De aankondiging werd gedaan tijdens een persconferentie in Madrid. De maatregel maakt deel uit van een bredere strategie van de Spaanse regering. Sánchez stelt dat online haat bijdraagt aan spanningen binnen de samenleving.

De nieuwe tool draagt de naam HODIO. Dat is een afkorting van ‘Huella del Odio y la Polarización’, wat staat voor ‘Voetafdruk van haat en polarisatie’. Het systeem moet onder meer bijhouden hoe vaak zulke berichten verschijnen, hoe ze zich verspreiden en welke invloed ze hebben buiten het internet.

Regering wil impact van online haat meten
Volgens Sánchez is het belangrijk om dit soort uitingen meetbaar te maken. Hij vergeleek het systeem met milieumetingen. Tijdens de presentatie zei hij: ‘We willen beginnen te praten over de impact van haat. Wanneer iets wordt gemeten, is het niet langer onzichtbaar.’

De regering wil de verzamelde gegevens openbaar maken. Burgers moeten zo kunnen zien hoe platforms omgaan met schadelijke inhoud. Sánchez zei dat het systeem moet laten zien ‘wie deze inhoud blokkeert, wie wegkijkt en wie ervan profiteert’.

De Spaanse premier trok opnieuw een vergelijking met milieubeleid. Volgens hem moet de samenleving ook de impact van online haat beter begrijpen. ‘Net zoals we vandaag praten over de koolstofvoetafdruk om de milieu-impact van een activiteit te meten, willen we ook beginnen te praten over de voetafdruk van haat.’

Volgens Sánchez moet haar zo verminderd worden. ‘Het doel is duidelijk: haat uit de schaduw halen, zichtbaar maken en degenen verantwoordelijk houden die niet handelen.’

Onderdeel van breder plan voor sociale media
De introductie van HODIO volgt op een breder plan dat de Spaanse regering eerder dit jaar aankondigde. In februari presenteerde het kabinet maatregelen om sociale media strenger te reguleren. Daarbij werd onder meer gesproken over een verbod op toegang tot sociale media voor jongeren onder de zestien jaar.

Ook wil de regering platforms en hun bestuurders meer verantwoordelijk maken voor illegale of haatdragende inhoud. De nieuwe tool moet daarbij helpen door gegevens te verzamelen over berichten en hun verspreiding.

Het systeem zal worden beheerd door het Spaanse Observatorium tegen Racisme en Xenofobie. Dat is een overheidsinstantie. Volgens de regering combineert de organisatie data-analyse met beoordelingen van experts om de informatie te controleren.

Kritiek op mogelijke censuur
De aankondiging van de nieuwe tool leidde direct tot reacties op sociale media. Sommige critici vrezen dat het systeem kan worden gebruikt om kritiek te beperken. Op platform X werd HODIO door sommigen omschreven als een ‘Big Brother’-instrument.

Ook werd de link gelegd met de politieke verhoudingen in Spanje. De progressieve regering beschuldigt haar conservatieve tegenstanders regelmatig van ‘fascisme’, het ‘aanmoedigen van racistisch terrorisme’ en ‘haatspraak’.

Tegelijk verwijten tegenstanders de regering dat zij afwijkende meningen wil onderdrukken. Volgens hen kan de nieuwe tool daardoor leiden tot meer controle op online debat in plaats van minder.