Brussel voert druk op: sociale media onder vuur van 'EU-censuurwet'
De Europese Commissie wil harder optreden tegen grote sociale mediabedrijven. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen richt haar pijlen op Amerikaanse platforms als X en Meta. Zij zegt dat deze bedrijven zich niet mogen onttrekken aan de Digital Services Act (DSA), waarin sociale mediabedrijven 'desinformatie' moeten bestrijden door op hun platforms 'desinformatie' te censureren.
‘De regels die onze medewetgevers hebben aangenomen, moeten worden gehandhaafd’, zei von der Leyen op 22 april tegen Politico. Volgens haar maakt het niet uit waar een bedrijf vandaan komt of wie het leidt. Daarmee suggereert Von der Leyen een neutrale houding te hebben tegenover Amerikaanse techbedrijven, ondanks hun recente steun voor president Donald Trump. ‘We passen de regels eerlijk, proportioneel en zonder vooringenomenheid toe. We geven niet om waar een bedrijf vandaan komt of wie het runt. We geven om de bescherming van mensen.’
X onder vuur: boete van één miljard euro dreigt
Ondanks deze beweringen lijkt er wel degelijk sprake van (de schijn van) politieke motieven. Vooral X ligt zwaar onder vuur. Sinds Elon Musk het platform kocht en het verdedigen van vrije meningsuiting centraal zette, is de EU een onderzoek begonnen naar vermeende overtredingen van de DSA. Brussel zou een boete van maar liefst één miljard euro voorbereiden.
De EU verwijt X dat het weigert om zogenaamd ‘illegale’ of ‘schadelijke’ content te censureren en geen gegevens wil delen met onderzoekers en factcheckers. Dit is opvallend, zeker gezien de onthullingen in de Twitter Files, waaruit blijkt hoe intensief overheden eerder al invloed probeerden uit te oefenen op online inhoud.
Meta dreigt hetzelfde lot
Ook Meta, het moederbedrijf van Facebook en Instagram, ligt onder het vergrootglas. Sinds Mark Zuckerberg afscheid nam van zijn factcheckers – omdat die te veel de lijn van de Democratische Partij en inlichtingendiensten volgden – is ook dit platform verdacht geworden in Brussel.
Brussel wil dat deze factcheckers, die eerder zijn afgewezen vanwege politieke vooringenomenheid, weer toegang krijgen tot de platforms. Dit moet volgens de EU gebeuren via de DSA.
Politieke ondertoon niet te ontkennen
Hoewel von der Leyen zegt dat er geen sprake is van politieke vooringenomenheid, wijst alles erop dat het vooral gaat om platforms die zich uitspreken voor vrijheid van meningsuiting en banden hebben met president Donald Trump.
Het Europees Parlement gaf dit eerder dit jaar ook toe: hun probleem ligt bij de ‘tech-oligarchen' die Trump steunen. Ondertussen werkt Brussel aan een ‘Democratieschild’ om nog meer greep te krijgen op online informatie. De Amerikaanse regering heeft inmiddels felle kritiek geuit. Vicepresident JD Vance sprak in februari van ‘politieke censuur’. De spanningen tussen Washington en Brussel lopen hierdoor snel op.
