde dat klimaatbeleid gebaseerd is op een onjuist beeld van klimaatcycli en dat de impact van menselijke CO2-uitstoot wordt overschat. "Op basis van een misplaatst idee over klimaatverandering heeft deze Kamer de Klimaatwet aangenomen, die ons dwingt tot peperdure en zinloze maatregelen."

Hermans geeft weerwoord
Minister Hermans reageerde stellig op de kritiek van De Vos. "Inmiddels is onomstotelijk bewezen dat er een sterke relatie is tussen CO2-uitstoot en temperatuurstijging," stelde zij. Ze legde uit dat wetenschappelijke rapporten aantonen dat de recente temperatuurstijging grotendeels wordt veroorzaakt door menselijke uitstoot van broeikasgassen. Volgens haar is het natuurkundig bewezen dat een toename van CO2 leidt tot opwarming van de aarde.

De Vos vroeg vervolgens om een reactie op specifieke grafieken, waaronder de hockeystickgrafiek die in 1999 werd gepubliceerd door het IPCC. Hermans ging hier niet direct op in, maar benadrukte dat wetenschappelijk onderzoek naar klimaatverandering voortdurend wordt geactualiseerd. "In de rapporten van het IPCC wordt op basis van consensus tussen wetenschappers de huidige stand van de wetenschap gepubliceerd. Dat gaat niet zonder discussies tussen wetenschappers en niet zonder bijstellingen, en dat is maar goed ook."

Twijfels over wetenschappelijke consensus
De Vos zette vraagtekens bij de vaak genoemde wetenschappelijke consensus over klimaatverandering. "Volgens mij baseert de minister zich nu op een studie van John Cook, waarin wordt gesuggereerd dat 97 procent van de wetenschappers het eens zou zijn over klimaatverandering door menselijk toedoen. Maar ook dat is een studie waarin geschoven is met allerlei groepen." Ze stelde dat veel wetenschappers zich überhaupt niet over de kwestie hebben uitgesproken en dat de werkelijke consensus niet zo groot is als vaak wordt beweerd.

Hermans hield vast aan haar standpunt. Ze wees erop dat wetenschappelijk onderzoek altijd discussie kent, maar dat de hockeystickgrafiek en de bredere conclusies over klimaatverandering in de afgelopen jaren meerdere malen zijn bevestigd. "Ook vanuit meer kritische bronnen, zoals het Global Temperature Report for 2024 van Berkeley Earth, wordt erkend dat de hockeystick waarneembaar is." Volgens haar vormt de brede wetenschappelijke consensus de basis voor het klimaatbeleid.

Debat beslecht?
De Vos bleef vasthouden aan haar kritiek en vond dat de minister onvoldoende inhoudelijk inging op haar argumenten. Ze benadrukte dat Nederland miljarden uitgeeft aan klimaatmaatregelen zonder sluitend bewijs voor de noodzaak ervan. Hermans stelde op haar beurt dat de wetenschappelijke inzichten voldoende onderbouwing bieden en dat klimaatmaatregelen ook bijdragen aan energieonafhankelijkheid.

Het debat werd uiteindelijk afgesloten door de voorzitter, met de afspraak dat de minister in een volgende termijn zou terugkomen op de specifieke vragen over de hockeystickgrafiek. Het onderwerp blijft daarmee een punt van discussie binnen de Tweede Kamer.

Beluister onze podcast

Boeren versus Den Haag: de strijd is nu echt begonnen
Of beluister op:

Meerartikelen

Van der Valk
Nieuws

Van der Valk-hotel wordt terugkeercentrum voor asielzoekers

Het Van der Valk-hotel langs de Belgische snelweg E17 bij Nazareth-De Pinte sluit binnenkort als hotel. Het gebouw krijgt een nieuwe functie als terugkeercentrum voor asielzoekers. Opvallend: het restaurant en de feestzaal blijven wel open, meldt De

COA
Nieuws

Raad van State: asielzoekers met verzonnen verhaal krijgen een tweede kans

Asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen met een verzonnen verhaal, hebben mogelijk alsnog recht op bescherming. Dat heeft de Raad van State geoordeeld. Hoewel ze hun vergunning kwijtraken, betekent dat niet zij automatisch Nederland

Hossain
Nieuws

Bengaalse migrant in Rome vermoordt drie familieleden met vleesbijl

De Italiaanse politie zoekt naar de 43-jarige Shahadat Hossain na een drievoudige moord in Rome. De man, afkomstig uit Bangladesh, wordt ervan verdacht drie leden van een Bengaals gezin te hebben gedood met een vleesbijl. De slachtoffers zijn vader K

hamburger
Nieuws

Overheid steekt bijna negen ton in Maastrichtse kweekvleespionier

Staatsinvesteerder Invest International steekt 875.000 euro in Mosa Meat. Het Maastrichtse bedrijf wil met dat geld uitbreiden buiten Europa. De steun komt nog geen jaar nadat branchegenoot Meatable omviel, omdat nieuwe investeerders uitbleven. Mosa

Marokko
Nieuws

Spoeddebat in Den Haag na rellen rond WK-duels Marokko

De Haagse gemeenteraad houdt donderdag een spoeddebat over het politieoptreden in de Schilderswijk na de WK-wedstrijd tussen Nederland en Marokko. Burgemeester Jan van Zanen schrijft in een brief aan de raad dat er vorige week dinsdag op sommige plek

slavernijbeeld
Nieuws

Moslimpartij-lijsttrekker eist herstelbetalingen: 'Of ze geven vrijwillig of we pakken het af'

Ozan Turkdogan, lijsttrekker van de Anti-Racistische Moslimpartij in Amsterdam, heeft opnieuw fel uitgehaald naar Nederland. In een TikTok-video over Keti Koti zegt hij dat Nederland schadevergoeding moet betalen voor het slavernijverleden. Als dat n

Mona
Nieuws

Mona Keijzer haalt hard uit tijdens corona-enquête: ‘De democratische rechtsstaat heeft gefaald’

Voormalig staatssecretaris Mona Keijzer heeft tijdens haar verhoor voor de parlementaire enquêtecommissie over het coronabeleid forse kritiek geuit op de besluitvorming binnen het kabinet-Rutte III. Volgens de oud-bewindsvrouw werden belangrijke keuz

Van der Voort
Nieuws

FVD-raadslid monddood gemaakt na gebruik van woord ‘omvolking’

Forum voor Democratie-fractievoorzitter Jasper van der Voort is woensdag het woord ontnomen tijdens een vergadering van de gemeenteraad in Westland. Aanleiding was zijn gebruik van het woord “omvolking”. Burgemeester Bouke Arends (PvdA) waarschuwde h

Leesmeeropinie
Leesmeerinterviews

Meerartikelen

Eelco Eerenberg
Nieuws

Econoom fileert box 3-plan: overheid kijkt vooral naar extra miljarden voor staatskas

Bij de nieuwe discussie over box 3 lijkt vooral één vraag te tellen: hoeveel geld levert het de staatskas op? Het kabinet onderzoekt een vermogenswinstbelasting, waarbij pas belasting wordt betaald als winst echt is gemaakt. Volgens een ambtelijke ra

Sander Schimmelpenninck
Nieuws

Schimmelpenninck wil vermogens zwaarder belasten, vader lobbyt voor landgoedvoordelen

Sander Schimmelpenninck pleit al jaren voor zwaardere belasting op vermogen. Vooral erf- en schenkbelasting moeten volgens hem omhoog. Tegelijk bezit zijn familie al generaties Landgoed Nijenhuis en Westerflier bij Diepenheim in Twente. Zijn vader Al

COA
Nieuws

COA wil mix van grote en kleine azc’s ondanks protesten in gemeenten

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) wil blijven werken met een mix van grote en kleine azc’s, ook nu in gemeenten veel protest is tegen asielopvang. Volgens bestuursvoorzitter Joeri Kapteijns is alleen kleinschalige opvang geen oplossing vo

begrafenis Khamenei
Nieuws

Linkse activiste prijst Khamenei bij begrafenis als ‘grootste anti-imperialistische leider’

De Amerikaanse linkse activiste Calla Walsh is in Iran opgedoken bij de begrafenis van de gedode hoogste leider Ali Khamenei. Walsh, die eerder actief was in de kringen van de Democratische Partij in de Verenigde Staten, prees hem in een video van Ir

Volkert Fortuyn
Achtergronden

Was Volkert een huurmoordenaar van de overheid? 10 raadsels rond de moord op Pim Fortuyn

Bijna een kwart eeuw na de moord op Pim Fortuyn duikt Volkert van der Graaf ineens weer op tussen demonstranten op het Museumplein. Voor velen was het een ongemakkelijk beeld: de man die Fortuyn doodschoot, ogenschijnlijk zorgeloos in een vakbondspro

Belgische politie
Nieuws

Potentiële aanslag school Hasselt verijdeld: zes minderjarigen opgepakt

De Belgische politie heeft zes minderjarigen opgepakt na dreigingen tegen een school in Hasselt. De jongeren zijn leerlingen van de betrokken school. Zij worden verdacht van bedreiging met een aanslag. De zaak begon na een aangifte van directieleden

Derksen
Nieuws

Derksen hekelt 'Marokkanen-probleem': 'Winst of verlies, de pleuris breekt uit'

De ongeregeldheden na de WK-wedstrijden van Marokko blijven de gemoederen bezighouden. In het televisieprogramma Vandaag Inside Oranje uitten Johan Derksen en Valentijn Driessen stevige kritiek op zowel het optreden van de politie als de reactie van

Verduurzaming
Onderzoek

Minder bedrijven investeren in verduurzaming: kosten en vol stroomnet remmen plannen

Voor het tweede jaar op rij investeren minder bedrijven in verduurzaming. In 2024 zei nog 68 procent van de bedrijven geld te steken in een klimaatneutrale bedrijfsvoering. Vorig jaar was dat ruim 64 procent. Dit jaar is dat verder gedaald naar 61,5

Abdelkader Benali
Nieuws

Trouw-columnist: 'VVD wil feestende Marokkanen pesten'

Trouw-columnist Abdelkader Benali heeft de VVD frontaal aangevallen na de reacties op rellende Marokkanen in Nederlandse steden na de WK-overwinning van Marokko op Canada. Volgens hem wil de partij van ergernis over toeterende Marokkanen beleid maken

Utrecht Centraal
Nieuws

Pools tentenkamp bij Utrecht Centraal opgedoekt na klachten over uitwerpselen en naalden

Een tentenkamp met Poolse migranten langs het spoor bij Utrecht Centraal is beëindigd na tientallen klachten over overlast. Dat schrijft het Utrechtse college in een brief aan de gemeenteraad, die in handen is van NieuwRechts. Het kamp lag bij de Laa

Zeearend
Nieuws

Twintig Zeeuwse windmolens overdag stilgezet na dood zeearend

Twintig windmolens bij de Kreekraksluizen in Zeeland mogen de komende maanden overdag niet draaien. De provincie heeft dat besloten na de dood van een zeearend in april. De beschermde roofvogel botste toen met een wiek van een windturbine. Het is nie

Bert de Ruiter
Opinie

Laten we het stikstofmonster verslaan met gezond boerenverstand

Terwijl het kabinet weer eens een “nieuw” stikstofpakket presenteert met zones, normen en miljarden voor natuurherstel, rollen de boeren de tractors uit de schuur. En terecht. Zeven jaar na de beruchte stikstofuitspraak zitten we nog steeds vast in d