Oud-minister Ollongren wil EU-vetorecht afschaffen en sterker Europees leger
Oud-vicepremier en voormalig minister Kajsa Ollongren (D66) pleit voor een verdere overdracht van bevoegdheden aan de Europese Unie. In het tv-programma WNL Op Zondag zei zij dat lidstaten bereid moeten zijn een deel van hun soevereiniteit op te geven om de EU slagvaardiger te maken. Daarbij noemde zij expliciet het nationale vetorecht en sprak zij zich uit voor een Europese militaire commandostructuur.
Volgens Ollongren werkt het vetorecht van lidstaten verlammend, vooral bij buitenlands beleid. Besluitvorming duurt volgens haar te lang en belemmert een eensgezinde Europese reactie op internationale crises. “Je kunt ook zeggen: jongens, als je erbij wilt horen, lever het veto dan maar in. Dan krijgen we meer slagkracht,” zei ze in de uitzending.
Als voorbeeld noemde zij de situatie rond Groenland. Volgens Ollongren lukt het de EU nu moeilijk om snel en gezamenlijk te reageren. “Eén van de problemen nu met bijvoorbeeld Groenland is: we willen een eensgezinde reactie, maar eerst moeten de ambassadeurs vergaderen,” aldus de oud-minister.
Kajsa Ollongren(D66), EU-gezant voor de mensenrechten, pleit voor afschaffen van het veto-recht bij het EU buitenlands beleid en het instellen van een Europese militaire commando structuur. Met als excuus de wereldwijde spanningen.
— Strijder124 (@Strijder124) January 18, 2026
Dit mag niet gebeuren. Daarmee krijgt de EU nog… pic.twitter.com/8jZSSQfXke
Soevereiniteit inleveren ‘in eigen belang’
Ollongren erkent dat het inleveren van nationale bevoegdheden gevoelig ligt, maar noemt het noodzakelijk. Volgens haar gaat het om een beperkte stap. “Ik denk dat je ook in je reactiesnelheid kunt verbeteren door te accepteren dat we op sommige punten alleen samen verder kunnen. Dan lever je een klein beetje van je soevereiniteit in, maar het is wel in je eigen belang,” zei ze.
Ollongren is momenteel EU-gezant voor de mensenrechten en zit daarnaast in de Raad van Commissarissen van de Postcode Lottery Group.
Europese militaire commandostructuur
Naast het vetorecht sprak Ollongren zich uit over defensie. Volgens haar moet Europa minder afhankelijk worden van de Verenigde Staten. De terugkeer van Donald Trump in het Witte Huis noemt zij een extra reden om voorbereid te zijn. “Nu Trump er is, moet je een plan B hebben,” stelde ze.
Dat plan B bestaat volgens haar niet alleen uit extra investeringen in defensie, maar ook uit een gezamenlijke aansturing. “Behalve investeren in defensiecapaciteit en de defensie-industrie, heb je ook een Europese militaire commandostructuur nodig,” zei Ollongren.
Zonder Amerikanen kunnen optreden
Ollongren verwees daarbij naar adviezen uit haar tijd als minister van Defensie. Ze werkte mee aan een rapport over het versterken van de Europese pijler binnen de NAVO. “Dat je in theorie zonder de Amerikanen ook binnen de NAVO alles zou kunnen doen,” lichtte zij toe.
Volgens Ollongren maakt de huidige internationale situatie zo’n structuur urgenter. “Ik denk nu Trump er is en met de onberekenbaarheid van hem dat je inderdaad een soort plan B moet hebben,” zei ze. Dat plan vereist volgens haar ook een Europees militair commando.
Verwijzing naar Dick Berlijn
De oud-minister wees erop dat ook oud-commandant der strijdkrachten Dick Berlijn zich heeft uitgesproken voor een gezamenlijke militaire aansturing. Dat vindt zij betekenisvol. “Onze militaire en zeker de luchtmachtkant is helemaal transatlantisch altijd opgegroeid,” zei Ollongren. “Dus dat hij dit nu ook ondersteunt vind ik heel veelzeggend.”
Volgens haar onderstreept dit dat de discussie niet alleen politiek is, maar ook leeft binnen defensiekringen.
De uitspraken van Ollongren roepen ook weerstand op. Voormalig Europarlementariër Dorien Rookmaker reageerde sceptisch en stelde dat haar voorstellen onhaalbaar zijn. “Dit gaat niet gebeuren,” zei zij. Financieel expert Ab Flipse reageerde nog feller en riep: “Donder op!”
