Italië scherpt verkrachtingswet aan na jarenlang lichte vonnissen
In Italië komt een belangrijke wijziging in de zedenwetgeving tot stand. Het parlement stemde deze week in met een wetsvoorstel dat de definitie van verkrachting uitbreidt en de bewijslast voor slachtoffers verlicht. De hervorming volgt op meerdere omstreden rechterlijke uitspraken die de afgelopen jaren tot brede discussie leidden over de bescherming van slachtoffers in het Italiaanse rechtssysteem.
De stemming bracht politieke tegenpolen bij elkaar, meldt het Italiaanse persbureau ANSA. Premier Giorgia Meloni en oppositieleider Elly Schlein steunden dezelfde koers. Zowel Meloni’s Fratelli d’Italia als de Democratische Partij stemden voor de aanpassing, waardoor een ruime meerderheid werd behaald in de Kamer.
Nadruk verschuift van verzet naar toestemming
In de huidige wet is sprake van verkrachting als de dader geweld gebruikt, dreigt of machtsmisbruik pleegt. Die benadering verandert. De nieuwe wet bepaalt dat ook seksuele handelingen zonder toestemming onder verkrachting vallen. Daardoor hoeft een slachtoffer niet langer aan te tonen dat zij zich fysiek heeft verweerd of dat er sporen van dwang zijn.
De hoogte van de straf blijft gelijk: zes tot twaalf jaar gevangenisstraf. Wel verandert de manier waarop rechters naar zaken kijken. De aandacht verschuift naar het gedrag van de verdachte, en niet naar de vraag of het slachtoffer voldoende weerstand heeft geboden.
Het wetsvoorstel werd ingediend door PD-parlementariër Laura Boldrini. Zij stelt dat in Italië “het vooroordeel blijft bestaan dat vrouwen verantwoordelijk zijn voor seksuele geweld tegen vrouwen”. Volgens haar geeft de nieuwe wet “centraliteit aan de wil van vrouwen in de seksuele sfeer”.
Aanleiding: lichte vonnissen
De hervorming krijgt brede steun doordat verschillende rechterlijke uitspraken de laatste jaren tot forse kritiek hebben geleid. Een recente zaak uit Ancona geldt als bekend voorbeeld. Een 25-jarige man werd daar in eerste instantie vrijgesproken van verkrachting van een 17-jarig meisje. Volgens de oorspronkelijke uitspraak had het slachtoffer kunnen “anticiperen dat ze mogelijk aangevallen zou worden”, omdat zij geen maagd meer was. Het hof vernietigde de vrijspraak, maar de zaak leidde tot discussie over vooroordelen in de rechtspraak.
Ook andere vonnissen, waarin de focus lag op het gedrag van het slachtoffer, zorgden voor publieke en politieke druk om de wet aan te passen. Advocaten en belangenorganisaties waarschuwden dat de bestaande regels slachtoffers ontmoedigden om aangifte te doen.
De Senaat moet zich nog over het voorstel buigen. Als ook daar een meerderheid wordt gehaald, wordt het ontbreken van toestemming de nieuwe juridische basis voor verkrachtingszaken in Italië.
