Ongeveer de helft van deze uitreizigers bezat ook de Duitse nationaliteit. Toch blijkt het juridisch afpakken daarvan uitzonderlijk. De discussie over een strengere aanpak is opnieuw opgelaaid na een islamitische aanval op de Christopher Street Day-parade in Berlijn. Duitse politici vragen zich af waarom bekende extremisten hun staatsburgerschap mogen behouden wanneer de wet ruimte biedt om dat af te nemen.

Wet heeft beperkte werking
Duitsland voerde de betreffende regeling in 2019 in. De maatregel geldt alleen voor mensen met minstens twee nationaliteiten die in het buitenland actief deelnemen aan gevechten voor een terroristische organisatie. De overheid mag iemand niet staatloos maken. Ook minderjarigen vallen buiten de wet.

Het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken bevestigt dat de regeling maar zelden is toegepast. Het ministerie verklaarde: ‘Sinds de regeling van kracht werd, toont het Register van Besluiten in Nationaliteitsaangelegenheden twee gevallen waarin aan de voorwaarden van artikel 28, lid 1, nummer 2 van de Nationaliteitswet werd voldaan.’ Dat aantal staat in sterk contrast met de honderden Duitse staatsburgers die naar jihadistische strijdgebieden vertrokken.

Aanslag tijdens parade
De discussie kreeg nieuwe aandacht door Abdul Ballout. Hij reed met een busje in op deelnemers aan een lhbti-parade in Berlijn. Dat gebeurde terwijl hij volgens de berichtgeving actief door de politie werd gevolgd.

Ballout was eerder veroordeeld wegens het voorbereiden van een ernstige geweldsdaad. Hij had geprobeerd naar Syrië te reizen om zich bij Islamitische Staat aan te sluiten. De rechter legde hem een gevangenisstraf van 22 maanden op, maar maakte die straf voorwaardelijk. De rechtbank nam aan dat hij afstand had genomen van zijn extremistische overtuigingen.

AfD eist hardere koers
Na de aanval eisten politici van Alternative für Deutschland (AfD) strengere maatregelen. Zij willen dat alle buitenlanders die als gevaar worden aangemerkt, worden uitgezet. Ook moeten islamisten volgens de partij waar mogelijk hun Duitse nationaliteit verliezen.

De huidige wet biedt daarvoor echter maar beperkte mogelijkheden. Alleen meerderjarige jihadisten met een tweede nationaliteit die daadwerkelijk in het buitenland hebben meegevochten, kunnen hun Duitse staatsburgerschap verliezen. Voor andere veroordeelde extremisten geldt deze regeling niet.