Als het voorstel van de Europese Commissie wordt aangenomen zullen online platforms zoals WhatsApp en Telegram verplicht zijn in te schatten of er een redelijk risico is op online misbruik. Als dit het geval lijkt te zijn, moeten de autoriteiten worden ingeschakeld. Tegelijkertijd kunnen deze platforms de rechtbank en administratieve instanties vragen om bewakingstechnologieën te installeren om daarmee online misbruik te detecteren. 

Er zijn veel zorgen dat de wet het recht op privacy van burgers in de EU disproportioneel zal aantasten. De organisatie Pont Data & Privacy meldt van interne bronnen te hebben vernomen, dat er veel verontwaardiging is binnen EU-organisaties over het voorstel. De Europese Toezichthouder voor Gegevensbescherming ("EDPS") waarschuwt dat het voorstel ervoor kan zorgen dat alle online gesprekken willekeurig gescand gaan worden.

FVD riep in haar motie de regering op niet in te stemmen met het voorstel totdat elke vorm van encryptiebedreigende chatcontrol eruit is gehaald. De enige partijen die tegen de motie stemden waren de VVD, regeringspartijen CDA en ChristenUnie en oppositiepartijen JA21 en SGP. Financieel journalist, Arno Wellens, stelt het VVD-standpunt niet liberaal is, maar juist totalitair. 

De EU krijgt al langer kritiek omdat ze de vrijheid van meningsuiting zou ondermijnen. Zo wordt onder meer de recent aangenomen Digital Services Act (DSA) bekritiseerd, omdat deze platforms als Google en Facebook verplicht 'nepnieuws' tegen te gaan. Critici vragen zich af wie gaat bepalen wat precies nepnieuws is. 

De VVD wil het briefgeheim afschaffen, een grondwettelijk recht. Iedereen is verdacht tenzij anders bewezen. Dat is lastig liberaal te noemen, het is totalitair. https://t.co/0gwdBXSfj6

— Arno Wellens (@ArnoWellens) October 18, 2023