Volgens de provincie zijn de maatregelen noodzakelijk om te voldoen aan Europese waterdoelen voor 2027. Sinds 2016 probeert de provincie al grond op te kopen rond de kwetsbare gebieden, maar de laatste puzzelstukken blijven uit. Nu wil men het recht op onteigening inzetten als ‘stok achter de deur’.

Gedeputeerde Hagar Roijackers (GroenLinks) noemt het “een laatste redmiddel”, maar de toon bij boerenorganisaties is anders. Bij boerenorganisatie ZLTO stapelt de frustratie zich op. Bestuurder Angelique Huijben spreekt van “een constante stroom van maatregelen die op boeren afkomt”.

De maatregel leidt ook tot politieke vragen. Statenlid Willem Rutjens (JA21) eist tekst en uitleg. De JA21-fractie wil weten welke percelen onteigend worden, hoe boeren zijn geïnformeerd, en wat de financiële impact is op de begroting. Ook vragen ze zich af waarom Provinciale Staten niet vooraf betrokken zijn bij zo’n ingrijpend besluit.

Rutjens wijst erop dat minister Wiersma (Landbouw) eerder zei dat onteigening van boeren niet binnen rijksbeleid past. Hij roept het provinciebestuur op de plannen opnieuw te overwegen, in overleg met het Rijk.

De kern van het conflict: de provincie wil de grond natter, de boeren willen die juist droog houden. Dat zorgt voor een fundamentele botsing. Volgens de provincie kan onteigening de vrijwillige verkoop versnellen, omdat dan tot 130 procent van de marktwaarde mag worden geboden. Maar boeren vrezen dat het precedent een nieuwe norm zet.

Ook het vertrouwen is zoek. ZLTO voelt zich op lokaal niveau nog betrokken bij gesprekken, maar op provinciaal niveau buitenspel gezet. “De polder is ingeruild voor dwang,” klinkt het ongenoegen. Boeren zijn boos over de voortdurende druk en onzekerheid. De recente aankondiging over waterregels en het wegvallen van stikstofbudgetten draagt bij aan de onrust.