Volgens Vugts is dat precies het probleem. De werkelijkheid verdwijnt te vaak achter de angst dat rechtse partijen of opiniemakers ermee aan de haal gaan. “Met zo’n artikel speel je rechts in de kaart! Daar gingen we weer. Zucht”, schrijft hij in zijn column.

Het gewraakte artikel ging over overlast en geweld in de grote winkelstraten van de Amsterdamse binnenstad. Winkeliers, beveiligers, politie en stadsdeel Centrum schetsten volgens Vugts een zorgelijk beeld. Groepen jonge mannen uit asielzoekerscentra, vaak Syriërs, zouden niet alleen stelen, maar ook personeel bedreigen en mishandelen.

Mes, nepwapens en geweld
Vugts schrijft dat de redactie de afgelopen weken sprak met winkeliers, belangenbehartigers, beveiligers, politie en het stadsdeel. Ook zag de redactie volgens hem een stroom aan foto’s en filmpjes van incidenten.

De verhalen zijn volgens hem rauw. Een beveiliger werd met een mes gestoken, maar werd beschermd door zijn steekvest. Andere beveiligers kregen vuurwapens op zich gericht. Die bleken pas na inbeslagname nep te zijn.

Ook de Amsterdamse politie erkent volgens Vugts dat het aantal incidenten toeneemt. De politie spreekt over “personen die gevoelsmatig weinig tot niets meer te verliezen hebben”. De incidenten worden volgens de politie ernstiger en gaan vaker gepaard met bedreiging, intimidatie en geweld.

De stadsdeelvoorzitter maakt zich zorgen en vraagt om landelijk ingrijpen. Amsterdam zou het probleem niet alleen aankunnen.

‘Rechts in de kaart’
Toch kwam er kritiek op de publicatie. Niet alleen uit voorspelbare politieke hoek, maar volgens Vugts ook van ambtenaren. Zij zouden hebben gewaarschuwd dat het benoemen van zulke feiten extreemrechtse politici en opiniemakers kan helpen.

Vugts noemt als voorbeelden Geert Wilders en Lidewij de Vos. Volgens hem is dat geen reden om feiten weg te laten. “Uit die vrees moeten we de onwelgevallige werkelijkheid maar wegmoffelen?”, schrijft hij.

Daarmee raakt de Parool-journalist aan een bredere discussie in de media. Wanneer is de achtergrond van verdachten relevant? En wanneer leidt het benoemen daarvan tot stigmatisering? Vugts zegt dat zijn krant die afweging wel degelijk maakt. Als de achtergrond van een verdachte er niet toe doet, laat Het Parool die weg.

Maar in dit geval doet die achtergrond er volgens hem wél toe. Niet om groepen te demoniseren, maar om te begrijpen wat er gebeurt en welke ingrepen nodig zijn.

Lisa uit Abcoude
Vugts verwijst ook naar de moord op de 17-jarige Lisa uit Abcoude. Volgens hem hadden critici liever gezien dat media niet benoemden dat de verdachte een jonge asielzoeker was. Diezelfde verdachte zou ook een vrouw hebben verkracht en dat nog eens hebben geprobeerd.

Volgens Vugts is dat soort terughoudendheid verkeerd. “Om ‘rechtse populisten niet te bedienen’ moeten we specifieke, soms etnische, achtergronden van plegers van misdrijven maar wegpoetsen”, schrijft hij. Juist wanneer die achtergrond relevant is, moet die volgens hem worden benoemd.

Dat is volgens hem geen pamflettisme, maar journalistiek. Een krant moet geen ideologisch gewenst beeld schetsen, maar de werkelijkheid zo precies mogelijk beschrijven.

‘Geen pamflet’
Vugts verzet zich tegen het idee dat Het Parool alleen verhalen zou moeten publiceren die in een bepaald politiek plaatje passen. “Alsof Het Parool een pamflet zou moeten zijn met louter artikelen die in een gewenst ideologisch plaatje passen. Dat zou absurd zijn. Het tegenovergestelde van journalistiek.”

Volgens hem mogen lezers verwachten dat journalisten de waarheid zoeken en die “genuanceerd maar glashelder” benoemen. Anders laat de krant zowel slachtoffers als daders in de steek.

Vugts wijst erop dat ook de achtergrond van daders aandacht verdient. Veel plegers kampen volgens hem met sociaal-economische problemen. Ook die moeten worden aangepakt. Maar dat begint volgens hem met eerlijk beschrijven wat er gebeurt.