Vorige week dinsdag stelden ondernemers Yves Gijrath en Erik de Vlieger in hun nieuwe podcast GYRATH & DE VLIEGER dat OMT-voorzitter Jaap van Dissel ruim zeven ton zou hebben ontvangen van Stichting Open Nederland. Deze stichting was tijdens de coronatijd actief met het programma Testen voor Toegang. Eén dag later, op woensdag, maakten de heren bekend dat de financieel bestuurder van Stichting Open Nederland (Chris Smulders) in het verleden is weggestuurd bij een firma vanwege kickback (smeergeld). 'Mister Kickback' was zijn bijnaam. 

FVD-Kamerlid Gideon van Meijeren trok zijn conclusies. Als dit waar was, dan was Van Dissel 'corrupt tot op het bod', vond hij. Ook zijn partijgenoot Pepijn van Houwelingen uitte de beschuldiging van corruptie. Rechtsfilosofe Raisa Blommestijn zei in soortgelijke trant: "Ik denk dat als dit waar is, dan is het niet een beetje corrupt, maar gewoon ontzettend corrupt." Gijrath en De Vlieger riepen iedereen op om juist niet met zulke beschuldigingen te komen, maar eerst de zaak verder te laten onderzoeken. Ze namen excpliciet afstand van de beschuldigingen van corruptie.

Bankafschrift gelekt; kritiek op de authenticiteit
Gijrath baseerde zich voor de onthulling op een bankafschrift dat hij in handen had. Op dit bankafschrift stonden de besproken betalingen aan en van Van Dissel. Gijrath wist '99 procent' zeker dat het bankafschrift echt was, maar deze donderdag bleek er wellicht toch stront aan de knikker. Het bankafschrift kwam namelijk op Twitter terecht, en toen kregen sommigen serieuze vragen over de authenticiteit ervan.

Journalist Maarten Keulemans plaatste het vermeende bankafschrift online, en schreef daarbij: 'Wat vreemd is: rekeningen gebruiken nooit de aanhef 'prof'.'

Daar is-ie: het (vermeende!) transactie-overzicht van Van Dissel. Wat vreemd is: rekeningen gebruiken nooit de aanhef 'prof'. pic.twitter.com/Wf8SBRzUvY

— Maarten Keulemans (@mkeulemans) September 15, 2022

Adjunct-hoofdredacteur van GeenStijl, Frank Tieskens, voegde daaraan toe: 'Ook raar: een typfout in het adres van de Rabobank, het is Croeselaan met een 'e'.' Ook merkte software-ontwikkelaar Jaap Beetstra op: 'Er is een rekenfout gemaakt bij het vervalsen. De transactie naar Zamfirescu is opgeteld in plaats van afgetrokken, daarom klopt de "closing balance" niet.'

Gijrath en De Vlieger komen met antwoorden
Donderdagavond verscheen er een nieuwe aflevering van de dagelijkse podcast GIJRATH & DE VLIEGER. Gijrath zei verbaasd te zijn dat het bankafschrift op Twitter terecht was gekomen. Hij had geen idee wie hiervoor verantwoordelijk was. Dan voegt hij hieraan toe: "Wel heb ik van een aantal mensen begrepen dat er een hacker ergens actief is, die het buitengewoon leuk vindt om documenten over Stichting Open Nederland dan met name - en alle mensen die daar direct en indirect bij betrokken zijn - om dat te lekken. Wie dat is, ik heb geen idee." Deze hacker zou ervoor hebben gezorgd dat het bankafschrift 's nachts op Twitter terecht kwam.

Gijrath reageert op de kritiek van de authenticiteit van het bankafschrift. Om zich nader te verklaren, vertelt hij hoe zijn bron aan het bankafschrift is gekomen: "Het schijnt dat er drie bedrijven in de wereld zijn - en die zitten dan in bepaalde landen - die in staat zijn om via allerlei SWIFT (een internationale organisatie voor het verzenden van financiële transacties, red.) - het woord SWIFT werd genoemd - inzage te krijgen in financiële transacties van een bedrijf en een persoon. Dat is legaal. Toen zei ik: hoe werkt dan de verwerking van die informatie? [...] Dat wordt dan verwerkt. Dus de kans dat er bij de verwerking daarvan een lettertje anders wordt geschreven, die blijft aanwezig."

Twee Belgische bankrekeningen bevestigd
Daarnaast doet Gijrath nieuwe onthullingen over Stichting Open Nederland. Op 30 maart 2022 zou er een aangetekende brief zijn gestuurd naar één van de vier coalitiepartijen: VVD, CDA, D66 of ChristenUnie. Deze brief zou zijn verstuurd door "een overtuig lid van deze partij. En het gaat over zijn zorgen over de gang van zaken bij Stichting Open Nederland."

Een gerenommeerd onderzoeksbureau zou een onderzoek zijn gestart naar de Stichting Open Nederland. Dit deed het bureau voor farmaceutische opdrachtgevers die meenden "ongelooflijk benadeeld te zijn [...] bij de opdrachten die vanuit de stichting zijn gegeven naar andere partijen. Zij vinden dat dat niet correct is gegaan. Ze zijn benadeeld, en die hebben actie ondernomen. Eén van die acties is dat zij dit bureau hebben ingeschakeld om het uit te zoeken."

Volgens Gijrath heeft het bureau twee onderzoeken gedaan. Het eerste onderzoek is "naar de gang van zaken bij de Stichting Open Nederland", dus naar de beslissingen die de stichting heeft genomen. Het tweede onderzoek gaat over Van Dissel. Gijrath heeft het rapport van het eerste onderzoek gelezen, en volgens hem is het "te duizelingwekkend voor woorden wat daar voor bedragen instaan". Hij zegt ervan te zijn geschrokken. Dit 'rapport van feitelijke bevindingen' stamt uit juli 2021, en hierin zou naar voren zijn gekomen dat Stichting Open Nederland twee ING-rekeningen in België heeft.

"Waarom heeft Stichting Open Nederland twee bankrekeningen in België?" wilde Gijrath weten. Dit heeft hij eerder deze woensdag voorgelegd aan het onderzoeksbureau. Maar het antwoord dat Gijrath terugkreeg was als volgt: "Het antwoord dat ik terugkreeg: merkwaardig, niet uit te leggen, ik heb geen idee. En ik kreeg toen nog een mening erbij. De mening van het bureau was: ik heb het vermoeden dat er echt heel rare dingen aan de gang waren en zijn geweest bij de Stichting Open Nederland."

De Vlieger vraagt aan Gijrath of dit onderzoeksbureau betrouwbaar is. Gijrath zegt dat hij "alleen weet dat deze heel goed staat aangeschreven. Ik weet ook dat de informatie die dit bureau verstrekt - dat heb ik alleen maar gehoord van meerdere partijen en bronnen - dat dat altijd klopt. Dus ik kan er alleen maar van uitgaan dat dit klopt."

Hoffman bedrijfsrecherche
Gijrath komt met nog een onthulling. De man van het onderzoeksbureau die hij heeft gesproken, wilde namelijk nog wat kwijt aan Gijrath. De ondernemer vertelt: "Deze man is anderhalve maand geleden gebeld door een collega (dus een ander onderzoeksbureau, red.). En ik mag de naam noemen van het bureau: dat is Hoffman bedrijfsrecherche. [...] Ik heb begrepen dat Hoffman is ingeschakeld door het Ministerie van VWS. [...] Zij hebben hem dus toen allerlei vragen gesteld over a) blijkbaar over het onderzoek naar die ING-rekeningen... ik weet niet precies wat de vragen zijn geweest. Het enige wat hij tegen mij zei, hij zei letterlijk: 'Als het ministerie wil weten hoe het zit, dan bellen ze mij op. Ik ga niet met een ander recherchebureau dit bespreken. Je mag mij bellen, ze zijn welkom.'"

Maar vervolgens gebeurde er iets opvallends. Gijrath vervolgt: "Weet je wat er gebeurd is? Hij krijgt vervolgens een gespreksverslag van Hoffman bedrijfsrecherche, en deze man die kwalificieerde dit als 'klinkklare leugens' die in dit rapport staan. Nou, die kennen wij, hè? Dat hebben we vaker meegemaakt. Dan krijg je bezoek van de Rijksrecherche, dan werk je eraan mee, en dan krijg je iets heel anders in handen." De woorden van de man zijn dus helemaal verdraaid in het rapport van Hoffman bedrijfsrecherche.

Maar Gijrath komt ter zake: "Wat belangrijk is: het is dus bekend bij het Ministerie van VWS dat er bij de Stichting Open Nederland in ieder geval heel veel vraagstukken zijn."

'Grote zorgen over wat er bij de stichting is gebeurd'
Het Ministerie van VWS heeft dus Hoffman bedrijfsrecherche ingeschakeld om onderzoek te doen naar de stichting. Volgens Gijrath kan dit maar één ding betekenen: "Dat geeft aan dat er grote zorgen zijn ook blijkbaar bij het ministerie over wat er bij die stichting is gebeurd." Gijrath zegt later: "Eén ding is zeker: dat is dat er onderzoeken plaatsvinden, dat er heel veel dingen bij die Stichting Open Nederland hebben plaatsgevonden waarbij je grote vraagtekens kunt zetten. Dat is geen discussie meer, want dat blijkt uit allerlei verschillende documentatie."

Vorig jaar ontving Stichting Open Nederland maar liefst 925 miljoen van het Ministerie van Volksgezondheid, Welvaart en Sport om het toegangstesten mogelijk te maken. Maar De Vlieger vraagt zich af of dit geld allemaal koosjer is besteed. Hij zegt: "Ik voel, ik voel dat een gedeelte daarvan niet eerlijk is uitgegeven. Dat voel ik gewoon." Gijrath haakt hierop in: "Dat is duidelijk. Dat voel ik ook."

Daarom vindt Gijrath juist het zo belangrijk dat de onderste steen boven komt in dit verhaal. Het is goed als dit wordt opgelost. Hij zegt: "Alleen, wat ik veel boeiender vind: op welke levels zijn er ook topambtenaren bij betrokken? Dat is ook een schoffering naar andere ambtenaren, want alles wordt maar op één hoop gegooid. En Erik, jij en ik weten ook: er zijn geweldige ambtenaren, er zijn geweldige journalisten, er zijn geweldige ministers. Maar er zijn ook helaas mensen die zich niet kunnen inhouden, en toch weer zelf daar voordeel uit willen halen."

'Geef openheid over alle transacties van SON'
Gijrath hoopt dat er twee dingen zullen gebeuren: "Ik hoop dat Van Dissel openheid van zaken gaat geven - aan de ene kant van het verhaal. En aan de andere kant hoop ik dat het Ministerie van VWS zo snel mogelijk - maar dan echt zo snel mogelijk - honderd procent duidelijkheid geeft, en alle documenten op tafel legt over wat er bij die stichting is gebeurd. Ik zie  geen reden waarom ze dat niet zouden doen."

Daarom besluit Gijrath met een oproep aan iedereen: "Vraag aan het Ministerie van VWS om alle afschriften te openbaren van Stichting Open Nederland. Daar zijn heel duidelijke spelregels voor gemaakt, met ook hoeveel bedragen maximaal mogen zijn. Bekend is ook welke partijen dat zijn. Gooi het openbaar. Dan weten we alles, en ook van de buitenlandse rekeningen."

Daarom staan Gijrath en De Vlieger achter de Kamervragen van BVNL-leider Wybren van Haga, die hierover al om duidelijkheid heeft gevraagd in de Tweede Kamer.