Het nieuwe hoogste scenario komt uit rond 3,5 graden opwarming deze eeuw. Dat is nog steeds meer dan de internationale grens van 2 graden, maar duidelijk lager dan het oude rampscenario. Dat oude scenario werd vaak gebruikt in studies, mediaberichten, klimaatrechtszaken en nationale voorspellingen.

Volgens de Volkskrant verwees meer dan 80 procent van onderzochte klimaatartikelen naar dit sombere toekomstbeeld. Ook het KNMI gebruikte het scenario bij berekeningen over zeespiegelstijging en extreme hitte. Daardoor kunnen de nieuwe inzichten gevolgen hebben voor beleid dat jarenlang op deze aannames leunde.

BBB wil weten wat de schade is
BBB-fractievoorzitter Henk Vermeer heeft Kamervragen gesteld aan de ministers van Klimaat en Groene Groei en van Infrastructuur en Waterstaat. Hij wil weten welke projecten en programma’s zijn gebaseerd op het oude scenario. Ook wil hij weten of instellingen als het KNMI en PBL hun uitgangspunten aanpassen.

‘Jarenlang zijn extreme klimaatscenario’s gepresenteerd alsof ze de meest waarschijnlijke toekomst waren. BBB wil helderheid over hoe groot de invloed daarvan is geweest op beleid, miljardeninvesteringen en publieke communicatie.’

Volgens BBB moet klimaatbeleid op realistische aannames rusten. Vermeer zegt: ‘Klimaatbeleid moet gebaseerd zijn op realistische aannames en transparante wetenschap. Daar mag geen twijfel over bestaan.’

Scenario was volgens BBB nooit plausibel
Het oude rampscenario werd ongeveer vijftien jaar geleden gemaakt. Het ging uit van een wereld waarin het gebruik van fossiele brandstoffen, vooral steenkool, sterk zou blijven groeien. Ook werd gerekend met weinig technologische vooruitgang en een snel groeiende wereldbevolking.

In werkelijkheid liep het anders. Hernieuwbare energie werd goedkoper en er kwam klimaatbeleid. Betrokken onderzoeker Detlef van Vuuren zei dat het scenario ‘altijd al extreem hoog’ was. Toch werd het vaak behandeld als standaardbeeld van de toekomst.

BBB vraagt het kabinet nu of RCP8.5 nooit als referentiescenario gebruikt had mogen worden. Ook wil de partij weten of beleidsmakers daardoor jarenlang op het verkeerde been zijn gezet. Verder vraagt BBB om een inventarisatie van Nederlandse projecten die op RCP8.5 of SSP5-8.5 zijn gebaseerd.

Ook gunstig scenario verdwijnt
De aanpassing betekent niet dat alle zorgen over klimaatverandering verdwijnen. Ook het meest gunstige scenario wordt losgelaten. Daarin bleef de opwarming rond 1,5 graad. Daarmee komt ook die internationale doelstelling verder onder druk te staan.

Van Vuuren zegt: ‘Maar helaas zijn ook de scenario’s aan de onderkant verdwenen.’ Klimaatwetenschapper Zeke Hausfather benadrukt dat de aarde blijft opwarmen zolang de uitstoot van CO2 doorgaat. Hij zegt: ‘Zolang de CO2-uitstoot boven nul blijft, zal de aarde blijven opwarmen.’

Volgens Hausfather blijft de oude extreme opwarming mogelijk op langere termijn. Hij zegt: ‘De mate van opwarming die nu minder realistisch is voor 2100, blijft plausibel voor 2150 en daarna.’ BBB wil echter vooral weten waarom Nederland jarenlang beleid maakte met een scenario dat volgens de partij al langer als onrealistisch werd gezien.