Volgens de artsen verblijven er veel kinderen aan boord die nauwelijks buiten komen en weinig begeleiding hebben. Ouders zouden 'te moe, uitgeput of getraumatiseerd' zijn om hun kinderen in de gaten te houden. Die raken volgens de medische staf overprikkeld, vertonen gedragsproblemen en zouden blootstaan aan verbaal en fysiek geweld. Er zijn ook vermoedens van seksueel misbruik onder kinderen, maar de aard en omvang hiervan zijn onduidelijk.

Ook jonge vrouwen zouden niet veilig zijn aan boord. In de brief schrijven artsen dat zij vaak met meerdere vrouwen een hut delen en beurtelings de wacht houden, 'zodat ze niet plots belaagd worden door mannen van een ander dek'.

Te krap, te vol
 De Silja Europa werd oorspronkelijk ingezet als tijdelijke opvang voor 1.000 statushouders die wachten op huisvesting in Zuid-Holland. Inmiddels zijn dat er bijna 2.000. De hutten aan boord zijn klein – zo’n twee bij drie meter – en vaak zonder ramen. Volgens het COA blijft het schip in ieder geval tot 2026 in gebruik.

Een begeleider op het schip vertelt anoniem dat er sinds enkele maanden geen buitenruimte meer is waar kinderen kunnen spelen. Ook de wachttijden voor toegang tot basisscholen zouden zijn opgelopen.

Ziekte-uitbraken en slechte hygiëne
De medische staf meldt ook zorgen over de gezondheidssituatie op het schip. Ziektes als schurft, griep, waterpokken en norovirus verspreiden zich snel. Er is volgens de artsen zelfs tuberculose geconstateerd. Door de krappe huisvesting en beperkte mogelijkheden voor isolatie is bestrijding van infectieziekten moeilijk.

"Wij maken mensen nu ziek(er)", schrijven de artsen. Ze pleiten daarom voor kleinere opvanglocaties, waar meer rust en overzicht is. Collega’s op andere, kleinschalige locaties zouden volgens hen veel minder problemen zien en betere integratiekansen signaleren.

Politiek verdeeld
 Wethouder Faouzi Achbar (Denk), die verantwoordelijk is voor de opvang in Rotterdam, noemde het schip eerder 'niet de meest ideale plek', maar vond het 'goed genoeg' voor tijdelijke opvang. In december sprak hij zelfs van 'oprechte trots'.

Na ontvangst van de brandbrief verwijst de gemeente nu naar het COA: "Zij zijn verantwoordelijk voor de gezondheidszorg." Volgens de woordvoerder wist de wethouder niet van alle signalen in de brief.

Leefbaar Rotterdam, de grootste partij in de gemeenteraad, benadrukt juist het belang van de opvangboot. "De Silja is de beste oplossing om te voorkomen dat de druk op de woningmarkt verder toeneemt", aldus fractievoorzitter Simon Ceulemans. Wie zich niet aan de regels houdt, 'moet per direct van die boot worden verwijderd'. 

Het COA bevestigt dat het de brandbrief van de artsen heeft ontvangen en zegt de signalen 'zeer serieus' te nemen. Ook de gemeente Rotterdam is op de hoogte. Ondertussen luiden artsen en hulpverleners de noodklok: de situatie op de Silja is niet houdbaar. Zeker voor kwetsbare groepen zoals kinderen en vrouwen zou snel naar alternatieven moeten worden gezocht.