De bewoners verblijven in het azc aan de Lange Kleiweg. Hun identiteit is bekend bij Omroep West. Volgens hen gaat het niet om één ruzie of één klacht, maar om meerdere ervaringen die samen het gevoel geven dat christelijke bewoners minder snel gehoor krijgen.

Een van hen diende begin juni formeel een klacht in. Aanleiding was onder meer de meldplicht op de locatie. Bewoners moeten zich op vaste momenten melden. De man vroeg vanwege de zorg voor zijn baby om meer ruimte in die tijden, maar zegt die niet te hebben gekregen. Volgens hem bleef een inhoudelijke reactie op zijn klacht uit. Het COA zegt dat klachten volgens de bestaande regeling worden behandeld, maar stelt ook dat veel zaken in de praktijk informeel worden opgelost.

Hond en airco
Dezelfde bewoner noemt meer voorbeelden. Tijdens warme dagen mocht hij aanvankelijk geen mobiele airco gebruiken. Hij zegt dat COA-medewerkers ondertussen wel in een gekoelde ruimte zaten. Later kreeg hij alsnog toestemming. Het COA zegt dat het beleid rond elektrische apparaten niet is veranderd.

Ook zijn hond mocht na een verhuizing niet bij het gezin blijven. Volgens de man kreeg hij daarbij te horen dat dit niet mogelijk was omdat er islamitische bewoners op de locatie woonden. Het COA gaat vanwege privacy niet inhoudelijk op die zaak in.

77-jarige vrouw kreeg geldstraf
Een andere zaak draait om een 77-jarige christelijke bewoonster met ernstige gezondheidsproblemen. Na een conflict met een Arabischsprekende medebewoonster kreeg zij een disciplinaire maatregel opgelegd.

Volgens documenten die Omroep West inzag, stelde het COA dat de vrouw een bedtafel had omgestoten waarop een fles olijfolie stond. Daardoor zou een onveilige situatie zijn ontstaan. Twee weken lang werd geld ingehouden op haar tegemoetkoming. De vrouw zegt dat het om een ongeluk ging. De andere vrouw zou volgens de christelijke bewoners geen maatregel hebben gekregen. Zij vragen zich daarom af welke getuigen zijn gehoord en hoe het COA tot zijn oordeel kwam.

Volgens de bewoners zit juist daar hun grootste frustratie. Zij zeggen niet alleen dat klachten weinig opleveren, maar ook dat incidenten verschillend worden beoordeeld afhankelijk van wie erbij betrokken is. Het COA ontkent dat religie, afkomst of taal een rol spelen bij de behandeling van bewoners.

‘Herkennen het beeld niet’
De christelijke bewoners denken dat taal en culturele achtergrond soms meespreken. Sommige COA-medewerkers spreken Arabisch en hebben volgens hen daardoor makkelijker contact met Arabischsprekende bewoners, die veelal islamitisch zijn.

Het COA bevestigt dat er Arabischsprekende medewerkers zijn, maar zegt geen ongelijke behandeling te herkennen.

„Azc Rijswijk herkent het beeld niet dat bewoners op basis van religie, afkomst of taal ongelijk worden behandeld”, aldus een woordvoerder. „Dat neemt de ervaring van bewoners niet weg. Elk signaal wordt zorgvuldig onderzocht en indien nodig worden passende maatregelen genomen.”

Volgens het COA gelden voor alle bewoners dezelfde regels. Medewerkers worden getraind in professioneel handelen en moeten dezelfde gedragscode volgen. Bij officiële gesprekken wordt waar nodig een onafhankelijke tolk ingezet.

Vijftien klachten
De afdeling Juridische Zaken van het COA registreerde in 2025 en 2026 vijftien klachten over de opvanglocatie in Rijswijk. Zes daarvan zijn via bemiddeling opgelost. Drie lopen nog. Twee zaken vielen onder een andere bezwaarprocedure. Bij vier klachten kwam volgens het COA geen verdere reactie meer van de klager. De vier bewoners zeggen echter dat hun ervaringen niet op zichzelf staan.

Stichting Gave, die christelijke asielzoekers ondersteunt, ontvangt naar eigen zeggen al jaren meldingen van christenen die zich in opvanglocaties onveilig voelen of vinden dat hun klachten minder serieus worden genomen. De organisatie benadrukt dat iedere melding afzonderlijk moet worden onderzocht en dat zulke signalen op zichzelf nog geen bewijs zijn van discriminatie.

Wel zegt de stichting een terugkerend verschil te zien tussen het beleid op papier en de manier waarop bewoners dat in de praktijk ervaren. Regels kunnen formeel voor iedereen hetzelfde zijn, terwijl christelijke bewoners toch het gevoel hebben dat de uitwerking niet altijd gelijk is.

Ombudsman kritisch op klachtbehandeling
Ook de Nationale Ombudsman ziet bredere problemen rond klachten in de asielopvang. De Ombudsman heeft geen klachten specifiek over het azc in Rijswijk ontvangen, maar kent wel signalen van bewoners die geen inhoudelijk antwoord krijgen.

Sommige asielzoekers zouden bovendien bang zijn dat klagen gevolgen heeft voor hun verblijf, een overplaatsing of voorzieningen. „Een formele klacht onbeantwoord laten, past niet bij behoorlijke klachtbehandeling”, stelt de Ombudsman. Formele klachten moeten volgens hem zorgvuldig, inhoudelijk en binnen redelijke tijd worden afgehandeld.

Het COA zegt de klachtenprocedure de afgelopen jaren juist te hebben verbeterd en daarover geregeld met de Ombudsman te spreken.

Of in Rijswijk daadwerkelijk sprake is van discriminatie, staat daarmee niet vast. Het COA ontkent dat bewoners anders worden behandeld op grond van geloof, afkomst of taal. Tegelijk vertellen meerdere christelijke bewoners vergelijkbare verhalen en zegt Stichting Gave die signalen ook uit andere delen van het land te kennen.